Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/gemenetz/public_html/admin/config.php on line 3


εν παροδω / ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ / Συζητησεις με τον Μιλτο Θεοδοσιου στο Facebook

Συζητησεις με τον Μιλτο Θεοδοσιου στο Facebook





2014

Miltos Theodossiou

April 7, 2014

Wittgenstein, μετά το 1945:

Απλά και μόνο το να περιγράψεις τα γεγονότα, είναι πράγμα δύσκολο — γιατί πιστεύεις ότι χρειάζεται να γεμίσεις τα γεγονότα, να τα συμπληρώσεις ούτως ώστε να τα καταλάβεις. Είναι σα να βλέπεις μια οθόνη με σκόρπια χρώματα, μπαλώματα εδώ και κει, και λες: έτσι όπως είναι εδώ, δεν βγάζουν νόημα· νόημα βγαίνει μονάχα αν τα τους δώσω ένα σχήμα, αν τα συμπληρώσω. — Ενώ εγώ θέλω να πω: Νά, έτσι όπως είναι, είναι ολόκληρα. (Αν τα συμπληρώσεις, αν τα γεμίσεις, τα διαστρεβλώνεις, τα παραποιείς).

Konstantin Gemenetzis Το χωρίο του W. μου θυμησε το παρακατω. Το γραφω στη εισαγωγη ενος υπομενου της ιστοσελιδας μου: [http://www.gemenetzis.gr/description.php?category_id=4...]

No automatic alt text available.

Η εικονα δείχνει εναν απο τους πίνακες του ψυχολογικου τεστ "Rorschach". Η εικονα είναι επίτηδες αμορφη. Ο εξεταζομενος καλείται να φανταστεί μορφες, και αξιολογείται σομφωνα μ' αυτα που θα δει.

Απο μια οπτικη τα πραγματα του κοσμου μας μοιαζουν με τις φιγουρες του "Rorschach", και με τις μορφες που τους προσδίδουμε. Τετοιες μορφες είναι για παραδειγμα οι αποφασεις για το επαγγελμα, τον γαμο, τα παιδια και τον χωρισμο, τετοιες είναι τα ονειρα και τα "ψυχολογικα προβληματα", η γεννηση κι ο θανατος, ο εαυτος και ο αλλος, ο θεος και ο διαβολος.

Συνηθως πιστευουμε πως τα πραγματα δεν είναι αμορφες φιγουρες αλλα πως εχουν τη μορφη που τους προσδίδουμε με την εννοια των εξηγησεων, των γνωμων, των παραστασεων και των πεποιθησεων μας.

Συλλογίζομαι τα εργα αυτων που αποκαλεσα δασκαλους μου και που, οπως το βλεπω σημερα, κατετειναν προς μια κοινη κατεοθυνση: Την επαναθυμηση και τον ενστερνισμο του αμορφου, του κενου που συνοδεοει την καθε ανασα μας. Και που εγινε καθοριστικη, μεταξυ αλλων, στο θεραπευτικο και στο διδακτικο μου εργο, Had they deceived us,

Μας εξαπατησαν,

Or deceived themselves, the quiet-voiced elders,

Η εξαπατησαν τον εαυτο τους οι γεροι με τα ηπια λογια τους,

Bequeathing us merely a receipt for deceit?

Κληροδοτωντας μας απλα μια συνταγη απατης;

The serenity only a deliberate hebetude,

Η γαληνη μονο εσκεμμενο υφος,

The wisdom only the knowledge of dead secrets

Η σοφία μονο γνωση νεκρων μυστικων

Useless in the darkness into which they peered

Αχρηστη στο σκοταδι στο οποίο στυλωσαν

Or from which they turned their eyes.

Η απ' το οποίο αποστρεψαν το βλεμμα τους.

[...]

Do not let me hear

Δεν θελω ν' ακουσω

Of the wisdom of old men, but rather of their folly,

Για τη σοφία των γερων, μα περισσοτερο για την τρελα τους,

Their fear of fear and frenzy, their fear of possession,

Τον φοβο τους του φοβου και της μανίας, τον φοβο τους της κατοχης

Of belonging to another, or to others, or to God.

Ν' ανηκουν σε αλλον, η σε αλλους, η στον Θεο.

T. S. Eliot, Four Quartets, East Coker II.

April 16, 2014 at 3:37pm

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Κώστα, ωραίοι οι στίχοι του Έλλιοτ. Και βρίσκω και την αναλογία σου με τον Rorschach γόνιμη. Αλλά άραγε για τον Wittgenstein βλέπουμε μόνον όψεις και ποτέ τα ίδια τα πράγματα; Αυτό που φανταζόμαστε, με τις μορφές που εμείς δίνουμε, και ποτέ την πραγματικότητα την ίδια; Δεν έχουμε ποτέ προ οφθαλμών τα ίδια τα πράγματα; Νομίζω πως για τον Wittgenstein δεν υπολειπόμαστε των γεγονότων. Αλλά θα πω και κάτι παραπάνω: όχι μόνο βλέπουμε, ενίοτε, τα γεγονότα τα ίδια, κατά πρόσωπο, αλλά ενίοτε βλέπουμε και τις ίδιες τις απάτες μας, τα ψεύδη μας κατά πρόσωπο. Αυτό δεν κάνει η ψυχανάλυση; Αποκαλύπτει το πώς εμείς οι ίδιοι εξαπατάμε τον εαυτό μας; Ή απλά παίζει με ερμηνείες και μορφές;

April 17, 2014 at 4:41pm ·

Konstantin Gemenetzis Με το παραδειγμα του Rorschach σκεφτομουν οτι στην ψυχολογια δεν υπαρχει πουθενα το ενδεχομενο να αφησει κανεις αυτο το τεστ διχως "ερμηνεια". Και αν καποιος το εκανε, αυτο μαλλον θα αξιολογουνταν ως παθολογικο. Ως προς τα "γεγονοτα": Θα μπορουσε, κατα Β., η λεξη, απο μετοχη παρακειμενου, να εχει υποστασιοποιηθει (οπως π.χ. "το" Εγω) και να μας οδηγει σε ψευδοπροβληματα; Κασι ως προς την πλανη. Ο Heidegger το εδειξε στην λεξη "επιλανθανομαι": οχι μονον ξεχνω, αλλα ξεχνω οτι ξεχνω. Για να το πω ακραια: πλανη, ως πλανη, δεν υπαρχει! Μπορει τα πραγματα να τα δω σε αλλον χρονο. η ενδεχομενως με την παρεμβαση ενος αλλου (π.χ. του ψυχαναλυτη, με την τεχνη του), αλλιως. Ομως τοτε, ετσι ειναι που τα ειδα, και ως τετοια τα εξελαβα.

April 17, 2014 at 5:19pm

Konstantin Gemenetzis Θα μπορουσαμε ισως να μιλησουμε για την εξης διαφορα: Οταν σε κατι υποψιαζομαι ενα κρυμμενο νοημα και το αναζητω, τοτε θα λεγαμε "ερμηνευω". Οταν βλεπω κατι, οπως το βλεπω, στην πληρη ενικοτητα της εκαστοτε αντιληψης μου, τοτε το βλεπω οπως το βλεπω. Ισως ηδη το να πω "το αφηνω οπως ειναι", ειναι υποπτο! Με αφηνει απεξω.

April 17, 2014 at 5:49pm

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Σκέφτηκα να ξεκινήσουμε καινούρια κουβέντα με αυτό το θέμα, Κώστα. Θέλεις να αναρτήσεις την απάντηση εκεί;

April 17, 2014 at 5:52pm ·

Konstantin Gemenetzis Που θα πει, παραιτηση απο την αναζητηση ενος περαν των δεδομενων, παραιτηση απο την αναζητηση ενος νοηματος.

April 20, 2014 at 2:42pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

April 17, 2014

Όταν αφήνουμε τα πράγματα όπως είναι, πάλι τα ερμηνεύουμε;

Konstantin Gemenetzis Θα μπορουσαμε ισως να μιλησουμε για την εξης διαφορα: Οταν σε κατι υποψιαζομαι ενα κρυμμενο νοημα και το αναζητω, τοτε θα λεγαμε "ερμηνευω". Οταν βλεπω κατι, οπως το βλεπω, στην πληρη ενικοτητα της εκαστοτε αντιληψης μου, τοτε το βλεπω οπως το βλεπω. Ισως ηδη το να πω "το αφηνω οπως ειναι", ειναι υποπτο! Με αφηνει απεξω.

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Κώστα πώς καταφέρνεις όμως να κρατηθείς απέναντι στην ενικότητα, και όμως να είσαι εσύ ο ίδιος που στέκεται απέναντι σε αυτή και όχι ο καθένας; Η ενικότητα του πράγματος είναι κάτι σαν ψίχα που δίδεται σε όλους με τον ίδιο τρόπο;

April 17, 2014 at 6:31pm ·

Miltos Theodossiou Christina Katsari Διακριτά ναι, αλλά μου δίνονται. Πώς κρατάω τον εαυτό μου "απ' έξω" δίχως να τα κρατάω μακριά μου;

April 17, 2014 at 6:33pm ·

Christina Katsari είναι απλό:μην σκεφτείς τον ελέφαντα μέσα στο δωμάτιο ;-)

April 17, 2014 at 6:34pm ·

Miltos Theodossiou Christina Katsari Κι αμα με πατήσει;

April 17, 2014 at 6:37pm

Konstantin Gemenetzis Την πατησες! (Αυτο ηταν πιο ευκολο. Για τα αλλα πρεπει να σκεφτω κι αλλο...)

April 17, 2014 at 6:38pm

Konstantin Gemenetzis Και τωρα τα σοβαροτερα. Μιλτος: Οταν μιλω για ενικοτητα, δεν μπορω να ξεχωρισω ενικοτητα του πραγματος και εκεινου που βρισκεται σε αναφορα μ' αυτο. Και ακριβως οταν δεν ειμαι "ο ιδος", αν π.χ. βτγκενταϊνιζω (δηλ. μιλω μεν στο πνευμα του, ομως αναφομοιωτα), τοτε δεν κρατιεμαι στην ενικοτητα. Γιωργος: Η παρατηρηση μου φαινεται θεωρητικη. Δεν ξερω πως θα μπορουσε να αφορα την εκαστοτε βιουμενη εμπειρια μου. Ακομα: θα με ενδιεφερε μια καποια περιγραφη αυτου του "αρχεγονου αιμοβορου εαυτου μας"!

April 17, 2014 at 6:46pm

Konstantin Gemenetzis Η αντιφαση δεν ειναι επωδυνη καθαυτη. [Επικουρος: Δεν ταραζουν τα πραγματα, αλλα οι γνωμες για τα πραγματα.] Η αντιφαση ειναι επωδυνη οταν κανεις εννοει τα αντιφατικα ως αντιθετα και εχθρικα μεταξυ τους.

April 24, 2014 at 12:37am

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Πολυ βιττγκενσταϊνικό, Κώστα! Πάνω σ' αυτό ο Βίττγκενσταϊν στήριξε όλη του τη φιλοσοφική προσέγγιση στο πρόβλημα της θεμελίωσης των μαθηματικών - κοινώς, ούτε καν η λογική αντίφαση δεν είναι επώδυνη αν δεν μας προκαλεί ένταση και προβλήματα μέσα στο μαθηματικό μας σύστημα. Απλώς την προσπερνάμε και βάζουμε ζώνες τριγύρω της για να μην πέφτουμε μέσα. Μαθαίνουμε να ζούμε μ' αυτή - θα έλεγα, σα να λέμε καμπυλώνοντας το χώρο γύρω της (ή τον εαυτό μας; την πρακτική μας;). Με τον τρόπο αυτό γίνεται καπνός η ανησυχία για το θεμέλιο... Είναι αυτή η εισβολή της ψυχανάλυσης και στα μαθηματικά; Οι μαθηματικοί πάντως φρίττουν με τον Βίττγκενσταϊν!

April 24, 2014 at 12:57am

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

May 11, 2014 · Athens

Όταν ο Wittgenstein απορρίπτει τη φροϋδική ψυχανάλυση ως επιστήμη, τι ακριβώς απορρίπτει; Με άλλα λόγια, ποια είναι η ιδέα του για την επιστήμη; Αυτό θα προσπαθήσω να αναλύσω την Τετάρτη (μέσα σε 15'...). Επιβάλλεται να αποφύγω την αγιογραφία...

Konstantin Gemenetzis Αν ο W ηταν η επισημη και ο F η γκομενα, φοβαμαι πως θα ειχαμε πολλη κρεβατομουρμουρα...

May 11, 2014 at 9:53pm ·

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Ο γαμπρος ποιος ειναι;

May 12, 2014 at 4:19pm ·

Konstantin Gemenetzis Κανει τον Αλεκο και σφυριζει αδιαφορα, μου φαινεται...

May 12, 2014 at 4:38pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Konstantin Gemenetzis

May 16, 2014 ·

Φιλοσοφια και Ψυχοθεραπεια. Μια συζητηση με τον Μιλτο Θεοδοσιου στο Εργοταξιο Ιδεων. Αθηνα 2014.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou uploaded a file.

May 15, 2014

Τελικα χτες μας διεκοψε η προεκλογικη συγκέντρωση στο αιθριο του Polis. Η αντι-αγιογραφική μου ομιλία για τον Βίττγκενσταϊν παραχώρησε τη θέση της στις ερωτήσεις του κοινού, μιας και με τόσο κόσμο δεν έλεγε να φύγει άνθρωπος παραπονεμένος. Την ώρα όμως που έσπαγε ο πάγος, κλείσαμε την εκδήλωση! 10' ακόμα να μας έδινε το Polis και κάτι θα είχαμε καταφέρει. Για όσους ενδιαφέρονται να μάθουν τι σκόπευα να πω, ορίστε η ομιλία:

1.pdf · version 1

Konstantin Gemenetzis Μιλτο, λιγες πρωτες παρατηρησεις στο πολυ ενδιαφερον κειμενο σου: 1. "Στο βιβλίο του ο Φρόυντ επιχειρεί να πρωτοδιδάξει μια τεχνική και όχι να αποδείξει, με τρόπο απόλυτο και αδιαπραγμάτευτο, μια θεωρία". Ο Φρουντ γραφει ρητα οτι προθεση του ειναι να δειξει οτι τα ονειρα ερμηνευονται. Αυτο δεν ειναι τεχνικη αλλα, ας την πουμε, φιλοσοφικη θεση - και φαυλος κυκλος ταυτοχρονα. 2."... η θεωρία και η πράξη δεν είναι

τόσο αυστηρά αξεδιάλυτες μεταξύ τους ... Στην ιατρική, όμως, οι στοχεύσεις αυτές δεν μπορούν, εκ των πραγμάτων, να συμβαδίζουν κατά το βαθμό της λογικής διαύγειάς τους: πολλές φορές, η πρώτη υστερεί χρονικά και λογικά της δεύτερης." Σωστο. Δεν θυμιζει καπως τον τροπο με τον οποιο ο Β. γραφει οτι μαθαινεται μια λεξη: σαν το παιδι να την χρησιμοποιει φερνοντας κυκλους γυρω απο το νοημα της, οι οποιοι προοδευτικα το πλησιαζουν; (αυτα απο μνημης) 3. "οι αμφισημίες, οι αντιστάσεις και οι ανατροπές κατά την ενάσκηση της επιστήμης φαίνονται, από λογική άποψη, πράγματα περιττά ...". Χωρις να ειμαι σιγουρος, αυτη η αξιωση του Β για καθαροτητα, θα μπορουσε να συγγενευει περισσοτερο με την εποχη του Τρακτατους; 4. "Οι άνθρωποι είναι βαθύτατα μπλεγμένοι μέσα σε φιλοσοφικές … συγχύσεις. Και η απελευθέρωση από αυτές προϋποθέτει να τους τραβήξεις έξω από το αχανές δίκτυο των διασυνδέσεων μέσα στο οποίο αυτοί έχουν εγκλωβιστεί. Πρέπει κανείς, τρόπον τινά, να τους αναδιοργανώσει ολόκληρη τη γλώσσα τους." Το χαρακτηριζεις "γοητευτική, νιτσεϊκά διατυπωμένη, μεταφιλοσοφική θεώρηση ..." Με καποιες επιφυλαξεις, που τωρα βαριεμαι να αναπτυξω, θα μπορουσε να εκφραζει τον τροπο με τον οποιο τελικα μπορει μια ψυχαναλυση να αποληξει σε ενα ευτυχες τελος.

May 15, 2014 at 11:38pm

Miltos Theodossiou Κωστα για το σημειο 1 θα σου απαντησω μονο. (Για τα αλλα σημεια οχι μονο συμφωνω αλλα επιμενω οτι και ο Βιττγκενσταϊν θα επρεπε να συμφωνησει - αλλα δεν το εκανε. Τη σχεση μαλιστα με το Τρακτατους την αναφερω κι εγω στα Ερμηνευτικα Σχολια, θεωρω οτι πραγματι ο υστερος Βιττγκενσταϊν προβαλλει πανω στους περισσοτερους με τους οποιους διαφωνει-συμφωνει (οπως τον Φρόυντ, αλλά και τον Τζέιμς, τον Κέλερ, τον Τιούρινγκ κ.ά.) τα αγχη του νεαρου εαυτου του.) Για το σημειο 1, θα ελεγα οτι οταν ενας επιστημονας ισχυριζεται οτι προθεση του ειναι να "δειξει" κατι δεν το εννοει οπως ενας φιλοσοφος ή ενας μαθηματικος. Αν σε ενδιαφερει, μπορω να σου στειλω σημεια απο το βιβλιο, οπου το εγχειρημά του ο Φρόυντ κάθε άλλο παρά το εντάσσει στα πλαίσια μιας αυστηρής, ατρανταχτης αποδειξης, ουτε καν μεταφυσικής θεωρίας. Το ζήτημα δεν είναι τόσο η πρόθεση, λοιπόν, όσο ο τρόπος που στοιχειοθετεί τις θεωρητικές του αξιώσεις. Νομίζω ότι είναι μια χαρά επιστημονικός. (Αυτο δεν σημαίνει ότι είναι και αληθείς οι ισχυρισμοί του! Η επιστήμη επιτρέπει την αυτοκριτική, και ο Φρόυντ το λέει αυτό συχνά). Οπότεόχι δεν θα το έλεγα "φιλοσοφική θέση" (αυτή την παρεμηνεία την κάνει τόσο ο Βίττγκενσταιν τελικά όσο και ο Χάιντεγγερ). Όσο για αυτό που λες "φαύλο κύκλο", Κώστα, δεν είναι παρά μια άλλη εκδοχή του "ερμηνευτικού κύκλου" στην περίπτωσή μας;!! Και γιατί να μην υπάρχει ερμηνευτικός κύκλος στην επιστήμη...

May 16, 2014 at 5:19pm

Miltos Theodossiou Ξανασκέφτηκα λίγο και το σημείο 4. Διαφωνώ, νομίζω ( :) ). Αυτά τα περί "αγέλης" με απωθούν. Μου μυρίζουν ελιτισμό, και παραμοιάζουν με τη χαϊντεγγεριανή αυθεντικότητα... Αλλά τέτοιες ιδέες ήταν σύμπτωμα μιας εποχής...

May 16, 2014 at 5:21pm

Konstantin Gemenetzis Για το 1. Τελικα δεν με απασχολει τοσο σε ποιον βαθμο ο Φ. ειναι επιστημονας, αλλα το κατα ποσον η ψυχαναλυση (η ψυχαναλυτικη συναντηση για την ακριβεια), το "δυναμικο" της, εξαντλειται στην επιστημονικη της θεωρηση. Βλ. εδω και το δευτερο μερος απο το "... οταν ειν' ολα ανακατα ..." http://www.gemenetzis.gr/description.php?category_id=2.... Η συγγενεια φαυλου και ερμηνευτικου κυκλου; Ο φαυλος αφορα την ζητουμενη αποδειξη. (π.χ. της "υπαρξης" του ασυνειδητου). Ο ερμηνευτικος δεν κινειται στο πεδιο της γνωσης 4. Συμφωνω με το ελιτιστικο και το αφοριστικο που του προσαπτεις - ναι, η ιδια γευση με τα περι "αυθεντικοτητας", αν και η μεταφραση αδικει το "Eigentlichkeit", που με κανεναν τροπο δεν ειναι τοσο εμφατικο, και που περισσοτερο εννοει το "ιδιον", την "ιδι-οτητα". π.χ. το δεδομενο οτι κανενας δεν μπορει να πιει ενα ποτηρι νερο για μενα, κανενας δεν μπορει να παει στην τουαλετα για μενα...

May 16, 2014 at 6:25pm

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Συμφωνω για τη μτφ της Eigentlichkeit, αλλωστε το εχω τονισει κι εγω στην Εταιρεια, προκειται για την ιδιοποιηση (εαυτου) και απο ο,τι ειδα το ασπαζεται πλεον και ο Θανασης Γεωργας. Ελπιζω να περασει ο ορος ευρυτερα.Τωρα για τον "ερμηνευτικο κυκλο", δεν θα ηθελα να περιορισω εκ των προτερων τα πραγματα στο διπολο γνωση-μη γνωση, οποτε δεν βλεπω γιατι να μην αφησουμε τον ορο οπως ειναι και στην περιπτωση της επιστημονικης ερευνας (η κινηση αυτη ειναι πολυ συνηθισμενη πλεον στις φαινομενολογικες-ερμηνευτικες φιλοσοφιες της επιστημης, με εμπνευση τον Χαιντεγγερ). Εντουτοις εχεις δικιο οτι αν εκληφθει ως "αποδειξη", ειναι λογικα φαυλος. Αλλα γιατι να τον εκλαβουμε σαν αποδειξη; Δεν νομιζω οτι ο Φρόυντ θεωρεί ότι αποδεικνύει κάτι με λογική αναγκαιότητα. Επιστήμονας δηλώνει ο άνθρωπος, και συχνά-πυκνά εξηγεί ότι η επιστημονική κοσμοεικόνα είναι υπό αναθεώρηση και δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη. Τώρα για το 1, εμένα με απασχολεί μόνο κατά πόσο ο Φ. είναι επιστήμονας, διότι σε αυτό το σημείο γίνεται η βιττγκενσταϊνική κριτική. Σε αυτό το σημείο ο Β. overshoots και διαβάζει τον Φρ. λες και είναι κανένας μεταφυσικός. αυτή την υπερβολική (υστερική;!) αντίδραση θέλω να επισημάνω.

May 17, 2014 at 10:09pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

October 16, 2014

Στο τέλος του μοναδικού βιβλίου που εξέδωσε όσο ζούσε, το Tractatus, ο Wittgenstein γράφει: «Για όσα δεν μπορεί να μιλάει κανείς, για αυτά πρέπει να σωπαίνει». Η παραίνεση του Wittgenstein απευθύνεται τόσο στον ίδιο όσο και στους αναγνώστες του. Προϋποθέτει μια συμμαχία αναγνώστη-συγγραφέα, τέτοια όπως ο Wittgenstein την περιγράφει στον Πρόλογο του βιβλίου του: «Το βιβλίο αυτό θα το καταλάβει ίσως μόνο όποιος έχει κιόλας κάνει ο ίδιος τις σκέψεις που εκφράζονται σε αυτό - ή τουλάχιστον παρόμοιες σκέψεις». Θα έλεγε λοιπόν κανείς ότι η αρμόζουσα σιωπή στο τέλος του βιβλίου δεν αποτελεί προϋπόθεση της κατανόησής του, όρο που θέτει ο συγγραφέας εκ των προτέρων εκβιάζοντας τη συναίνεση του αναγνώστη του, — απεναντίας, η σιωπή δείχνει την εδραίωση της συμμαχίας, τη συναίνεση του αναγνώστη στο βλέμμα του συγγραφέα. Η σιωπή εδώ ίσως είναι το ζητούμενο — ένα επίτευγμα, μια υπέρβαση, ένας άθλος. Και γιατί όχι, μια θεραπεία.

Με τους στίχους ενός σουηδού ποιητή:

Τη σιωπή να ακούς

τη σιωπή πίσω από τους υπαινιγμούς και τις αποστροφές

τη σιωπή μέσα στη ρητορεία

ή μέσα στη λεγόμενη μορφική τελειότητα

τούτη είναι η αναζήτηση για ένα μη νόημα

μέσα στο νόημα και αντιστρόφως…

Gunnar Ekelöf (1959), Poetik in Opus Incertum

Η σιωπή μέσα στην ψυχοθεραπεία, η σιωπή ως θεραπευτικό φαινόμενο, η εμπειρία της σιωπής στη θεραπεία, παραμένει ένα αίνιγμα. Πώς την αποκωδικοποιεί κανείς; Πρόκειται για αντίσταση, εμπόδιο στη θεραπεία, για σύμπτωμα ή για εγκυμοσύνη νοήματος; Ακόμα κι αν η απάντηση είναι κατά περίπτωση και δεν μπορεί να γενικευτεί, υπάρχουν στάσεις απέναντι στη σιωπή μέσα στη θεραπεία; Υπάρχουν βουβές φάσεις ή η βουβαμάρα φρενάρει τη θεραπεία;

Ή μήπως η σωστή θεραπεία δεν είναι εν τέλει ακριβώς τούτη η βουβαμάρα; Να μην έχει τίποτα κανείς να πει στο θεραπευτή του; Η λύση της συμμαχίας δεν είναι ακριβώς η σιωπή; Άρα δεν είναι η σιωπή κι εδώ το ζητούμενο;

Μυστικισμός.

Konstantin Gemenetzis Μιλτο, στην παραινεση του Β. ακουω περισσοτερο κατι σαν "Για οσα δεν μπορεις να μιλησεις, βουλωσ' το". Δεν προκειται για παραινεση αλλα για απαγορευση. Πολυ διαφορετικο απο το καλεσμα του σουηδου ποιητη να ανοιξουμε τα αυτια μας για μια σιωπη που ειναι ηδη εδω, στους υπαινογμους, στις αποστροφες κλπ. Για εναν λογο που δεν εξαντλειται στον λογο του. Και σε πολλες σημειωσεις του Β. ο νοερος συνομιλητης του δεν λεει να το βουλωσει! Οσον αφορα τον συντονο αναγνωστη, θα ηταν ενδιαφερον το αν ο Β. ετσι εννοει το "καταλαβαινω": ως μορφη δηλαδη μιας διυποκειμενικης "προκαθορισμενης αρμονιας" (Leibniz).

October 17, 2014 at 1:38am

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

2015

Miltos Theodossiou

April 16, 2015

Γατοκατάσταση

Στις Φιλοσοφικές έρευνες, ο Wittgenstein γράφει κάτι παράξενο. Αφού έχει επισημάνει επανειλλημένα το ρόλο της γλώσσας και της γλωσσικής "προετοιμασίας" που χρειάζεται κανείς ακόμη και για να αναγνωρίσει αισθήματα και προθέσεις δικές του και των άλλων, πόσο μάλλον να τις εκφράσει, γράφει:

"Ποιά είναι η φυσική έκφραση της πρόθεσης; —Κοίτα μια γάτα την ώρα που, σερνάμενη με την κοιλιά, πλησιάζει ένα πουλί, ή κοίτα ένα ζώο

που θέλει να το σκάσει". (παρ.647)

Τι είναι τούτη η "φυσική έκφραση της πρόθεσης"; Προφανώς η φάτσα, η φυσιογνωμία, το ύφος της γάτας όταν κυνηγάει. Η "πρόθεσή" της έγκειται ακριβώς στη στάση της. Γλώσσα δεν έχει. Αλλά έχει πρόθεση, τουλάχιστον σύμφωνα με τον Wittgenstein. (Αν αποδίδουμε όμως πρόθεση σε κάποιον συμβατικά, τότε ο Wittgenstein σφάλλει: δεν υπάρχει "φυσική" πρόθεση - να γιατί η G.E.M. Anscombe απορρίπτει τη βιττγκενσταϊνική τοποθέτηση σ' αυτό το σημείο).

Στην ψυχοθεραπεία υπάρχει άραγε μια "φυσική" πρόθεση;

Βλέπει ο θεραπευτής την πρόθεση στα λόγια, στη στάση, στη φάτσα, στην ενοχή;

Ακόμα κι αν τα λόγια δεν φτάνουν, ακόμα κι αν υφίσταται μόνο η σιωπή, υπάρχει σιωπή με πρόθεση;

Είναι η "ασυνείδητη" άρνηση, η μεταβίβαση, η αντίσταση, ζωγραφισμένες στη στάση και στη φάτσα του αναλυόμενου;

Μήπως υπάρχει τελικά το "Ασυνείδητο" και δεν είναι τίποτε άλλο από τη ζωγραφισμένη ενοχή, τη μασκαρεμένη ντροπή και το σιωπηλό πρόσωπο;

No automatic alt text available.

Konstantin Gemenetzis Η αναρτηση του Μιλτος Θεοδοσιου και η συζητηση πολυ ενδιαφερουσα. Σκεφτομαι κατι σχετικα, αλλα επεσαν πολλα και δεν ξερω ποτε θα συγκεντρωθω να γραψω κατι.

April 17, 2015 at 9:02pm

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Κώστα η πρόθεση μετράει!

April 17, 2015 at 10:14pm

Konstantin Gemenetzis Ρωτα ο Μιλτος Θεοδοσιου: "Στην ψυχοθεραπεία υπάρχει άραγε μια "φυσική" πρόθεση; Βλέπει ο θεραπευτής την πρόθεση στα λόγια, στη στάση, στη φάτσα, στην ενοχή;" Ο Β μιλαει για "φυσικη προθεση". Θα πει, οτι υπαρχει και μια ρητη προθεση, η οποια δεν συμπιοτει οπωσδηποτε με την φυσικη. Μπορουν π.χ. τα λογια μου να λενε αλλα απο την φυσικη προθεση. Ειναι καθημερινο φαινομενο, και μια ακραια μορφη του θα ηταν το double bind. Ο τονος της φωνης μπορει να λεει αλλα απο τα λογια μου. Αν η γατα αρχιζει και τελειωνει στην φυσικη προθεση, οι ανθρωποι χρειαζεται να την ομο-λογησουν, να βρουν την φλεβα της, να βρθουν στον τονο της. Οπου τα λογια δεν αντικαθιστουν το αρρητο της φυσικης προθεσης, αλλα ακριβως του δινουν, αυτου του ιδιου, σαρκα και οστα.. Δεν προκειται για κατι ασυνειδητο. Αρρητο, με την παραπανω εννοια, και ασυνειδητο δεν ειναι το ιδιο. Και οσο περισσοτερο ευτυχει η ομο-λογια του, τοσο περισσοτερο "ειμαστε συνομιλια και ν' ακουμε μπορουμε ο ενας τον αλλο" (Hölderlin)

April 18, 2015 at 4:43pm

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis "Αν η γατα αρχιζει και τελειωνει στην φυσικη προθεση, οι ανθρωποι χρειαζεται να την ομο-λογησουν, να βρουν την φλεβα της, να βρεθουν στον τονο της". Ακούγεται σα να τογραψε ο Wittgenstein, και εύχομαι να το είχε πει. Γενικά τάσσομαι με την Anscombe εδώ.

April 19, 2015 at 3:56am

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

April 19, 2015

Wittgenstein vs. The Walking Dead

"But can’t I imagine that the people around me are automata, lack consciousness, even though they behave in the same way as usual?

-- If I imagine it now – alone in my room – I see people with fixed looks

(as in a trance) going about their business – the idea is perhaps a little

uncanny.

But just try to keep hold of this idea in the midst of your ordinary intercourse with others, in the street, say! Say to yourself, for example: “The children over there are mere automata; all their liveliness is mere automatism.”

And you will either find these words becoming quite meaningless; or you will produce in yourself some kind of uncanny feeling, or something of the sort.

Seeing a living human being as an automaton is analogous to seeing

one figure as a limiting case or variant of another, the cross-pieces of a

window as a swastika, for example."

(Philosophical Investigations §420)

No automatic alt text available.

Konstantin Gemenetzis Το φαινομενο της αποπροσωποποιησης / αποπραγματοποιησης που μπορει να τρελανει - η να φρεσκαρει. Βλ. "Περι ανεκρων και θνητων" http://www.gemenetzis.gr/description.php?category_id=2...

April 19, 2015 at 11:21am

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Konstantin Gemenetzis

July 4, 2015

The sickness of a time is cured by an alteration in the mode of life of human beings, [...] through a changed mode of thought and of life, not through a medicine invented by an individual. (Remarks On The Foundations Of Mathematics)

Εαν προς στιγμη (και γνωριζω πως απλουστευω) διαγνωσουμε ως αρρωστια της εποχης (στην Ελλαδα και οχι μονον) την απληστια, και το χρεος ως αποπειρα θεραπειας της, εχουμε βρεθει στην δινη ενος ψευδοπροβληματος καθως η απληστια τρεφει ακομα μεγαλυτερη απληστια και ζητα να θεραπευτει με ακομα μεγαλυτερο χρεος.

"Απο τον προηγουμενο πολιτισμο θα μεινει ενας σωρος ερειπιων και τελικα ενας σωρος σταχτη, ομως πανω απο την σταχτη θα αιωρουνται πνευματα." (Vermischte Bemerkungen)

Miltos Theodossiou Νομζω ότι εκτός από τη διάγνωση της απληστίας τίθεται πλέον αιτημα για στοιχειώδη ποιότητα σκέψης.

July 4, 2015 at 12:53pm

Konstantin Gemenetzis Ισως πανε μαζι, Μιλτο

July 4, 2015 at 12:55pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Konstantin Gemenetzis

July 12, 2015 ·

Οσο πιο κρισιμες ειναι οι ζητουμενες αποφασεις, τοσο περισσοτερο αναβουν τα αιματα. Εκει που θα ηταν αναμενομενη η μεγαλυτερη διαυγεια, επικρατει ο σφοδροτερος αναβρασμος. Ισως οφειλεται στο οτι ο καθενας απο τους παικτες θελει και την πιτα γεματη και τον σκυλο χορτατο. Η συμβιβαστικοτητα, η φιλικοτητα προς το Αλλο δεν ειναι εγγεγραμμενες στις ψυχες τους. Γι' αυτο και περιφερονται με μια ξινισμενη εκφραση σαν να δαγκανουν λεμονι.

Konstantin Gemenetzis "Θεραπεια" μπορει να ξεκινησει εκει που αρχιζει το αδιεξοδο - η, η καταστροφη. Δεν ειμαστε εκει.

July 12, 2015 at 4:33pm

Miltos Theodossiou Μα πρέπει να τη θες τη θεραπεία. Με το ζόρι δεν γίνεται. Ή μήπως όχι;

July 12, 2015 at 4:37pm

[...]

Miltos Theodossiou Α για θεραπεία a la Eurogroup μιλάμε :)

July 12, 2015 at 4:52pm

Miltos Theodossiou Η διαυγεια κερδίζεται. Κάποιοι νομίζουν ότι έκαναν reset με το δημοψήφισμα. Απώλεια διαύγειας ήταν τελικά.

July 12, 2015 at 3:33pm

Konstantin Gemenetzis Σκεφτομαι, Μιλτο, οτι κανεις διορθωνει το λαθος με ενα ακομα μεγαλυτερο λαθος, Ισως ανθρωπινο, τραγικα ανθρωπινο.

6 · July 12, 2015 at 3:56pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou shared a link.

July 19, 2015

Στροφή 360 μοιρών

"Η αληθινή ανακάλυψη είναι αυτή που με καθιστά ικανό να σταματώ να φιλοσοφώ όταν το θελήσω. -Αυτή που γαληνεύει τη φιλοσοφία, ώστε να να μη βασανίζεται πλέον από ερωτήματα που θέτουν την ίδια υπό ερώτημα."

-Wittgenstein, Φιλοσοφικές έρευνες 133

"Λέω στο βιβλίο μου ότι είμαι ικανός να εγκαταλείψω ένα φιλοσοφικό πρόβλημα οποτεδήποτε το θελήσω. Τι ψέμα! Δεν είμαι σε θέση να το κάνω."

-Wittgenstein, συζητώντας με τον Rush Rhees

Konstantin Gemenetzis Δεν ειναι ψεμα. Στο βιβλιο του αναφερει μια προϋποθεση: την "αληθινη ανακαλυψη". Θα μπορουσε να πει οτι ακομα δεν ειναι εκει.

July 19, 2015 at 2:44am

Miltos Theodossiou Η ελπίδα έρχεται :)

July 19, 2015 at 11:48am ·

Konstantin Gemenetzis Ασ' τα Μιλτο. Ουτε ελληνα πρωθυπουργο να ακουγα!

July 19, 2015 at 11:53am

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

August 6, 2015

Βουλιάζοντας στο καινούργιο

"Μια άλλη ζωή φέρνει τελείως διαφορετικές εικόνες στο προσκήνιο, καθιστά απαραίτητες εντελώς διαφορετικές εικόνες. Όπως ακριβώς οι μπελάδες μαθαίνουν κάποιον να προσεύχεται.

"Αυτό δεν σημαίνει ότι με την άλλη ζωή θα αλλάξει κανείς οπωσδήποτε και τις απόψεις του. Αλλά αν ζει διαφορετικά, μιλάει αλλιώτικα. Με την καινούργια ζωή μαθαίνει κανείς και νέα γλωσσικά παιχνίδια."

--Ludwig Wittgenstein, 1937

No automatic alt text available.

Konstantin Gemenetzis Οπως οταν και παλι σπιτι, μετα την πρωτη μου χρονια στην κατασκηνωση, ειπα "γαμωτο" και η μανα μου κοντεψε να αυτοκτονησει.

August 6, 2015 at 2:36pm

Miltos Theodossiou Αχαχα δεν τα είχε σκεφτεί αυτά ο Βιττγκενσταιν βρε Κώστα! !!!

August 6, 2015 at 2:43pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

August 7, 2015 ·

"If everything is permissible to me, the best and the worst; if nothing offers me any resistance, then any effort is inconceivable, and I cannot use anything as a basis, and consequently every undertaking becomes futile.

Will I then have to lose myself in this abyss of freedom? To what shall I cling in order to escape the dizziness that seizes me before the virtuality of this infinitude? However, I shall not succumb. …

What delivers me from the anguish into which an unrestricted freedom plunges me is the fact that I am always able to turn immediately to the concrete things that are here in question."

Igor Stravinsky, The Poetics of Music (Cambridge: Harvard University Press, 1942), p.85.

Konstantin Gemenetzis Μα ακριβως αυτο σ' αυτο συνισταται η unrestricted freedom - being always able to turn immediately to the concrete things that are here in question

August 8, 2015 at 12:08pm

Miltos Theodossiou "Man has to awaken to wonder... What Renan calls 'bon sens precoce' of the semitic people (an idea which had occurred to me too a long time ago) is their unpoetic mentality, which heads straight for what is concrete. This is characteristic of my philosophy. Things are placed right in front of our eyes, not covered by any veil." - L.W., 1930 Culture&Value 6

August 9, 2015 at 4:29pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

August 9, 2015

A poem which was offered by Wittgenstein to the Hofrat Ludwig Hänsel, and it is assumed that he was its author.

No automatic alt text available.No automatic alt text available.

Konstantin Gemenetzis Εφηβικη χαζομαρα. Να γραφει ετσι, στην εποχη του Trakl και του Eliot! Μου θυμιζει αντιστοιχα ποιητικα πονηματα του Heidegger. Πως γινεται, να εχουν τετοιο αισθητηριο για την ποιηση, και οι ιδιοι να χανουν καθε κριτηριο οταν γινονται "ποιητες"; Οι μεγαλοι προφανως δεν ειναι παντα και παντου μεγαλοι.

August 9, 2015 at 4:31pm

Miltos Theodossiou Από ποίηση δεν γνωρίζω αρκετά για να πάρω θέση, Κώστα, αλλά περιέργως ταιριάζει και εδώ το εξής: "Man has to awaken to wonder... What Renan calls 'bon sens precoce' of the semitic people (an idea which had occurred to me too a long time ago) is their unpoetic mentality, which heads straight for what is concrete. This is characteristic of my philosophy. Things are placed right in front of our eyes, not covered by any veil." - L.W., 1930 cv.6e.

August 9, 2015 at 4:33pm ·

Konstantin Gemenetzis Ξερουμε αν ειναι καποιου ειδους ερωτικη εξομολογηση;

August 9, 2015 at 4:40pm ·

Miltos Theodossiou Δεν το ξέρουμε. Ήταν στο ίδιο στρατόπεδο αιχμάλωτοι. Διάβασαν την καντιανή Πρώτη Κριτική μαζί (όχι το πλέον ερωτικό πόνημα!). Διατήρησαν φιλία για μια ζωή. Υπάρχει η αλληλογραφία τους. Αλλά με τον Λούντβιχ άντε να βγάλεις συμπέρασμα.

August 9, 2015 at 4:52pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

August 7, 2015

Περί τέχνης, ρυθμού και αισθητικής

"[Λέμε στη μουσική,] 'Πρέπει να το ξαναπαίξεις'.

Γιατί όμως 'πρέπει';

Ε τραγούδα το, και θα δεις ότι είναι μόνο η επανάληψη που του παρέχει τέτοια τρομερή δύναμη. [...]

Ή μήπως να ξεστομίσω τη σαχλαμάρα, 'Ακούγεται πιο όμορφο κάθε φορά που το ξαναπαίζεις';!

(Εδώ βλέπεις με την ευκαιρία τι βλακώδη ρόλο η λέξη 'όμορφο' παίζει στην αισθητική).

Κι όμως, πέρα από το ίδιο το μουσικό θέμα δεν υφίσταται άλλο υπόδειγμα για ν' ακολουθήσεις.

Αλλά πάλι, υπάρχει ένα υπόδειγμα ξέχωρα από το ίδιο το μουσικό θέμα: ο ρυθμός της γλώσσας μας, της σκέψης μας και των συναισθημάτων μας.

Το μουσικό θέμα, επιπλέον, είναι ένα καινούργιο κομμάτι της γλώσσας μας - ενσωματώνεται σ' αυτήν, μαθαίνουμε μια νέα χειρονομία.

Το μουσικό θέμα αλληλεπιδρά με τη γλώσσα."

-Ludwig Wittgenstein

Image may contain: 5 people

Konstantin Gemenetzis Πολυ σωστο. Παντα αναρωτιεμαι αν και πως οι εκπαιδευομενοι ψυχαναλυτες θα ωφελουνταν απο μαθηματα ορθοφωνιας. Αλλα αντε να βρεις τετοιο προγραμμα...

August 9, 2015 at 5:09pm

Miltos Theodossiou Πάντως τη λέξη "ωραίο" φαίνεται να έχει άχτι. "Strange that whole epochs can’t free themselves from the grip of

certain concepts – the concept of '‘beautiful’' and '‘beauty’' for instance." (Wittgenstein, CV,79e) Κυκλοφορεί επίσης και μια ιστορία με μια φίλη του που είπε ωραίο ένα δέντρο και της την είπε με τρόπο που αυτή έβαλε τα κλάμματα!

August 9, 2015 at 5:11pm

Konstantin Gemenetzis Και καλα κανει. Η Αισθητικη ηταν αγνωστη στους Αρχαιους. Νομιζω.

August 9, 2015 at 5:12pm ·

Miltos Theodossiou Όπως εννοούμε σήμερα την αισθητική ναι, αλλά η έννοια του ωραίου δεν τους ήταν άγνωστη. Γράφουν για κάλλος κλπ. Δεν είμαι ειδικός στο θέμα, αλλά γιατί βάζεις στην κουβέντα τους αρχαίους; Πιστεύεις ότι ο Wittgenstein επιχειρεί μια επιστροφή στην αρχαία σκέψη;

August 9, 2015 at 5:14pm ·

Konstantin Gemenetzis Σιγουρα οχι. Συγγενευει μονο κατα το οτι αποδομει ο,τι επακολουθησε. Εχω την αισθηση οτι ο W ειναι, μ' αυτην την εννοια, και οχι παντοτε, ο πιο προσωκρατικος σημερινος νοητης.

August 9, 2015 at 5:19pm ·

Miltos Theodossiou Ενδιαφέρουσα σκέψη, δεν το είχα σκεφτεί έτσι. Ίσως κάποια συνάφεια με τον Ηράκλειτο, θυμάμαι, του έχει αποδοθεί.

August 9, 2015 at 5:20pm ·

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

August 9, 2015

Για όσους δεν ξέρουν ότι ο Wittgenstein διάβαζε και εκτιμούσε (με τον τρόπο του) τον Πλάτωνα (μολονότι τον αναφέρει και στις Έρευνες, αν δεν με απατά η μνήμη μου):

"Ήμουν σε ένα στρατόπεδο κοντά στη Bayeux μετά την απόβαση της Νορμανδίας. Έλαβα ένα γράμμα από τον Wittgenstein που μου έλεγε ότι διάβαζε το Θεαίτητο του Πλάτωνα, 'Ο Πλάτωνας στο διάλογο αυτό καταπιάνεται με τα ίδια προβλήματα για τα οποία γράφω κι εγώ'. Λίγο αργότερα μου έστειλε ένα αντίγραφο μιας μετάφρασης του Θεαίτητου, και προσπάθησα να τη διαβάσω παρά τη δύσκολη ζωή στο στρατόπεδο. Αισθάνθηκα υποχρεωμένος να του γράψω ότι βρήκα το διάλογο "κρύο". Η απάντησή του ήταν, 'Μόνο κρύος δεν ήταν όταν τον έγραψε ο Πλάτωνας'".

M. O'C Drury, 1944, Conversations with Wittgenstein.

No automatic alt text available.

Konstantin Gemenetzis Διακοπες, και χρονος για κουβεντουλες. Ποια λεξη χρησιμοποιει για το "κρυος";

August 9, 2015 at 5:06pm

Miltos Theodossiou Cold. Στα αγγλικά γράφει ο Drury.

August 9, 2015 at 5:07pm

Konstantin Gemenetzis Παναθεμα μας αν ξεραμε τι και τι ειδους θερμοκρασια ειχε ο Πλατωνας.

August 9, 2015 at 5:10pm

Miltos Theodossiou Νομίζω εννοεί ότι για τον Πλάτωνα τα ζητήματα ήταν καυτά. Και για μένα είναι. Αλλά δεν τα κάνουμε εξώφυλλα.

August 9, 2015 at 5:12pm

Konstantin Gemenetzis Για τον Πλατωνα δεν ειμαι σιγουρος. Αυτοι "φιλοσοφγουσαν" μεσα απο μια διαθεση "σχόλης", δηλαδη ελευθεριας απο καθε ειδους αναγκη, πιεση κλπ.

August 9, 2015 at 5:16pm ·

Miltos Theodossiou Από προσωπική εμπειρία, πάντως, νομίζω ότι ορισμένα φιλοσοφικά προβλήματα με καίνε τόσο πολύ που σχόλη δεν βρίσκω ούτε βεβαια την αναζητώ. Την εύχομαι βέβαια. Πιστεύω ομοίως κι ο Wittgenstein. Υποψία μου είναι ότι και οι αρχαίοι, ιδίως ο Σωκράτης, μια αίσθηση πίεσης την είχε. Θυμάμαι σε ένα διάλογο (Κρατύλο;) εξομολογείται ότι δεν μπορεί να βρει ησυχία από τον προβληματισμό.

August 9, 2015 at 5:19pm

Konstantin Gemenetzis Προφανως εχεις δικιο. Θα επεμενα παντως οτι τα βασικα θεματα που μας αφορουν, μονο μεσα απο την ελευθερια της σχόλης μπορουν, ενδεχομενως, να ησυχασουν. (Αυτο θα ηταν και το ιαματικο κλιμα της ψυχαναλυσης).

August 9, 2015 at 5:24pm ·

Miltos Theodossiou Κώστα να κάνεις συχνότερα διακοπές, γράφεις ωραία πράγματα!

August 9, 2015 at 5:25pm ·

Konstantin Gemenetzis Να το παρω για κομπλιμεντο, η για καρφι για οσα εχω γραψει εκτος διακοπων; Αν εχεις τιποτα ακρες Μιλτο, εισηγησου μια σεισαχθεια για μενα!

August 9, 2015 at 5:28pm ·

Miltos Theodossiou Φιλοφρόνηση! Οπωσδήποτε. Για τη σεισάχθεια θα πρέπει να σταθούμε στην ουρά...

August 9, 2015 at 5:30pm ·

Konstantin Gemenetzis Ωραια. Πες μου που θα την βρω. Εδω ουρα, εκει ουρα, που ειναι η ουρα; Ας αναφωνησω με τον Hamlet: The time is out of joint.

August 9, 2015 at 5:34pm ·

Miltos Theodossiou Κι εγω την ψαχνω...

August 9, 2015 at 5:36pm ·

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

August 14, 2015

Θα μπορούσες να εξηγήσεις την έννοια της Κόλασης δίχως να περάσεις μέσα από την έννοια της τιμωρίας; Ή την έννοια της αγαθότητας του Θεού δίχως να περάσεις μέσα από την έννοια της αγαθότητας;

(Ludwig Wittgenstein, Πολιτισμός και αξίες, μτφ. Κωστή Κωβαίου)

Image may contain: 5 people

Konstantin Gemenetzis Θα πει οτι για τον Β οι εννοιες "τιμωρια" και "αγαθοτητα" ειναι πρωταρχικοτερες απο τις εννοιες "κολαση" και "αγαθοτητα του θεου"; Θυμιζει Πλατωνα.

August 20, 2015 at 11:11am

Miltos Theodossiou Κώστα καλό είναι να δεις το γερμανικό πριν κάνεις τη σύνδεση με τον Πλάτωνα. Νομίζω ότι είναι προς Αυγουστινο η σκέψη του εδώ.

August 20, 2015 at 1:52pm ·

Konstantin Gemenetzis Σκεφτομουν την διαφορα "ιππου" και "ιπποτητας". Τοση δουλεια που μου βαζεις ομως, ξεπερναει το ενδιαφερον μου Μιλτο. Και απο Αυγουστινο δεν εχω ιδεα. Οποτε σε εμπιστευομαι!

August 20, 2015 at 2:04pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

August 23, 2015

"The hysterical fear over the atom bomb now being experienced, or at any rate expressed, by the public almost suggests that at last something really salutary has been invented.

"The fright at least gives the impression of a really effective bitter medicine.

"I can’t help thinking: if this didn’t have something good about it, the philistines wouldn’t be making an outcry.

But perhaps this too is a childish idea. Because really all I can mean is that the bomb offers a prospect of the end, the destruction, of an evil, – our disgusting soapy water science. And certainly that’s not an unpleasant thought; but who is to say what would come after such a destruction?

The people now making speeches against the production of the bomb are undoubtedly the scum of the intellectuals, but even that does not prove beyond question that what they abominate is to be welcomed."

L. Wittgenstein, Culture and Value, pp. 48e-49e

No automatic alt text available.

Konstantin Gemenetzis Θα μπορουσαμε να πουμε οτι οι φιλοσοφοι αρρωσταινουν με την μετριοτητα, με το πλατσα-πλουτσα στα ρηχα; Σκεφτομαι, για να μην παμε στις Συρακουσες, Heidegger, Baudrillard και αλλους. Η νοσταλγια μιας καθαρης, καθαρσιας αλλαγης;

August 23, 2015 at 6:42pm

Miltos Theodossiou Διαφωνώ Κωστα, όχι γιατί νομίζω ότι έχει δίκιο σε όσα λέει αλλά γιατί τα λέει σε μια εποχή όπου όλοι οι διανοούμενοι λέγανε τα ίδια και τα ίδια υπέρ της καταστροφής ενός μεγαλειώδους πολιτισμού (του Δυτικού). Το ότι είχε τη νηφαλιότητα να πάρει αποστάσεις από την άκριτη προσήλωση στο όραμα της ευρωπαϊκής δύσης μετά το Β' ΠΠ (σε αυτό το θέμα, όχι πάντα σε όλα όσα λέει για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό) δεν είναι και λίγο.

August 23, 2015 at 6:49pm ·

Μωυσής Α. Μπουντουρίδης Πολύ καλό απόσπασμα. Αλλά την αιτιολόγηση αυτού του "πικρού φάρμακου" την δίνει ο Β. λίγο πιο κάτω, εκεί που λέει "The truly apocalyptic view of the world is that things do not repeat themselves. It is not e.g. absurd to believe that the scientific & technological age is the beginning of the end for humanity, that the idea of Great Progress is a bedazzlement, along with the idea that the truth will ultimately be known; that there is nothing good or desirable about scientific knowledge & that humanity, in seeking it, is falling into a trap. It is by no means clear that this is not how things are. A man's dreams are virtually never realized." (σελ. 64 του C&V). Επειδή ακριβώς "the bomb creates the prospect of the end, the destruction of a ghastly evil, of disgusting soapy water science," γι' αυτό είναι εύλογο να υποθέσουμε ότι "the scientific & technological age is the beginning of the end for humanity" και ότι η ανθρωπότητα που είναι εστιασμένη στην επιστημονικο-τεχνολογική πρόοδο καταλήγει να βρίσκεται παγιδευμένη ("is falling into a trap") μέσα σε μια αδιέξοδη παθολογία. Πέρα από το ενδιαφέρον για τις ιδέες του Β., τ' αποσπάσματα αυτά αποτελούν μια σκληρή κριτική για την εργαλειακή ορθολογικότητα (εν τέλει) του καπιταλισμού στην βάση της αντίθεσης Kultur/Zivilisation, ενός παλιού μοτίβου που αναπτύχθηκε στην Γερμανία από τον 19ο αιώνα κι ύστερα και στη συνέχεια μορφοποιήθηκε με τη σύγχρονη διάκριση μεταξύ παγκόσμιου πολιτισμού και τοπικής κουλτούρας όπως π.χ. θεμελίωσαν οι Alfred Weber και Robert Merton. Πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση -όταν πριν 15-20 χρόνια έκανα το μάθημα των "κοινωνικών μελετών της επιστήμης και τεχνολογίας" προσπαθούσα ν' αγγίξω κάποιες πτυχές αυτής της θεματολογίας και της ιδιαίτερης θέσης που έχει εκεί μέσα ο Β. Σας ευχαριστώ λοιπόν που μου την θυμίσατε.

August 23, 2015 at 8:00pm

Miltos Theodossiou Marco Polowic Παρακαλώ!

August 23, 2015 at 8:04pm ·

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Νομίζω ότι προσυπογράφω το σκεπτικό του Marco Polowic παραπάνω. Τι λες;

August 23, 2015 at 8:15pm ·

Konstantin Gemenetzis Προσυπογραφω!

August 23, 2015 at 10:16pm

Miltos Theodossiou That was easy ;)

August 23, 2015 at 10:36pm ·

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Konstantin Gemenetzis

September 13, 2015 ·

Πλεον οι πολιτικοι ειναι μονο πρωτοπαλικαρα του συστηματος. Επιδιορθωνουν εκει οπου το συστημα χαλαει, και μαλιστα με την ωραια προφαση της ελλειψης εναλλακτικων. Ομως η πολιτικη πρεπει να προσφερει εναλλακτικες. Αλλιως δεν διαφερει απο την δικτατορια. Σημερα ζουμε σε μια δικτατορια του νεοφιλελευθερισμου. (Byung-Chul Han, συνεντευξη στην ZEIT)

Miltos Theodossiou O Han χαρακτηρίζει δικτατορία το σύστημα επειδή δεν προσφέρει εναλλακτικές; Τι εννοεί;

September 13, 2015 at 10:04pm

Konstantin Gemenetzis Χαρακτηριστικο της δικτατοριας ειναι ακριβως το οτι αποκλειονται εναλλακτικες.

September 13, 2015 at 10:40pm

Miltos Theodossiou Μα δεν είναι όλες οι εναλλακτικές ισοδυναμες ή το ίδιο αξιόλογες. Κάποιες αξίζει να αποκλειστούν. Σκέψου μια στιγμή ευτυχίας. Τι σε νοιαζουν οι εναλλακτικές;

September 14, 2015 at 1:50am

Konstantin Gemenetzis Οι εναλλακτικες θα μπορουσαν να με νοιαζουν σε στιγμες δυστυχιας, Μιλτο.

September 14, 2015 at 7:17am

Miltos Theodossiou Αν εννοείς ότι σήμερα ζούμε στιγμές μόνιμης και απόλυτης δυστυχίας, άρα έχουμε δικτατορία, θα διαφωνήσω. Παραείναι απόλυτο και αφηρημένο. Μου αρέσουν τα χειροπιαστά. Και η δήλωση του Han είναι εντελώς απογειωμένη βρε Κώστα.

September 14, 2015 at 5:34pm

Konstantin Gemenetzis Αυτο που εννοω ειναι οτι προπαντων η δυστυχια (χρησιμοποιω την λεξη σου, ομως εχω στον νου μου και "κριση", " αδιεξοδο", κλπ) σε πεταει εξω απο το αυτονοητο και το "φυσικο", το οποιο καποιες φορες αναγνωριζεις πλεον ως εγκλεισμο, καθηλωση, ανελευθερια, και τουτο, κοινωνικα, δεν ειναι μακρια απο τον "γυψο" του Παπαδοπουλου.

September 14, 2015 at 5:47pm

Miltos Theodossiou O Han όμως αναφέρεται στο σήμερα. Τι σχέση έχει ο Παπαδόπουλος; Σόρρυ αν σε πρήζω, αλλά ειλικρινά δεν καταλαβαίνω τι θες να πεις.

September 14, 2015 at 5:52pm

Konstantin Gemenetzis Θα το σκεφτω αυριο στο αεροπλανο!

September 14, 2015 at 5:54pm

Konstantin Gemenetzis Εχουμε και λεμε λοιπον, Μιλτος Θεοδοσιου. Τα θεματα μας θα ηταν τρια:

Τα θεματα μας θα ηταν τρια:

1. Σε τι αναφερεται η απουσια εναλλακτικων;

Στο παραθεμα του Han η απουσια εναλλακτικων αφορα το "συστημα", το οποιο ακουει στο ονομα "νεοφιλελευθερισμος". Οι πολιτικοι ειναι "πρωτοπαλικαρα του συστηματος" καθοτι ασχολουνται αποκλειστικα με την ομοιοσταση του. Δες για παραδειγμα την ελληνικη κριση. Το ζητουμενο για ολους, μα ολους τους πολιτικους, και για σχεδον ολους εμας τους υπολοιπους βεβαια, ειναι το πως θα βγουμε απο την κριση, πως δηλαδη το συστημα θα επανελθει. Η διαφορα μεταξυ των πολιτικων βρισκεται στις περισσοτερο η λιγοτερο συμβατικες μεθοδους (και στα ψεμματα) που μας προτεινουν.

2. Γιατι ο νεοφιλελευθερισμος δεν ανεχεται εναλλακτικες;

Διοτι εχει τον χαρακτηρα πιστης, θρησκευτικης, η, αν θελεις, παραληρητικης: πιστη στην προοδο, το αστρο του αμερικανικου ονειρου, η υποχρεωτικη εκπαιδευση ως υποχρεωτικο βαπτισμα στην επιστημονικη σκεψη και την μονοκρατορια της γνωσης, η γλωσσα, ο κοσμος μαλιστα, ως πληροφορια, η ψυχολογια του "I'm OK , you're OK", η δουλεία της δουλειας για την δουλεια κλπ. κλπ.

Η πιστη ομως ειναι εξ ορισμου κλειστη για το Αλλο.

3. Κατα ποσον η απουσια εναλλακτικων ειναι δομικο στοιχειο της δικτατοριας;

Ως φιγουρα της δικτατοριας γνωριζουμε τον "γυψο" του Παπαδοπουλου. Ο γυψος εξαναγκαζει σε ακινησια. Η αρθρωση, για να θυμηθουμε τον Β., δεν αποκτα καμια νεα κλειδωση, κανεναν επιπλεον βαθμο ελευθεριας, αλλα αντιθετα χανει και αυτον που ειχε.

Ο νεοφιλελευθερισμος ως δικτατορια; Η διαφορα με μια χουντα εγκειται στο οτι αυτη απαγορευει εναλλακτικες manu militanti. Η θρησκευτικη / παραληρητικη πιστη στον νεοφιλελευθερισμο δεν χρειαζεται να επιβληθει δια της βιας. Υιοθετειται, συντηρειται, επαυξανεται αυτοβουλα. Γι' αυτο ειναι και πιο αποτελεσματικη. Την υπαγορευω (dictatorship / dictate) εγω ο ιδιος στον εαυτο μου. Γι' αυτο και δεν αναγνωριζω καν την δικτατορια της σαν τετοια. Την εκλαμβανω ως αυτοπραγματωση, και καμαρωνω εκει που μου πετυχαινει.

September 15, 2015 at 11:13am

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Και σε συνάφεια με όλα αυτά, υπονοείς ότι στην Ελλάδα έχουμε νεοφιλελευθερισμό όπως τον ορίζεις παραπάνω; Ότι έχουμε μονοκρατορία της γνώσης; Ή ότι δεν πήζουμε στις εναλλακτικές; Διότι πιστεύω ότι και πήζουμε στις εναλλακτικές και από πρόοδο άλλο τίποτα... Δες την παιδεία: σκέτη πρόοδος.

September 15, 2015 at 8:54pm

Konstantin Gemenetzis Μιλτος Θεοδοσιου1. Η Ελλαδα, καθοτι ευρισκομενη στις παρυφες των τριτοκοσμικων κρατων, ακολουθει το ρευμα του νεοφιλελευθερισμου με μπολικο χαος γυρω τριγυρω. 2. Οι εναλλακτικες που αναφερεις δεν αφορουν το συστημα ως αυτο τουτο. 3. Η παιδεια, τριτοκοσμικη κι αυτη, δεν παυει να παραδερνει επικαλουμενη την γνωση και την προοδο. Και πριν απο το υπουργειο, οι ιδιοι οι γονεις, οι ανθρωποι δηλαδη στην καθημερινοτητα τους. Ακομα, και πρωτα, στο τραγουδακι των γενεθλιων: "... παντου να σκορπιζεις της γνωσης το φως..."

September 16, 2015 at 1:53am

Miltos Theodossiou Κώστα, αν και καταλαβαίνω την τοποθέτησή σου, για τριτοκοσμικό νεοφιλελευθερισμό δεν μπορώ να μιλήσω. Συγκρίνω την Αγγλία, τη Γαλλία και τη Γερμανία με την Ελλάδα και δεν βλέπω κοινούς τόπους σύγκρισης τέτοιους ώστε το σχόλιο του Han να εφαρμόζει. Δεν έχουμε σύστημα, αλλά αντι-σύστημα. Αντί για πρόοδο, έχουμε βαλτώσει στα ίδια αποχετευτικά δίκτυα. Και αντί για δικτατορία έχουμε το φετίχ των εναλλακτικών. Ευχαριστώ πάντως για την απάντηση.

September 16, 2015 at 7:07pm

Konstantin Gemenetzis Μιλτος Θεοδοσιου Ας διαφωνησουμε και σε κατι!

September 16, 2015 at 7:48pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Konstantin Gemenetzis

September 22, 2015

Απο σχολιο του Μιλτος Θεοδοσιου στο group Ludwig Wittgenstein - Φιλοσοφια, πολιτικη και θεραπεια:

Το "speculation" [...] σημαίνει θεώρηση δίχως τεκμηριωμένη βάση, σπέκουλα, υπόθεση, εκτίμηση δίχως έλλογη θεμελίωση. Ο Wittgenstein έχει κατά νου πράγματα όπως την υπόθεση του Φρόυντ ότι κάθε όνειρο εκφράζει μια επιθυμία, και άλλες παρόμοιες υποθέσεις που στον Wittgenstein φαίνονται απόλυτες και γενικόλογες μαντεψιές από το πουθενά. Έχουν οι αστρολόγοι και οι Λιακόπουλοι βάση για τους ισχυρισμούς τους; Διαφέρει ποιοτικά η βάση αυτή από του Φρόυντ; Ιδού το ερώτημα. Δεν είναι σαφές τι ρόλο παίζει η "κλινική πείρα" εδώ. Το ερώτημα αφορά τι καθοδηγεί την κλινική πρακτική, και όχι τι αποκομίζει κανείς από την πρακτική αυτή. Π.χ. όλοι μπορούμε να πεισθούμε ότι το νερό σβήνει τη φωτιά δοκιμάζοντάς το πολλές φορές, και όταν όμως μας ρωτήσουν γιατί συμβαίνει αυτό, να ισχυριστούμε ότι στο νερό ζει ένα ξωτικό που ξορκίζει τη φωτιά. Προφανώς η πείρα με το σβήσιμο της φωτιάς με νερό, δεν ενισχύει διόλου την υπόθεση του ξωτικού. Ομοίως, η "κλινική πείρα" του Φρόυντ από μόνη της δεν ενισχύει καμία από τις φροϋδικές υποθέσεις (ξαναλέω: από μόνη της). [...]

Απο τις πιο ευστοχες κριτικες της φροϋδικης μεταψυχολογιας που συναντησα.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

September 28, 2015

"[W]hat about such a proposition as 'I know I have a brain'? Can I doubt it? Grounds for doubt are lacking! Everything speaks in its favour, nothing against it.

"Nevertheless it is imaginable that my skull should turn out empty when it was operated on."

-LW

Image may contain: 1 person

Konstantin Gemenetzis ΤΑ ΝΕΥΡΙΚΑ ΜΟΥ ΚΥΤΤΑΡΑ.

Αν σας φερει κανεις εδω, και ρωτησει: "Ποιανου σπιτι ειναι αυτο;", θα πειτε, "Του Γ", καθως το εχετε δει, και το αναγνωριζετε. Αν σας δειξει στο μικροσκοπιο νευρικα κυτταρα και σας ρωτησει '"Ποιανου νευρικα κυτταρα ειναι αυτα;" δεν θα ξερετε. Κι αν σας πει "Του Γ", και αργοτερα σας τα ξαναδειξει, παλι δεν θα τα αναγνωρισετε.

Στο 'μου' του "Τα νευρικα μου κυτταρα" δεν αναγνωριζω εμενα. Γι' αυτο και το 'μου' εδω δεν εχει νοημα. http://www.gemenetzis.gr/search.php?search=νευρικα

October 1, 2015 at 12:58pm

Miltos Theodossiou Για το 'νευρικά' δεν ισχύει το ίδιο σκεπτικό με το 'μου';

October 1, 2015 at 4:18pm

Konstantin Gemenetzis Πως το εννοεις;

October 1, 2015 at 4:36pm

Miltos Theodossiou Ουτε τα νευρικά κύτταρα τα αναγνωρίζω ως νευρικά αν μου τα δείξουν στο μικροσκόπιο (αν δεν το ξέρω ήδη). Οπότε το "νευρικά" δεν έχει νόημα;

October 1, 2015 at 8:34pm

Konstantin Gemenetzis Αν ξερω ανατομια, θα αναγνωρισω τα νευρικα κυτταρα. Ομως στην εικονα τους δεν υπαρχει τιποτα που να μαρτυρει οτι ειναι δικα μου, δικα σου. Σ' αυτα δεν αναγνωριζω ουτε εμενα ουτε εσενα.

October 1, 2015 at 8:45pm

Miltos Theodossiou Μα ούτε στην εικόνα την ίδια υπάρχει η κατηγορία "νευρικά". Θέλει να ξέρεις ανατομία, συμφωνώ. Ομοίως θέλει να ξέρεις και ποιανού είναι. Ποια η διαφορά; Και στις δυο περιπτώσεις η εικόνα από μόνη της ανοίγεται στην κατοχή γνώσης, η γνώση όμως αφορά το υποκείμενο και τη σχέση του με την εικόνα, είτε μιλάμε για το "νευρικά" είτε για το "μου". Και οι δυο περιπτώσεις προϋποθέτουν αναγνωριστική ικανότητα. Εκτός αν εννοείς ότι το "μου" δεν είναι κατηγοριοποίηση αλλά κάτι άλλο. Με αυτή την ιδέα φλερτάρω αρκετά.

October 2, 2015 at 12:16pm

Konstantin Gemenetzis Εννοω ακριβως το τελευταιο. Αν το φλερτ καταληξει εκει που ελπιζουμε, μας το λες!

October 2, 2015 at 12:18p

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

October 5, 2015

Wittgenstein and Heidegger

Edited by David Egan, Stephen Reynolds, Aaron Wendland

2013 – Routledge

https://www.routledge.com/products/9781138942998

Ludwig Wittgenstein and Martin Heidegger are arguably the two most influential philosophers of the twentieth century. Their work not only reshaped the philosophical landscape, but also left its mark on other disciplines, including political science, theology, anthropology, ecology, mathematics, cultural studies, literary theory, and architecture.

Both sought to challenge the assumptions governing the traditions they inherited, to question the very terms in which philosophy’s problems had been posed, and to open up new avenues of thought for thinkers of all stripes. And despite considerable differences in style and in the traditions they inherited, the similarities between Wittgenstein and Heidegger are striking.

Comparative work of these thinkers has only increased in recent decades, but no collection has yet explored the various ways in which Wittgenstein and Heidegger can be drawn into dialogue. As such, these essays stage genuine dialogues, with aspects of Wittgenstein’s elucidations answering or problematizing aspects of Heidegger’s, and vice versa. The result is a broad-ranging collection of essays that provides a series of openings and provocations that will serve as a reference point for future work that draws on the writings of these two philosophers.

Image may contain: 2 people

Konstantin Gemenetzis Χαρακτηριστικο που εβαλες τον Χ να κοιταει απο την αλλη!

October 5, 2015 at 11:13pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou shared a link.

October 9, 2015

"Όλα τοσο καλα μεσα στη θαλπωρη της περατοτητας τους."

-Κώστας Γεμενετζής, "Περατότητα"

Konstantin Gemenetzis Και στ' αυτια μου ακουγεται η φωνη μιας φιλης: "Τι λες ρε Νταλαρα!"

October 9, 2015 at 6:26pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

October 11, 2015

Η αγάπη του Beckett για τη φιλοσοφία του Wittgenstein

"Beckett owned Wittgenstein's Tractatus in two German editions and one English translation (by D. F. Pears and B. F. McGuinness).

"The philosophical texts in Beckett’s recently catalogued Paris library include some surprising discoveries. The usual suspects—the Presocratics, Descartes, Berkeley, Spinoza, Schopenhauer, Mauthner, Sartre—are all present, but also for instance Nietzsche, Plümacher and Wittgenstein.

"The library contains an abundance of books by and about Wittgenstein, exceeding that of almost any other writer. These include the 1960 two-volume Schriften, published by Beckett’s own German publisher, containing the Tractatus, Philosophische Untersuchungen (Philosophical Investigations), Tagebücher 1914–1916 (Notebooks 1914–1916), and Philosophische Bemerkungen (Philosophical Remarks). Beckett also owned Lectures and Conversations on Aesthetics, Psychology, and Religious Belief. In addition to the essays in the supplementary Suhrkamp Beiheft and in Über Ludwig Wittgenstein, Beckett read David Pole’s The Later Philosophy of Wittgenstein, extensively annotated Bertrand Russell’s introduction to the Tractatus, and collected such highly informative memoirs as Rush Rhees’s edition of Recollections of Wittgenstein and Paul Engelmann’s Letters from Ludwig Wittgenstein, with a Memoir.

"A September 17, 1967, letter to his companion Barbara Bray reports that he received the German translation of Norman Malcolm’s Ludwig Wittgenstein: A Memoir, while a New Year’s Day 1971 letter thanks Mary Hutchinson for its English edition: 'Wittgenstein book safely arrived. Very glad to have it'.

"Beckett’s exposure to Wittgenstein’s work extended from at least the late 1950s until his final years, as several associates attest. Bray, whose enduring relationship with Beckett began in 1957, claims in her uncompleted memoir that Wittgenstein was 'the philosopher to whose work I introduced Beckett and whom in some ways he greatly resembled.' 'Reading the Wittgenstein with interest,' he wrote to her on January 15, 1979. Van Hulle and Nixon infer that he 'seems to have read Wittgenstein as a -minded writer' from whom to gain intellectual encouragement, yet affinities between the two in the playwright’s later work hint that Beckett’s 'interest' in the philosopher’s thought was not only in affirming his own views and purposes but having them fostered and even emboldened."

Andre Furlani, "EARLIER WITTGENSTEIN, LATER BECKETT",

Philosophy and Literature, Volume 39, Number 1, April 2015.

No automatic alt text available.No automatic alt text available.

Konstantin Gemenetzis "Απο τον προηγουμενο πολιτισμο θα μεινει ενας σωρος ερειπιων και τελικα ενας σωρος σταχτη, ομως πανω απο την σταχτη θα αιωρουνται πνευματα." (Vermischte Bemerkungen) Οι μορφες του Beckett δεν θα ηταν φιγουρες τετοιων πνευματων; Γιατι φανταζομαι οτι ο W θα ειχε συναντησει στον Β μια αδελφη ψυχη;

October 12, 2015 at 1:50pm

Miltos Theodossiou Ωραίο, πολύ ωραίο το σχόλιο. Αλλά δεν νομίζω ότι ένας άνθρωπος που διάβαζε γουέστερν και αστυνομικά της συμφοράς θα έβρισκε πολλά να μοιραστεί με τον Μπέκετ ως δημιουργό. Για καμιά βόλτα, όμως, θα πηγαίνανε - έκανε μεγάλες βόλτες ο W. Αλλά ίσως μέσω της μουσικής κάτι ναβγαινε. Κωστής Κωβαίος Πάρε θέση!

October 12, 2015 at 8:43pm

Konstantin Gemenetzis Ο Μπεκετ εβλεπε μανιωδως αγωνες τεννις.

October 12, 2015 at 10:22pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

October 16, 2015

Ο Κωστής Κωβαίος για τη μουσική παιδεία του Wittgenstein

"[Γ]ια τον Brahms ξέρουμε πως του άρεσε, μολονότι, ακόμη και σ’ αυτόν «άκουγε τον θόρυβο των μηχανών», τουτέστι διαισθανόταν στον όψιμο κλασικισμό του την επερχόμενη λαίλαπα της τεχνολογίας. Αλλά για τον Mahler μόνο κακά λόγια είχε να πει: απορούσε πώς ένας άνθρωπος με τόσα ταλέντα, μπορούσε να γράφει τόσο κακή μουσική! Τον Schubert, όμως, τον λάτρευε: ήξερε να σφυρίζει απέξω όλο το Winterreise και, κάποτε, έφυγε τρέχοντας από ένα σπίτι, όπου κάποιος βαρύτονος προσπάθησε να τραγουδήσει κάποια Lieder του Schubert! Αυτό κι αν ήταν εθισμός (αν και ο όρος είναι κομμάτι παραπλανητικός, στο μέτρο που, σήμερα, παραπέμπει απευθείας σε οινόπνευμα και ναρκωτικά). Φρονιμότερο, μου φαίνεται, θα ήταν να αρκεσθούμε στα ακούσματα.

"Τα μουσικά ακούσματα του W. προέρχονταν από το μέγαρο του πάμπλουτου πατέρα του, όπου σε κάθε κοινωνική συγκέντρωση, τουλάχιστον ένα κουαρτέτο ήταν πάντοτε παρόν. Ύστερα, η Leopoldine, η μητέρα του ήταν εξαίρετη πιανίστα, καθώς και ο διάσημος μονόχειρ αδελφός του, Paul, ενώ ο μεγαλοβιομήχανος (και ως εκ τούτου ‘αγροίκος’) πατέρας του έδινε μαθήματα βιολιού στην Ν. Υόρκη, όταν ήταν νέος, για να επιβιώσει. Αλλά όλ’ αυτά είναι, νομίζω, αναμενόμενα και ευεξήγητα. Η ατμόσφαιρα εκείνου του μεγάρου με τα 8 παιδιά, όλα με ευφυΐα και καλλιτεχνικές επιδόσεις πολύ άνω του μετρίου, απηχούσε ακόμη τον πολιτισμό της αυτοκρατορίας των Αψβούργων. Μονάχα η μικρότερη αδελφή του, η Gretl, είχε επαφή με την πνευματική avant-garde της εποχής: Klimt, Freud, Loos, Kokoschka, Schönberg, Labor. Από την επαφή με αυτόν τον κύκλο, ο Ludwig πέρασε στο Jugendstil και, εν συνεχεία, στον λειτουργισμό. Γι’ αυτόν τον λόγο, η Gretl εμπιστεύτηκε το σπίτι της στα δικά του χέρια, όταν ήταν πλέον ο διάσημος συγγραφέας του Tractatus."

Wittgenstein House, interior. (photo courtesy of dreizehn-magazin)

No automatic alt text available.

Konstantin Gemenetzis Ειτε αληθευει για τον Μαλερ ειτε οχι, ο Β υποδεικνυει την δυνατοτητα να διακρινεις το ταλεντο / δυναμικο καποιου ακριβως στις αποτυχιες / αστοχιες / λαθη του. Πολυ σημαντικο αισθητηριο, μεταξυ αλλων, για τον ψυχαναλυτη.

October 16, 2015 at 10:07am

Miltos Theodossiou Ωραίο σχόλιο! Κι άλλα τέτοια

October 16, 2015 at 5:32pm

Konstantin Gemenetzis Αν ερθουν (απο που; ανοητη ερωτηση...), Μιλτο, ευχαριστως!

October 16, 2015 at 6:06pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou shared a link.

October 23, 2015

Ξεσκίζοντας τον Wittgenstein;

"Πεθαίνοντας από καρκίνο στα 62 του, ο Wittgenstein άφησε στους κληρονόμους του σχεδόν 30,000 σελίδες σημειώσεων -πολλές από αυτές χειρόγραφες, σχεδόν όλες στα Γερμανικά. Οι κληρονόμοι του, τρεις πρώην μαθητές του, είχαν την οδηγία να εκδώσουν 'όσα από τα αδημοσίευτα γραπτά μου αυτοί κρίνουν ως κατάλληλα'. Απλό το αίτημα - τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως. Αλλά μόλις άρχισαν να κυκλοφορούν οι τόμοι μετά το θάνατο του Wittgenstein, τα παράπονα άρχισαν να πέφτουν βροχή.

"Οι κληρονόμοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια τεράστια ποσότητα γραπτού υλικού από αποσπάσματα και επαναλήψεις. Το υλικό ήταν δύσκολο να τακτοποιηθεί: σκόρπιες παρατηρήσεις οι οποίες, σύμφωνα με το γνωστό στυλ του Wittgenstein, δεν ήταν τοποθετημένες γραμμικά η μία μετά την άλλη όπως ένα επιχείρημα. Για να τις εκδώσουν, οι κληρονόμοι προχώρησαν σε ριζικές επεμβάσεις. Ολόκληρα κεφάλαια αφαιρέθηκαν, οι συνδέσεις με άλλα σημεία αποσιωπήθηκαν, ενώ παράγραφοι πολλές σελίδες μακριά η μία από την άλλη καταχωρήθηκαν λες και είχαν γραφεί εξαρχής στην ίδια σελίδα.

" 'Χάος, υλικό από διαφορετικές πηγές, κομμάτια τα οποία δεν ήθελε ο Wittgenstein να πάνε μαζί!' διαμαρτύρηθηκε ένας μελετητής, ενώ ένας άλλος συμπέρανε στη βιβλιοκρισία του ότι 'Το υλικό είναι άχρηστο για το σοβαρό μελετητή που ενδιαφέρεται για την ανάπτυξη της σκέψης του Wittgenstein'."

"Τα κίνητρα των κληρονόμων δέχτηκαν επίσης άσχημη κριτική - αν και όχι δημοσίως. Σε εκατοντάδες πανεπιστημιακά γραφεία του διδακτικού προσωπικού, [γινόταν κουβέντα για το πώς] αρκετοί από τους πρώην μαθητές του Wittgenstein έκτισαν την καριέρα τους δίνοτας διαλέξεις για τα μυστήρια 'άγνωστα γραπτά' τα οποία δεν είχε δει κανένας άλλος. Οι κληρονόμοι απολάμβαναν την εξουσία τους διαρρέοντας τις πληροφορίες τους σταγόνα-σταγόνα, ενώ απαγόρευαν την πρόσβαση στους άλλους.

"Ο καθηγητής Jaakko Hintikka, του Boston University, εξαιρεί έναν από τους κληρονόμους, τον Georg Henrik von Wright, από την ευθύνη αλλά αμφισβητεί την ορθότητα των κινήτρων των άλλων δύο, του Rush Rhees και της Elizabeth Anscombe: 'Μονάχα ένας ψυχίατρος μπορεί να αποφανθεί για τη σκοπιμότητα της συμπεριφοράς τους. Είχαν επενδύσει τα πάντα στην ερμηνεία του Wittgenstein, είχαν συγκροτήσει ταυτότητα γύρω από αυτήν. Ίσως αν είχαμε όλοι πρόσβαση στα γραπτά του, οι δικές τους ερμηνείες να είχαν καταρριφθεί και να μην είχαν κυριαρχήσει'".

http://www.theatlantic.com/…/the-wittgenstein-contr…/376881/

https://lh3.googleusercontent.com/…/CSsITuqx7DZq2XNCcbLGxDa…

LH3.GOOGLEUSERCONTENT.COM

Konstantin Gemenetzis Φανταζομαι το GIF θα ειχε τιτλο "Β. και κληρονομος"

October 23, 2015 at 9:33pm

Miltos Theodossiou Τρεις οι κληρονόμοι, κάλλιστα μπορεί να συμμετέχουν ανώνυμα κι οι 3

October 23, 2015 at 9:37pm

Konstantin Gemenetzis Παντως προσωπικα θα μου ηταν πολυ συμπαθητικο και ζωντανο, αναμεσα σε φοβερα και τρομερα νοηματα να βλεπω πως παρεισφρυουν και καροτα. "Ζωντανο" καθως δειχνει οτι στην πραγματικοτητα δεν κινουμαστε μονοδιαστατα, και προσωπικα θα χαιρομουν μια εκδοση που δεν αποσταζει απο το γραπτο ενος συγγραφεα το "σημαντικο".

October 23, 2015 at 11:08pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

October 26, 2015

"If in life we are surrounded by death, so too in the health of our understanding by madness."

-Ludwig Wittgenstein

No automatic alt text available.

Konstantin Gemenetzis Απο το κειμενο μου στο Ludwig Wittgenstein, ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ FREUD: "Αν στη ζωή περιβαλλόμαστε από τον θάνατο, τότε και στην υγεία του νου από την τρέλα." Η λύπη, ο θάνατος, η τρέλα δεν "περιβάλλουν" τη χαρά, τη ζωή, την υγεία του νου με την έννοια του επικίνδυνου πολιορκητή. Πολύ περισσότερο η λύπη, ο θάνατος, η τρέλα θα ήταν αντίστοιχα το "περιβάλλον" της χαράς, της ζωής, της υγείας του νου, ο τόπος κατοίκησής τους, το χώμα και ο αέρας που τα τρέφουν. Η "λύση" των προβλημάτων θα μπορούσε να βρίσκεται ακριβώς στην αφομοίωση μιας τέτοιας οπτικής τους. "Μόνο ο θάνατος είναι που δίνει στη ζωή το νόημά της." Μια παραδείσια ζωή απαλλαγμένη από λύπη, τρέλα και θάνατο θα ήταν νεκρίλα.

October 26, 2015 at 11:15pm

Konstantin Gemenetzis Μίλτο, η φραση "μονο ο θανατος δινει στη ζωη το νοημα της" ειναι του Β. Αν τωρα σε αλλα σημεια αναγει την τρελα του στο "Δραμα του χαρισματικου παιδιου" (Τιτλος δημοφιλους γερμανικου βιβλιου των '70) (καταλαβα καλα;), τοτε ως προς αυτο ηταν σιγουρα βαθεια νυχτωμενος.

October 28, 2015 at 4:26pm

Miltos Theodossiou Κώστα το σχόλιο για το θάνατο δεν ισχύει και για την τρέλα διότι για τον Wittgenstein η τρέλα συνίσταται στην καταστροφή του νοήματος. Το νόημα είναι δημόσιο ή δυνατό να κοινωνηθει -η τρέλα ιδιωτική και αποκομμενη από τον κόσμο. Ως τρέλα εννοώ το παραλήρημα την ψύχωση το ακοινωνητο και εξαιρετικά οδυνηρό φαινόμενο του πόνου και της απώλειας εαυτού και λόγου. Δεν εννοώ την καλλιτεχνική έμπνευση ή τα ναρκισσιστικα μελοδραματα. Δεν ξέρω γιατί πήγε ο νους σου εκεί.

October 28, 2015 at 7:53pm

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Maria Koufaki "I often fear madness. Have I any reason to assume that this fear does not spring from, so to speak, an optical illusion: of seeing something as an abyss that is close by, when it isn't? The only experience I know of that speaks for its not being an illusion, is the case of Lenau. For in his 'Faust' there are thoughts of a kind I too am familiar with. Lenau puts them into Faust's mouth, but they are no doubt his own about himself. What is important is what Faust says about his loneliness or isolation." Culture & Value, p.61

October 29, 2015 at 10:40pm

Miltos Theodossiou Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι για τον Wittgenstein η τρέλα είναι ασθένεια, έτσι;

October 29, 2015 at 10:41pm

Konstantin Gemenetzis Κουραστικο απο εδω. Καιρος να τα πουμε σε καμια ταβερνα.

October 29, 2015 at 11:17pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou shared a link.

October 28, 2015 · Athens

I cannot kneel to pray because it's as though my knees were stiff. I am afraid of dissolution (of my own dissolution), should I become soft.

-Ludwig Wittgenstein

Konstantin Gemenetzis "... should I become soft". Ετσι γινεται καθαροτερη αυτη η αεναη, αγωνιωδης αντιπαραθεση με τον αντιλογο στις "Φιλοσοφικες Ερευνες". Ετσι ειναι που σφυρηλατει και διατηρει, κακην κακως, την πανοπλια του. (Συμπονετικη και μεγαλομανιακη σκεψη: Ποσο πιο ωραιος φιλοσοφος θα ηταν, αν μου ειχε ερθει σε ψυχαναλυση, και αυτη να ειχε ευτυχησει! - Φαυλος κυκλος: το πως ειμαι ως ψυχαναλυτης, το χρωσταω και σ' αυτον, ετσι οπως ηταν. Ισως παλι και να μαθαιναμε κι αλλα, ο ενας απο τον αλλο.)

October 29, 2015 at 9:49am

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

November 5, 2015

"What is pretty cannot be beautiful."

-Ludwig Wittgenstein

Image may contain: 1 person

Konstantin Gemenetzis Rainer Maria Rilke, Πρωτη Ελεγεια του Duino:

Γιατι το ωραιο δεν ειναι

παρα η απαρχη του τρομερου που μολις κι αντεχουμε,

και το θαυμαζουμε τοσο γιατι ειναι χαλαρα ακαταδεκτο

να μας διαλυσει.

November 6, 2015 at 8:16am

Miltos Theodossiou Καταπληκτικό το απόσπασμα. Αντιδιαστολή ωραίου και υψηλού. Αλλά αντιδιαστολή ωραίου και χαριτωμένου κάνει ο Wittgenstein. Άραγε η απόσταση να είναι η ίδια;

November 6, 2015 at 8:58pm

[...]

Konstantin Gemenetzis Η συζητηση εξολισθησε στην διανοηση. Θα μπορουσαμε να αναλογιστουμε κατα ποσον ο λογος του Rilke εκφραζει καποια δικη μας εμπειρια;;;

November 8, 2015 at 1:21pm

[...]

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Μου ζήτησε ο Κωστής να δώσω χωρία και αποσπάσματα. Δεν υπήρξε καμία απόκλιση προς τη διανόηση νομίζω. Απλά να πατάμε και σε στέρεο έδαφος συζητώντας θέλουμε! Είναι κακό αυτό; Πχ για αυτό που ρωτάς δεν πρέπει να ξέρουμε τι εννοεί ο Ριλκε προτού το στριμωξουμε στα δικά μας; Διαφορετικά ο καθένας μπορεί να δει οτι θέλει: ο ρατσιστης το ρατσισμό κι ο θρησκευομενος το θεό του. Έχει πολύ ενδιαφέρον πχ οτι ο Ριλκε στον επόμενο στίχο αναφέρει άγγελο. Εξεπλάγην μαθαίνοντας ψάχνοντας για τα χωρία περί υψηλού ότι εννοεί ισλαμικους αγγέλους όχι χριστιανικούς!

November 8, 2015 at 4:04pm

Konstantin Gemenetzis Μιλτος Θεοδοσιου Θα μπορουσα να δεχτω την "διανοηση" μονο εκει που με επιστρεφει, με καθαροτερο βλεμμα, στο ποιημα. Ομως "επιστρεφει" δεν θα πει πισω απο το ποιημα, στο τι εννοει ο ποιητης. Τελικα το εργο τεχνης, οπως το καταλαβαινω, μιλα μεσα απο τον εαυτο του και μονο - στις λιγες φορες που μας μιλα. Και φυσικα ολοι οι δρομοι παρανοησεων ("ο καθενας να μπορει να δει οτι θελει") ειναι ανοιχτοι. Η γλωσσα, "των αγαθων το πιο επικινδυνο" (Hölderlin). Και δεν βλεπω κανενα "στερεο εδαφος" απο το οποιο θα μπορουσε να αντιμετωπιστει, χωρις να συρρικνωθουμε. Ειμαστε εκτεθειμενοι σ' αυτον.

November 8, 2015 at 5:39pm

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Δε διαφωνώ καθόλου με αυτά που γράφεις, αν ως "στέρεο έδαφος" εννοείς κάτι εξωτικό και μετα-φυσικό, κάτι που υπερβαίνει τη λόγια ενασχόληση με το ποίημα, η οποία είναι κι αυτή ανοικτή στο σφάλμα. Δεν εννοούσα κάτι τέτοιο. Αλλά αν εννοείς ότι δεν τίθεται καν ζήτημα σωστού και λάθους, διαφωνώ. Αν ισχύει αυτό που λες, δεν ξέρω πώς παραμένουν οι σκέψεις μας κοντά στο ποίημα και δεν εγκλωβίζονται μες στον εαυτό τους. Κι αυτό διότι δεν ξέρω πώς να διαχειριστώ (ή να σταθώ απέναντι σε) περιπτώσεις όπως αυτές όπου κάποιος βλέπει τη λέξη "άγγελος" ή τη λέξη "τρομερό" και βγάζει στραβά συμπεράσματα (π.χ. κατηγορεί τον Ρίλκε για χριστιανικό φανατισμό συγχεοντας τον ισλαμικό - τρομακτικό- άγγελο του Ισλάμ με τους καλόβολους χριστιανικούς, ή κάνει μια ψυχολογική ανάγνωση του "τρομερού" παραβλέποντας τη σύνδεση τρομερού και υψηλού). Προσοχή δεν λέω ότι πρέπει να γίνουν οι συνδέσεις επειδή αλλιώς θα λέμε αρλούμπες, αλλά ότι πρέπει να γίνουν μόνο αν ισχύει η επιθυμία μας να μείνουμε κοντά στο ποίημα! (Μην παρεξηγηθώ ότι σνομπάρω όλα όσα ενδιαφέροντα λέγονται με αφορμή, κι όχι με βάση κατ' ανάγκη, το ποίημα). Για σένα, εξακολουθούμε να μιλάμε για το ποίημα σε αυτές τις περιπτώσεις, ή απλά ανακυκλωνουμε τους αυθαίρετους συνειρμούς και τις σκέψεις μας; Και πως αποκλείεις τέτοιες περιπτώσεις, εφόσον θες να μείνεις κοντά στο ποίημα;

November 8, 2015 at 5:57pm

Konstantin Gemenetzis Μιλτος Θεοδοσιου Δεν αποκλειω τιποτα. Εδω παιζει ο κινδυνος στον οποιο αναφερθηκα. Το να "μεινεις κοντα στο ποιημα" δεν νομιζω πως ειναι θεμα επιθυμιας και θελησης, γιατι ακριβως επιθυμια και θεληση δεν μπορουν να ξερουν απο τα πριν τι επιθυμουν και τι θελουν. Τα υπολοιπα αλλη φορα.

November 8, 2015 at 6:51pm

Miltos Theodossiou Αχ αυτά αν ισχυουν για την περίπτωσή μας δυστυχώς δεν τα καταλαβαίνω! !! Θέλω ιδιαίτερα ;)

November 8, 2015 at 6:53pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

November 25, 2015

"I turn to stone and my pain goes on."

-Ludwig Wittgenstein

No automatic alt text available.

Konstantin Gemenetzis Pain does not petrify per se. W's stone is defensive and therefore it is never solid enough.

December 7, 2015 at 5:03pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

December 18, 2015

"And what I basically am after all is a painter, & often a very bad painter."

-Ludwig Wittgenstein

(awesome painting by Natassa Poulantza)

Image may contain: 1 person


Konstantin Gemenetzis Τελικα εντυπωσιακο στον Β. το ζευγαρωμα αυτοακυρωσης και υπεροψιας. Και τα δυο ακρα αδικουν το εργο του.

December 18, 2015 at 11:22pm

Miltos Theodossiou Εξαιρετική η παρατήρηση ως συνήθως

December 18, 2015 at 11:41pm

Konstantin Gemenetzis Μιλτος Θεοδοσιου

;)

December 18, 2015 at 11:43pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou shared a link.

December 29, 2015

Whereof one cannot speak, thereof one must be silent.

Tractatus 7

Konstantin Gemenetzis The point is exactly that: to tell the unspeakable, and to tell it in such a way that it emerges as - the unspeakable. Pure speaking and pure silencing do not exist, save only in vitro. That is why I find e.g. John Cage's 4.33 a nonsense.

December 30, 2015 at 1:11am

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou shared a link.

December 29, 2015

"A new word is  a fresh seed thrown on the ground of the discussion."

-Ludwig Wittgenstein

Konstantin Gemenetzis Is a fresh seed a new word or a new sounding of a trivial word?

December 30, 2015 at 1:16am

Miltos Theodossiou Why not both?

December 30, 2015 at 2:37am

Konstantin Gemenetzis I had Heidegger's neologisms in 'Being and Time' in mind.

December 30, 2015 at 9:19am

Miltos Theodossiou The new sounding of a trivial word? Poor Heidegger!

December 30, 2015 at 11:30pm


2016

Miltos Theodossiou with Δημήτρης Φιλίππου.

January 29, 2016

Ο κίνδυνος των λέξεων: από τη κβαντομηχανική και τη μοιχεία στον Wittgenstein και τον Τρελό του Θεού

Ο Έρβιν Σρέντιγκερ (Erwin Schrödinger), ένας από τους δημιουργούς της κβαντομηχανικής και γνωστός για την εξίσωση του Σρέντιγκερ, παντρεύτηκε την Αν-Μαρί (Άννυ) Μπέρτελ τον Απρίλιο του 1920. Ο γάμος τους ήταν αρκετά ασυνήθιστος για τα ηθικά μέτρα της εποχής: η απιστία ήταν καθημερινή, με τον καθένα τους να φιλοξενεί ανά διαστήματα τα τρίτα πρόσωπα στο σπίτι τους, συζώντας όλοι μαζί σαν οικογένεια.

Η εξέλιξη της Άννυ όμως δεν ήταν καλή. Έκανε επανειλλημένες απόπειρες αυτοκτονίας, και τελικά εισήχθη στο Νοσοκομείο του St Patrick.

Ο ψυχίατρος που την ανέλαβε δεν ήταν άλλος από τον Μώρις Ο'Κόννορ Ντρούρη (Maurice O'Connor Drury), γνωστός φίλος και μαθητής του Wittgenstein. Διέγνωσε κατάθλιψη και η αντίδρασή του ήταν άμεση: μια σειρά από ηλεκτροσόκ ακολούθησαν και η ψυχική υγεία της Άννυ βελτιώθηκε σημαντικά.

O Ντρούρη ανέλαβε επίσης ένα καλό φίλο του Wittgenstein, μαθητή από τον κύκλο των στενών φοιτητών του, τον Γιόρικ Σμίθης (Yorick Smythies), περιβόητο για την αδεξιότητά του και την ανικανότητά του για οποιαδήποτε χειρωνακτική εργασία, αλλά πολύ γνωστό για την επιμέλειά του πλήθους σημειώσεων από διαλέξεις του Wittgenstein. O ίδιος ο Wittgenstein αναγνώριζε σε αυτόν πολλά γνωρίσματα του δικού του χαρακτήρα. Σύμφωνα με το βιογράφο του Wittgenstein, τον Ray Monk, ο Γιόρικ έπασχε από σχιζοφρένεια. Αλλά αυτό αμφισβητείται (http://wab.uib.no/…/collection-1-issue-1-article-48.annotate). Εν πάση περιπτώσει, διαγνώστηκε με κατάθλιψη και πάλι η αντίδραση του ψυχιάτρου ήταν άμεση: του συνταγογραφήθηκε αγωγή με αμφεταμίνες. Σύντομα εθίστηκε σε αυτές (https://en.wikipedia.org/wiki/Yorick_Smythies).

Στο Γιόρικ πάντως βασίστηκε η Iris Murdoch για το χαρακτήρα του Hugo, ενός τρελού του Θεού (holy fool), στο πρώτο της βιβλίο που εκδόθηκε, Under the Net, to 1954. H Murdoch συμπεριέλαβε το θάνατο του Γιόρικ το 1982 στο βιβλίο της The Philosopher's Pupil.

(http://www.nybooks.com/…/2007/06/14/iris-murdochs-holy-fool/)

Ο Wittgenstein είχε πει στον Ντρούρη: "Μην πάψεις ποτέ να μαγεύεσαι από τα συμπτώματα των ψυχικά ασθενών. Αν τρελαθώ, θα φοβόμουν πάνω απ' όλα τη στάση σου της κοινής λογικής. Ότι θα αντιμετωπίσεις τις ψευδαισθήσεις μου σα ζήτημα ρουτίνας."

Ο Ντρούρη γράφει στο βιβλίο του, The Danger of Words (Ο κίνδυνος των λέξεων): "Υπάρχει και θα υπάρχει πάντοτε μυστήριο γύρω από την ψυχική ασθένεια, που τη διαφοροποιεί από τη σωματική αρρώστια. Ο κάθε ένας ασθενής που πάσχει ψυχικά αποτελεί ένα ιδιαίτερο αίνιγμα, και έτσι πρέπει να τον σκεφτόμαστε" (σελ.89).

(http://www.minerva.mic.ul.ie//vol1/drury.html)

(φωτό: La Melancolie Des Dragons)

No automatic alt text available.

Miltos Theodossiou Konstantin Gemenetzis Άπλετη η ψευδαίσθηση.

January 29, 2016 at 6:30pm

Konstantin Gemenetzis Απλετο το μυστηριο, Μιλτος Θεοδοσιου

January 29, 2016 at 7:38pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou shared a link.

January 30, 2016

"Σε κάνεναν δεν αρέσει να προσβάλλει τον άλλο. Γι΄αυτό και ωφελούνται όλοι αν ο άλλος δεν δείξει ότι προσβλήθηκε. Κανείς δεν χαίρεται όταν του επιτίθεται ένα πληγωμένο σκυλί. Να το θυμάστε αυτό. Είναι πολύ πιο εύκολο να αποφύγεις αυτόν που σε προσέβαλε, με υπομονή -& ανεκτικότητα- παρά να τον πλησιάσεις σα φίλος. Χρειάζεται κουράγιο και γι' αυτό."

-ΛΒ (Πολιτισμός & αξίες)

Konstantin Gemenetzis Κατι τετοια, οπως το αλλο "To treat well somebody...", μου θυμιζουν ανθρωπο που προσπαθει να βρει τροπους να τα βγαζει περα με τον κοσμο, να κατασκευασει μια εικονα του εαυτου του με την οποια να μπορει να πορευεται - και που τελικα να μην του βγαινει με τιποτα.

January 30, 2016 at 7:23pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Konstantin Gemenetzis added 3 new photos.

March 5, 2016 ·

Μου κανει εντυπωση αυτο το συλλογικο παραληρημα. Η πραγματικη χαρα δεν ειναι ετσι, και η πραγματικη λυπη δεν ειναι ετσι. Ειναι ανεκφραστες.

Image may contain: 1 person, closeup

No automatic alt text available.No automatic alt text available.

Miltos Theodossiou Προτείνω να τα δούμε ως σύμβολα που στηρίζονται στην πρόκληση συνειρμών σχετικών με την εμπειρία μας του γέλιου, της χαράς και της λύπης αντί για αποτυπώσεις ή αντανακλάσεις ή πιστά αντίγραφα αυτής της εμπειρίας. Στο κάτω-κάτω, στο Facebook ψάχνουμε για την "πραγματική λύπη";

March 5, 2016 at 4:18pm

Konstantin Gemenetzis "σύμβολα που στηρίζονται στην πρόκληση συνειρμών"... Κρυος καφες! Τι ψαχνουμε στο FB, ειναι οντως ενα ερωτημα που θα αξιζε να το συζητησουμε. Αραγε τι θα ελεγε ο Β.;

March 5, 2016 at 4:23pm

Miltos Theodossiou Μα η ψυχανάλυση στηρίζεται στις λέξεις ως συμβολοποίηση που προκαλεί συνειρμούς! Ξεκινά από εκεί και το τι γίνεται μετά διαφέρει από προσέγγιση σε προσέγγιση. Γιατί κρύος καφές;! Ο Βίττγκενσταϊν δεν θα είχε πρόβλημα με τα σύμβολα, αλλά με την ερμηνεία τους, και η ερμηνεία δεν εξαντλείται στα σύμβολα ;)

March 5, 2016 at 4:34pm

Konstantin Gemenetzis "συμβολοποίηση που προκαλεί συνειρμούς!" Δεν καταλαβαινω ετσι την ψυχαναλυση. Κι αυτη η ιστορια με τα συμβολα ... δεν μου μιλησε ποτε.

March 5, 2016 at 4:37pm

Miltos Theodossiou Μα τι κάνεις με τις λέξεις; Τις εκλαμβάνεις κυριολεκτικά; Μεταφορικά; Ως θόρυβο; Από ειλικρινή απορία ρωτάω. Νόμιζα ότι η ανίχνευση νοήματος στους συνειρμούς του αναλυόμενου είναι κοινός τόπος στην ψυχανάλυση. Για πες!

March 5, 2016 at 4:52pm

Konstantin Gemenetzis Τις ακουω, ακουω, αν θελουν οι θεοι, ακουω και λεξεις που αιρωρουνται ανειπωτες στον αερα, και, αν θελουν και παλι οι θεοι (και ξερεις, τωρα παω να σε drive you crazy, ομως ειναι κι αληθεια), απαντω. Αυτο και μονο.

March 5, 2016 at 5:07pm

Miltos Theodossiou Για να τις ακούσεις πρέπει να σου μιλήσουν όμως, όχι; Δηλαδή να σου απευθυνθουν ως σύμβολα.

March 5, 2016 at 5:13pm

Konstantin Gemenetzis Μιλτος Θεοδοσιου Εδω μιλημα και ακουσμα ειναι το αυτο

March 5, 2016 at 5:14pm

Konstantin Gemenetzis Εδω ολα συμβαινουν σε πρωτο χρονο

March 5, 2016 at 5:16pm

Miltos Theodossiou Κάποιες φορές όμως πρέπει να κρυφακούς :)

March 5, 2016 at 5:17pm

Miltos Theodossiou Και νομίζω ότι όταν μίλημα και άκουσμα είναι το αυτό, το λέμε συνειρμό!

March 5, 2016 at 5:22pm

Konstantin Gemenetzis Οχι! Ο συνειρμος ειναι ειρμος, σειρα, το ενα ακολουθει το αλλο.

March 5, 2016 at 5:50pm

Miltos Theodossiou Νομίζω Κώστα ότι συνειρμός είναι το ακριβώς αντίθετο, δηλαδή αυτό που δεν έχει λογική τάξη και λογικό ειρμό, είναι σαν ονειροπόλημα, ενέχει αυθαιρεσία και ελευθερία από τη λογική. Δεν είναι αλυσίδα με κρίκους λογικά συνδεδεμένους, αλλά με φαντασία. Για αυτό και στην ψυχανάλυση μιλάνε για "ελεύθερο συνειρμό", δηλαδή πες ελεύθερα ό,τι σουρθει και ο αναλυτής το ακούει σα μίλημα, δηλ. ακριβώς σα να κρυφακούει κάτι το οποίο παρ' όλ' αυτά του απευθύνεται. Αλλά δεν θέλω να το παίξω ξερόλας, απλά να σε καταλάβω.

March 5, 2016 at 5:54pm

Konstantin Gemenetzis Και, για να συμπληρωσω την Βασιλικη, κατα τον Φροϋντ η "συνειρμική αλυσίδα" εμφανιζεται σπασμενη γιατι οι "αδυναμοι κρικοι" απωθηθηκαν. Ο ελευθερος συνειρμος, παντα κατα τον Φ., βοηθα τον ψυχαναλυτη ωστε με την ερμηνεια να αποκατασταθει η αλυσσιδα στην πληροτητα της.

March 5, 2016 at 7:17pm

Miltos Theodossiou Δεν κατάλαβα τίποτα. Ειδικά της Βασιλικής το βρίσκω εντελώς απροσπέλαστο. Είναι ο όρος "συνειρμός" τεχνικός όρος; Συνειρμούς κάνουμε κι εμείς οι αδαείς, η αλυσίδα και η σειρά είναι το πρόβλημα; Το πρόβλημα είναι ο τρόπος που συνδέονται τα στοιχεία. Το ότι συνδέονται και δεν είναι χύμα το έχετε ήδη δεχτεί αφού μιλήσατε για μίλημα και άκουσμα, όχι θόρυβο. Και δεν είναι μόνο οι φροϋδικοί αναλυτές που ασχολούνται με τους συνειρμούς, οπότε τι σ΄χεση έχει η αναφορά στον Φρόυντ; Κάντε την απόπειρα να σας καταλάβουμε κι εμείς οι ανημέρωτοι βρε παιδιά!

March 5, 2016 at 7:24pm

Miltos Theodossiou Χλόη μου θενκς αλλά επαναλαμβάνω αυτό που εγραψα παραπάνω, τον ψυχαναλυτή Κώστα θέλω να καταλάβω, ούτε τον Φρόυντ ούτε τον Λακάν.

March 5, 2016 at 7:27pm

Konstantin Gemenetzis Ξερω Μιλτο οτι μπαινουμε σε ολισθηρο εδαφος. Θα ελεγα οτι εδω δεν τιθεται θεμα κατανοησης. Η γνωση (στην οποια ανηκει και η δυνατοτητα της κατανοησης) ειναι μονο μια δυνατοτητα σχεσης με τα πραγματα, και στην ψυχαναλυση, και οχι μονο, δεν ειναι η καθοριστικη.

March 5, 2016 at 7:35pm

Konstantin Gemenetzis Και τωρα πηγαινω ν' ακουσω συμποτικα τραγουδια http://avgo.music-village.gr/.../comp.../k2/item/187-remvazw

March 5, 2016 at 7:37pm

Miltos Theodossiou Καλά τραγούδια Κώστα, αλλά το αίτημα της κατανόησης προκλήθηκε από την ανάρτησή σου, δεν το εξεβίασα. Τέλος πάντων, χαιρετώ!

March 5, 2016 at 7:39pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou shared a link.

March 10, 2016

"One could imagine a person who from birth to death is always either sleeping or lives in a sort of half-sleep or daze. This is how my life compares to one that is really alive."

-Ludwig Wittgenstein

Movements of Thought: Diaries 1930-1932, 1936-1937, p.143

Konstantin Gemenetzis Θα μπορουσε αυτος που επιζητει μεσα απο τις ομιχλες την καθαροτητα, να πρεπει βρισκεται καπου και στα δυο συναμα; Σαν υπνοβατης;

March 11, 2016 at 12:00pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

April 7, 2016 ·

“People have only as much liberty as they have the intelligence to want and the courage to take.”

― Emma Goldman

Image may contain: indoor

Konstantin Gemenetzis Ενα θελω-και-παιρνω σαν το γαργαρο νερο. Ωραια ελευθερια. Να την χαιρεται η κυρια! Αναρχια και καπιταλισμος χερι-χερι...

April 7, 2016 at 9:23pm

Miltos Theodossiou Στο συνειδητοποιημένο θέλω και στο κουράγιο να παίρνω, η εναλλακτική ποια είναι Κώστα;

April 8, 2016 at 6:23pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Konstantin Gemenetzis

September 17, 2016

«Η λύση των φιλοσοφικών προβλημάτων μοιάζει με το μαγικό ραβδί των παραμυθιών το οποίο, όσον καιρό βρίσκεται μέσα στο μαγικό κάστρο, φαίνεται κι εκείνο μαγικό. Αν όμως το πάρεις και το δεις έξω στο φως της ημέρας, δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα κομμάτι σίδερο». Το θυμαμαι προπαντων σε δυο περιστατικα: 1, Η συγκρουση αυτοκινητων. Ο ηχος απο παλιοσιδερα που απομυθοποιει παραυτα καθε αυρα που μπορει να περιβαλλει ενα αυτοκινητο. 2. Μια γυναικα, που μπορει να εχει καποια γοητεια, να ασκει καποια σαγηνη. Χτυπαει το κινητο της και απαντα με εναν απολυτα ξενερωτο τονο: "Ελα".

Miltos Theodossiou Μπαίνω στον πειρασμό να κάνω επίκαιρο πολιτικό σχόλιο.

September 17, 2016 at 3:35pm

Konstantin Gemenetzis Καν' το!

September 17, 2016 at 3:36pm

Konstantin Gemenetzis Ασε τα  και προχωρα!

September 17, 2016 at 3:42pm

Miltos Theodossiou Πίνω ουζάκι τώρα, θα βγει τίποτα άλλο από αυτό που επιδιώκω χαχα

September 17, 2016 at 3:43pm

Konstantin Gemenetzis Miltos Theodossiou Κι εγω τσιπουρο. Στην υγεια μας!

September 17, 2016 at 3:47pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

October 5, 2016 ·

Dasein Modeling

Image may contain: 2 people, people standing, sunglasses and outdoor

Konstantin Gemenetzis Εψαξα στο Google για την φωτογραφια. Best guess for this image: car

October 5, 2016 at 5:29pm

Miltos Theodossiou Είναι από ιδιωτκή συλλογή

October 5, 2016 at 5:30pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou shared a link.

October 23, 2016

The human gaze has the power of making things precious; though it's true that they become more costly too.

-Wittgenstein

Konstantin Gemenetzis Ο Max Scheler στο κειμενο του "Liebe und Erkenntnis" ["Αγαπη και γνωση"] σημειωνει οτι ο Αυγουστινος "με παραξενο, μυστηριο τροπο" αποδιδει στα φυτα εναν ποθο "να κοιταχτουν απο τον ανθρωπο, σαν μεσα απο την αγαπητικη αναγνωριση του Ειναι τους αναγνωριση του Ειναι τους να τους συνεβαινε ενα αναλογο της λυτρωσης". Εαν ενα λουλουδι ειχε εν εαυτω πληροτητα του Ειναι, δεν θα ειχε την αναγκη να το κοιταξουν. Εχει λοιπον ενα ελλειμμα, ενα ελλειμμα του Ειναι. Το αγαπητικο κοιταγμα, "η απο αγαπη καθοδηγουμενη αναγνωριση" το λυτρωνει απο της κατασταση της ελλειψης. Ετσι αυτη ειναι "αναλογο της λυτρωσης". Γνωση ειναι λυτρωση. Εχει μια αγαπητικη σχεση με το αντικειμενο της ως Αλλο. Κατα τουτο διαφερει απο την απλη γνωση, η πληροφορια, στην οποια λειπει ολοτελα η διασταση του Αλλου. [Byung-Chul Han, Ο εξοβελισμος του Αλλου]

October 23, 2016 at 1:31pm

Miltos Theodossiou Εύστοχο και όμορφα γραμμένο.

October 23, 2016 at 4:38pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou shared a link.

October 24, 2016

Wittgenstein on Wittgenstein's Tractatus

'His idea of his book is not that anyone by reading it will understand his ideas, but that some day someone will think them out again for himself, and will derive real pleasure from finding in this book their exact expressions. ... Some of his sentences are intentionally ambiguous having an ordinary meaning and a more difficult meaning which he also believes.'

-as reported by F. Ramsey, 1923

Konstantin Gemenetzis ...find the exact expressions ... of his ideas... Η αρχη καθε συνομιλιας: ειναι ο αλλος που μιλα δια στοματος μου, και μαλιστα ετσι που ο ιδιος δεν ειχε μιλησει ποτε.

October 25, 2016 at 8:09am

Miltos Theodossiou Σύμφωνοι, αλλά εδω ο άλλος κι εγω ταυτιζομαστε διότι είμαστε αμφότεροι γλωσσικά πλάσματα και όχι π.χ. αμοιβάδες. Σε αυτό το επίπεδο απευθύνεται ο Λούντβιχ.

October 25, 2016 at 6:20pm

Konstantin Gemenetzis Το "some day someone" δεν μπορει να αναφερεται σε μη αμοιβαδες. Και δεν μιλω για ταυτιση. Σε μια ταυτιση κανεις ακουει την ηχω της δικης του φωνης.

October 26, 2016 at 2:49pm

Miltos Theodossiou Κώστα με το "εδώ" δεν αναφέρομαι σε αυτά που γράφεις εσύ αλλά στα λόγια του Β. που παρέθεσες στο σχόλιό σου. Είμαι σύμφωνος με το σχόλιό σου, το έγραψα. Αλλά προσθέτω κάτι κοινότοπο στα περί Τρακτάτους: ότι ο άλλος, με μια έννοια, απουσιάζει, και ότι πράγματι πρόκειται, όπως εύστοχα το θέτεις, για "ηχώ της δικής του φωνής".

October 26, 2016 at 3:05pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

October 31, 2016 ·

It is never solely the other person who is guilty.

-Gadamer

Image may contain: 1 person

Konstantin Gemenetzis It is never solely about guilt and innocence

November 1, 2016 at 6:57am

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou

December 5, 2016 ·

Dwelling

Image may contain: 1 person, sitting

Konstantin Gemenetzis Setting ετοιμο για ψυχαναλυση... Εκτος απο το σπαστικο υφακι.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Miltos Theodossiou shared a link.

November 25, 2016

"Back to the Rough Ground!"

-Wittgenstein

Konstantin Gemenetzis  LIKE για το GIF!!!

November 26, 2016 at 12:29pm

Miltos Theodossiou Α θα περίμενα και το παράθεμα να σου αρέσει Κώστα!

November 26, 2016 at 1:04pm

Konstantin Gemenetzis Miltos Theodossiou Το παραθεμα δεν μου αρεσει. Τραχυ ειναι το να εισαι μακρια απο το εδαφος - η, το εδαφος το ιδιο, οταν πεφτεις επανω του μην εχοντας παραιτηθει απο τα υψη ονειρων, προσδοκιων κλπ.

November 26, 2016 at 1:34pm

Miltos Theodossiou Το "τραχύ" είναι τέτοιο σε αντίθεση με το "χωρίς τριβές" του πάγου. Υπάρχει κι ο πάγος!

November 26, 2016 at 1:49pm

Konstantin Gemenetzis Τριβες συμβαινουν εκει που φαλτσαρουμε, που δεν ειμαστε μεσα στον τονο.

November 26, 2016 at 1:50pm

Miltos Theodossiou Μα και τα φάλτσα έχουν τη γλύκα τους, δεν είναι πάντα τριβές.

November 26, 2016 at 1:52pm

Konstantin Gemenetzis Και η τρελα, για να το πω ακραια, το να ξεφευγεις, εχει οντως μια γλυκα, μια γλυκα μαστουρας.

November 26, 2016 at 2:43pm

Miltos Theodossiou Ναι, η τρέλα τριβή δεν έχει.

November 26, 2016 at 3:04pm

2017

Miltos Theodossiou shared The LAD Bible's video.

January 27 at 3:50pm

Δεν μπορώ να γονατίσω για να προσευχηθώ, γιατί τα γόνατά μου έχουν ακαμψία. Φοβάμαι τη διάλυση (μην εγώ διαλυθώ), αν τυχόν μαλακώσω.

-Wittgenstein, 1946

μτφ. Κ.Μ. Κωβαίος

I cannot kneel to pray because it's as though my knees were stiff. I am afraid of dissolution (of my own dissolution), should I become soft.

-Wittgenstein, 1946

Konstantin Gemenetzis Αν γονατιζε ολοθερμα και χωρις δευτερες σκεψεις, δεν θα φοβοταν την διαλυση.

January 27 at 5:16pm

Miltos Theodossiou Αμ το ολοθερμα είναι όλα τα λεφτά

January 27 at 10:34pm

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Konstantin Gemenetzis added 2 new photos.

January 22 at 3:08pm

Παλια η κατοχη εδαφων και λαων γινοταν με οπλα, θανατο και καταληψη. Σημερα το κεφαλαιο εχει αποτελεσματικοτερα μεσα. Τα brands, μεταξυ αλλων, αγοραζουν και αναδεικνυουν αθλητες. Τους καθιστουν μισθοφορους σε μια επεκτατικοτητα που δεν χρειαζεται αιμα και δακρυα, αλλα συντελειται με την διασκεδαση, και γι' αυτο ειναι ασυγκριτα αποτελεσματικοτερη. Αυτοι οι μισθοφοροι δεν φορουν στολες. Τα logo στα πολυχρωμα ρουχα τους ειναι σχεδον διακοσμητικα και ευχαριστα στο ματι. (Και ολα αυτα ειναι το απωγειο απο ο,τι ουτως η αλλως συμβαινει στον δρομο με πολλους απο εμας που καμαρωνουμε με τα σινιε ρουχα και αξεσουαρ, και τα επιδεικνυουμε, χωρις επιγνωση του οτι εχουμε στρατολογηθει σ' αυτην την χαρουμενη πλανητικη επελαση του κεφαλαιου.)

Image may contain: 1 person, standingImage may contain: 1 person, playing a sport and tennis

Miltos Theodossiou Να τολμήσω Κώστα να ρωτήσω ποια θα ΄ταν η εναλλακτική: να φτιάχνουμε τα ρούχα μόνοι μας ή να μας τα μοιράζει το κράτος;

January 22 at 3:31pm

Konstantin Gemenetzis Μιλτο, εκει που υπαρχουν εναλλακτικες, το προβληματικο ειναι λιγοτερο προβληματικο. Αλλοτε παλι η επικληση α-νοητων εναλλακτικων ειναι παραμυθία, φυγη απο μια ανελεητη πραγματικοτητα. Υπαρχουν καταστασεις οπου βρισκω πιο τιμιο να μενει κανεις σ' αυτες και να επιχειρει να τις περιγραψει, αυτες και μαζι τον εαυτο του που ειναι χωμενος σ' αυτες, με ενα κατα το δυνατον καθαρο ματι. Τιποτα περισσοτερο.

January 22 at 3:39pm





εν παροδω / ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ / Μερες

Μερες

Die Tage gehn vorbei mit sanfter Lüfte Rauschen ...

Οι μερες περνουν με το θροïσμα τρυφερων ανεμων ...

 

                                                    Friedrich Hölderlin

εν παροδω / ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ / 2016

07.01 Πολιτικοι

Το παραδειγμα των πολιτικων δειχνει ευγλωττα ποσο ματαιο ειναι να εχει κανεις απαντησεις για ολα.

02.05 απεργιες

Η λογικη πολλων απεργιων: εχω μια συγκρουση με την γυναικα μου, και κακοποιω το παιδι μας για να εκβιασω την υποχωρηση της

05.05 Χαρα και Λυπη

Μου κανει εντυπωση αυτο το συλλογικο παραληρημα. Η πραγματικη χαρα δεν ειναι ετσι, και η πραγματικη λυπη δεν ειναι ετσι. Ειναι ανεκφραστες.

13.05 Έλα σαν την Άνοιξη

Η παρασταση σας εξαιρετικη! Εξηγουμαι: Μια εκπληκτικη ανεση, που ξερω οτι, διπλα στο χαρισμα, προερχεται απο προσπαθεια. Ηταν μια φωνη που εμοιαζε πλεον ασωματη, χωρις δηλαδη να υπαρχει ενα σωμα, ενα εγω που να την παραγει ενεργητικα. Αν αποτολμουσα μια εκφραση απο το ζεν, θα ελεγα οτι τραγουδουσε ο Κανεις. Αυτο ειναι που κανει και τον ακροατη να "ταξιδευει", που τον ταξιδευει. (Για την συναδελφο σας δεν μπορω να πω το ιδιο. Και η συνοδεια του πιανου ηταν σκληρη και καπου κυριαρχικη, και η φωνη σας δεν διακρινονταν παντοτε οσο καθαρα επρεπε.)

18.03 Yayoi Kusama, Infinity Room

22.03 Εξαρχεια

Οταν ζουσα στα Εξαρχεια, ειχαμε στην γειτονια μια γυναικα τρελη, γυρω στα πενηντα. Στον δρομο ποτε μαλλωνε με τις φωνες της, ποτε τραγουδουσε με μια φωνη υπεροχη. Ενα βραδυ εσκασε ενα γκαζακι κατω απο ενα αυτοκινητο, οχι σοβαρα πραγματα. Μαζευτηκε κοσμος, αναταραχη, σχολια, επιφωνηματα. Ηρθε και η τρελη, εμεινε για λιγο στην ακρη της ομηγυρης, καπου καταλαβε τι συνεβη, και με κεφατο, περιπαιχτικο υφος, με στεντορεια φωνη και αψογη αρθρωση, λεει: ΤΟ ΤΙΜΟΝΙ ΣΑΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΜΠΑΛΚΟΝΙ ΜΟΥ.

01.04 "Καλη συνεχεια"

Μια ευχη-ταφοπλακα. Η καλη μερα ξεδιπλωνεται απο την ασυνεχεια.

25.04 ΦΥΤΟΖΩΙΑ

Περπατωντας πριν λιγο στους δρομους της Θεσσαλονικης: Γιατι τα δεντρα ξεκουραζουν; Γιατι αναδονουν, σε αλλους εμφατικοτερα, σε αλλους λιγοτερο, την αρχαϊκη εκεινη χορδη της μονο-ζωης. Την καθαρτικη, καθαιροντας απο ολα εκεινα τα στρωματα φοβων και επιθυμιων, επιδιωξης και καταπονησης, ονειρων και ματαιωσεων που την βαραινουν. Η χαρη του απλου.

26.05 Β' Παγκοσμιος Πολεμος, Ανατολικο Μετωπο

04.06 Καλοκαιρι

Στο στομα κρυο καρπουζι: Συμπυκνωμενο Καλοκαιρι.

12.06 David Threlfall as Prospero in The Tempest: 'Our revels now are ended'

Our revels now are ended. These our actors,

As I foretold you, were all spirits and

Are melted into air, into thin air:

And, like the baseless fabric of this vision,

The cloud-capp'd towers, the gorgeous palaces,

The solemn temples, the great globe itself,

Ye all which it inherit, shall dissolve

And, like this insubstantial pageant faded,

Leave not a rack behind. We are such stuff

As dreams are made on, and our little life

Is rounded with a sleep.

09.07 Εδω καραβια χανονται...

Konstantin Gemenetzis's photo.Konstantin Gemenetzis's photo.

Μια γυναικα κατασκευασε και μου χαρισε αυτην την βαρκουλα οταν διαβασε τα ακολουθα απο την Επανεισαγωγη στην ψυχαναλυση:

Ακουγοντας τετοια λογια ο συνηθισμενος ψυχολογος και ψυχαναλυτης, αλλα και ο ανθρωπος με "ψυχικα προβληματα" που βρισκεται σε αδιεξοδο και υποφερει, θα κουνησει το κεφαλι του και θα σκεφτει απογοητευμενος, αν μη και αγανακτισμενος ακομη: Εδω καραβια χανονται, βαρκουλες αρμενιζουν. Πραγματι! Εχει απολυτο δικιο! Αυτο θα πει ψυχαναλυση! Μια βαρκουλα που αρμενιζει οταν χανονται τα καραβια! Η ψυχαναλυση ειναι ενα καλεσμα, το καραβι που κλυδωνιζεται και μπαζει απο παντου να εγκαταλειφθει, και να γινει επιβιβαση σε μια βαρκουλα, για να συνεχιστει σ' αυτην το ταξιδι - ομως τι βαρκουλα, οταν αυτη ξανοιγεται και αρμενιζει σε καιρο οπου καραβια χανονται!


17.07 Παραγγελια

Αυτη ηταν η ειδοποιηση στο κινητο, οτι η παραγγελια μου εφτασε:

...εχω Ρακη δεκαλιτρη

και θέλω να στη δώσω!..

δίνει χαρά στα σίγουρα

αλλά δεν ξέρω ποσο!!!..

31.07 Νυχτα με κακο υπνο

Ακομα με την τσιμπλα στο ματι, ψαχνοντας κατι τραγουδια, πεφτω στους στιχους απο ενα του Schubert: Heil'ge Nacht, du SINKEST nieder = Ιερη νυχτα, ΠΕΦΤΕΙΣ. Αντι για SINKEST = ΠΕΦΤΕΙΣ, διαβαζω STINKEST = ΒΡΩΜΑΣ.

31.07 30 None of Them Are You (Long Version) - Anomalisa OST

When I see your face or hear a name

Or I'm introduced to someone new

It doesn't matter they're all the same

And none of them is you


When I go to work or take a walk

And watch what other people do

I'll listen to their idle talk

And none of them is you

[Chorus]

Where are you my dear?

Why I can't hear you?

How I wish that you were here

How I long to be near you


Sometimes at night I'll pass the time

Those endless sleepless hours in bed

I'll try to reconstruct your voice

But only hear their voice instead


They talk, they yell in that other voice

They flirt and whisper too

I'd love them if I had the choice

But none of them is you

[Chorus]

In a dream you came and held my hand

Our love was perfect in that sphere

The breeze was your whisper in that land

While the air stands still right here


No I've never met you my sweet dear

And my friends they say you don't exist

But friends are cowards full of fear

Afraid to look at what they'd missed

One day I'll be walking on the street

That crowded bustling faceless spread

I'll turn the corner and we'll meet

And I will be no longer dead [x2]


02.08 Καναλια της μοντερνας ζωης:

Υπαρχουν αυτοι που τους παιρνει απο κατω και λειτουργουν εν κενω, οπως η καθαριστρια στο καφενειο του αεροδρομιου, η οι γραβατωμενοι ανθρωποι της αγορας που τρεχουν περα δωθε και κλεινουν συμφωνιες. Ανθρωποι ισοπεδωμενοι, πουλημενοι στην δουλεια, με ενα προσωπο πατσαβουριασμενο σαν αυτο απο τις πορνες.

Υπαρχουν κι αυτοι, κι αυτες που κυνηγανε να μοιασουν στα κυριαρχα προτυπα ομορφιας, φρεσκαδας, δυναμισμου κλπ. Κι οσο περισσοτερο το επιδιωκουν, τοσο αλογιστα εκχωρουν τον εαυτο τους στην εκθεσιακη του αξια και οι χωροι των κοινωνικων συναντησεων αποκτουνε τον χαρακτηρα της πασαρελας.

03.08 Παραναγνωσεων συνεχεια

Παω να κλεισω το λαπτοπ, παταω το σχετικο κουμπακι και βγαινουν οι γνωστες επιλογες sleep / shut down / restart. Κατευθυνω το βελακι στο shut down, ομως δεν διαβαζω shut down. Διαβαζω SHUT UP

09.08 Παραναγνωση 3

Αντι "Abgeordnete" = Βουλευτες, διαβαζω "Abgesonderte" = Ξεκομμενοι

17.08 η μόνη απόφαση

Τα τηλεοπτικα σιριαλ. Το χαρακτηριστικο της πλοκης τους, της μεγαλης τους διαρκειας, της δημοφιλιας τους ειναι το οτι οι ηρωες τους κινουνται σε μια ατελειωτη ομιχλη. Μια αποφαση δεν συμβαινει ποτε΄Ενα κουβαρι σχεσεων που ανακυλωνονται στα και-ναι-και-οχι χωρις τελος και χωρις καθαρση.. Αυτο ειναι που κανει την ατμοσφαιρα τους πνιγηρη.. Η ζωογονος λυση και λυτρωση, που θα σημαινε καποιου ειδους ρηγμα και τομη, εδω ειναι ξενη γλωσσα.

Η δημοφιλια των σιριαλ εγκειται στο οτι ειναι καθρεφτης της καθημερινοτητας, τοσο σε προσωπικο επιπεδο οσο και σε κοινωνικο. Σ' αυτα κανεις βλεπει και επιβεβαιωνει τον εαυτο του.

«Δεν είναι γρέγος είναι σιρόκος» η μόνη απόφαση που ακούστηκε. (Σεφερης, Η τελευταια μερα)

24.08 Στο 'να ποδι του καθοταν και σκεφτοταν και σκεφτοταν... (στιχακι απο παλιο παιδικο βιβλιο)

17.09 ένα κομμάτι σίδερο

Η λύση των φιλοσοφικών προβλημάτων μοιάζει με το μαγικό ραβδί των παραμυθιών το οποίο, όσον καιρό βρίσκεται μέσα στο μαγικό κάστρο, φαίνεται κι εκείνο μαγικό. Αν όμως το πάρεις και το δεις έξω στο φως της ημέρας, δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα κομμάτι σίδερο. (Wittgenstein)

Το θυμαμαι προπαντων σε δυο περιστατικα: 1, Η συγκρουση αυτοκινητων. Ο ηχος απο παλιοσιδερα που απομυθοποιει παραυτα καθε αυρα που μπορει να περιβαλλει ενα αυτοκινητο. 2. Μια γυναικα, που μπορει να εχει καποια γοητεια, να ασκει καποια σαγηνη. Χτυπαει το κινητο της και απαντα με εναν απολυτα ξενερωτο τονο: "Ελα".

07.11 τα κρεατα του Κατρουγκαλου

Το φαινομενο της καλης γευσης δεν εγκειται στην απολαυση, δεν εγκειται στο εξεζητημενο, δεν εγκειται στα κρεατα του Κατρουγκαλου. Η καλη γευση ειναι αφηγηση. Σε ταξιδευει.

08.11 στην ουρα για τον ελεγχο

Αεροδρομιο, στην ουρα για τον ελεγχο. Τι κανει τους ανθρωπους τοσο αχρωμους; Οσο περισσοτερο εκχωρουν τον εαυτο τους στην διαδικασια, στην διεκπεραιωση, στον αυτοματισμο, τοσο περισσοτερο συρρικνωνονται. Γινονται λιγοτεροι. Αναιμικοι. Η εποχη μας τρεχει πιο γρηγορα, πιο αποτελεσματικα, πιο παραγωγικα οταν απο τον ανθρωπο αφαιρει τον ανθρωπο.

08.11 Παραναγνωσεις ατελειωτες

Αντι για voting διαβαζω vomiting…

εν παροδω / ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ / 2015

10.02 Διαπραγματευσεις...

Στην "διαλεκτικη κυριου και δουλου" (Hegel) ο κυριος ειναι αυτος που στην αναμετρηση δεν θα κανει πισω, ουτε εμπρος στον ενδεχομενο θανατο. Αυτο ειναι που θα τον κανει κυριο. Ο δουλος θα δειλιασει εμπρος στον θανατο, και θα κανει πισω. Αυτο ειναι που θα τον κανει τελικα δουλο.

Στο σημερινο chicken game των απανταχου διαπραγματευσεων, οπως αυτο μεταξυ Ελλαδας και Ευρωπαϊκης Ενωσης, τον θανατο τον τρεμουν και τα δυο μερη. Ειναι και τα δυο chickens. Δουλοι που μπλοφαρουν, υποκρινονται τους κυριους. Και, αν δεν συμβει καποιο ατυχημα, οπως στον πρωτο διδαξαντα, νικητης στα σημεια θα ειναι, απο τους δυο φοβισμενους, ο λιγοτερο.  «Τὴν ἄνοιξη, τὸ καλοκαίρι, ραγιάδες...»

21.02 Δραματα

Στις προσφατες διαπραγματευσεις της κυβερνησης με την Ευρωπαϊκη Ενωση, που κρατησαν καπου δυο εβδομαδες, οι ενεχομενοι θα μπορουσαν να ειχαν φτασει στο αποτελεσμα που εφτασαν σε δυο ωρες. Βασικα γνωριζαν απο πριν ποσο θα παει ο καθενας και ποσο θα υποχωρησει στον αλλο. Προς τι τοτε το θεατρο και το δραμα; Προς τι η επικληση της αλληλοκαταστροφης;

Η απαντηση θα μπορουσε να ειναι: Ο κοσμος της γραφειοκρατιας και των διαδικασιων ειναι αφορητος. Πλακωνεται απο θανασιμη πληξη. Η σκηνοθεσια της καταστροφης ειναι το τελευταιο εργαλειο για να αναψουν λιγακι τα αιματα. Για να δωσει κανεις επιτελους σημασια στον αλλο.

27.03 Στις Γαλλικες Αλπεις

A French gendarme helicopter flies over the moutainside crash site of an Airbus A320, near Seyne-les-Alpes, March 25, 2015. French investigators will sift through wreckage on Wednesday for clues into why a German Airbus operated by Lufthansa's Germanwings budget airline plowed into an Alpine mountainside, killing all 150 people on board including 16 schoolchildren returning from an exchange trip to Spain.      REUTERS/Emmanuel Foudrot

Για τους συγγενεις και φιλους ειναι κυριαρχο το οτι πεθανε ο δικος τους ανθρωπος.

Menschen stehen am 25.03.2015 vor dem Joseph-König-Gymnasium in Haltern am See (Nordrhein-Westfalen) vor brennenden Kerzen. 16 Schüler und zwei Lehrkräfte des Joseph-König-Gymnasiums in Haltern befanden sich an Bord der Germanwings-Maschine, die am 24.03.2015 auf dem Weg von Barcelona nach Düsseldorf in den französischen Alpen abgestürzt war. Foto: Marcel Kusch/dpa +++(c) dpa - Bildfunk+++

Για εμας τους υπολοιπους το θεμα ειναι το πως πεθανε. Η καυλα του ηδονοβλεψια. Η αγωνια να ληφθουν μετρα για να μην επαναληφθει, κι εμεις να την γλυτωσουμε.

germanwings-flight-95252.jpgAndreas-Lubitz.jpg

04.05 Των αφανων αφανεστερο

PA050050.JPG

Το πιατο ανεγγιχτο

Η αμμος στεγνη

Η γατα μου κατω στο χωμα

Ταφος2.JPG

11.05 Μια προϋποθεση του ψυχοθεραπευτη

Ο ψυχοθεραπευτης οδωνει μια συνομιλια που ισως επιτρεψει στον συνομιλητη του να φυγει απο εναν βασανιστικο τροπο ζωης.

Προς τουτο πρεπει να ειναι ο ιδιος φευγατος

12.05 χιλιες φορες πεθαινει

s19.jpg

Moki, Paintings on canvas

Με το πρωτο βημα εξω: ο πρωινος βουνισιος αερας, η μυρωδια του χορτου, των λουλουδιων. Διαχεομαι μεσα τους.

Οποιος πεθανει σημερα, χιλιες φορες πεθαινει.

Στο φως των παραπανω θα πει: Οποιος χαθει σ' αυτον τον αερα και σε τουτες τις μυρωδιες, ζει εναν θανατο χιλιες φορες μεγαλυτερο. Και γιατι αυτος ο θανατος ειναι χιλιες φορες μεγαλυτερος; Γιατι τον ζεις. Γι' αυτο στην Απω Ανατολη λεγεται "Μεγαλος Θανατος".

Καποτε ο δασκαλος Hui-tang πηγε με τον λαϊκο Huang-chan-gu στα βουνα. Ξαφνου πνεει μια ευωδια καταπανω τους. Ο Hui-tang ρωτησε: "Νοιωθεις το αρωμα της ρεζεντας;" Οταν ο Huang-schan απαντησε καταφατικα, ο Hui-tang του ειπε: "Δεν εχω να σου κρυψω τιποτα."

Ο δασκαλος δεν εχει να κρυψει τιποτα, οχι επειδη δεν κρατα μυστικα. Στην ευωδια της ρεζεντας που ερχεται καταπανω του, χανεται. Χιλιες φορες πεθαινει. Ζει εναν μεγαλο θανατο. Και δεν εχει να κρυψει τιποτα γιατι ενας νεκρος εχει αποβαλει καθε εσωτερικοτητα.

02.07 Ψηλαφωντας το φαινομενο ΣΥΡΙΖΑ

1. Εχω την υποψια οτι ο Βαρουφακης, με το ξερολικο, το σιγουρο, το αερατο, μαγεψε τον ασχετο (και) στα οικονομικα Τσιπρα που τον ακολουθησε πλεον τυφλα. 2. Υπαρχουν περιπτωσεις οπου η τρελα, εκει που προσκρουει στην πραγματικοτητα, θεριευει ακομα περισσοτερο, το παραληρημα γινεται ακομα περισσοτερο ακραιο. Σημερινο παραδειγμα απο δηλωσεις του πρωθυπουργου: "... ένα μεγάλο «όχι» που θα προκαλέσει σεισμό στην Ευρώπη" και "Ο Αλέξης Τσίπρας ... προέβλεψε ότι θα έχουμε συμφωνία σε 48 ώρες μετά το δημοψήφισμα." (Μακαρι να ξερει οτι μας κοροϊδευει, και να μην τα πιστευει κι ο ιδιος.)

…………………………..

Απορια: Ο Τσιπρας στελνει μια προταση συμφωνιας για να συζητηθει στο σημερινο Eurogroup και λιγο πριν την συγκλιση του βγαινει με ενα διαγγελμα υπερ του "οχι", που βεβαιως εκμηδενιζει τις πιθανοτητες να παρουν οι Βρυξελλες στα σοβαρα την προταση. Τι συμβαινει εδω; Σκεφτομαι δυο εκδοχες: 1. Δεν γνωριζει η αριστερα μου τι ποιει η δεξια μου, αντιστοιχα με τις σχετικες τασεις στο κομμα του. 2. Συνειδητη ακυρωση καθε δυνατοτητας συμφωνιας, με τις "προτασεις" να ριχνουν απλα σταχτη στα ματια, ωστε οταν μας βαρεθουν τελειως, να μας εξωπεταξουν και να φταινε αυτοι.

17.06 Απο την ελληνικη κριση

17 Ιουνιου

"... ο πρωθυπουργός επιχειρούσε διαρκώς να υποβαθμίσει όλους τους κινδύνους που διατρέχει η χώρα, φτάνοντας στο σημείο να υποστηρίξει ότι δεν ανησυχεί ακόμη και για το ενδεχόμενο ενός λουκέτου στις τράπεζες! Το δε απίστευτο επιχείρημα που φέρεται να επικαλέστηκε ο κ. Τσίπρας είναι ότι ελάχιστοι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ έχουν χρήματα στις τράπεζες." (Καθημερινη, "Στο τραπέζι το σενάριο επιστροφής στη δραχμή", 17.6)

Αν αληθευει ... Μπρος ο τυφλός και πίσω ο αφέντης | και παρα πίσω τους εγώ (Αριστοφανης, Πλουτος)

2 Ιουλιου

Απορια: Ο Τσιπρας στελνει μια προταση συμφωνιας για να συζητηθει στο σημερινο Eurogroup και λιγο πριν την συγκλιση του βγαινει με ενα διαγγελμα υπερ του "οχι", που βεβαιως εκμηδενιζει τις πιθανοτητες να παρουν οι Βρυξελλες στα σοβαρα την προταση. Τι συμβαινει εδω; Σκεφτομαι δυο εκδοχες: 1. Δεν γνωριζει η αριστερα μου τι ποιει η δεξια μου, αντιστοιχα με τις σχετικες τασεις στο κομμα του. 2. Συνειδητη ακυρωση καθε δυνατοτητας συμφωνιας, με τις "προτασεις" να ριχνουν απλα σταχτη στα ματια, ωστε οταν μας βαρεθουν τελειως, να μας εξωπεταξουν και να φταινε αυτοι.

……………………………..

Ψηλαφωντας το φαινομενο ΣΥΡΙΖΑ. 1. Εχω την υποψια οτι ο Βαρουφακης, με το ξερολικο, το σιγουρο, το αερατο, μαγεψε τον ασχετο (και) στα οικονομικα Τσιπρα που τον ακολουθησε πλεον τυφλα. 2. Υπαρχουν περιπτωσεις οπου η τρελα, εκει που προσκρουει στην πραγματικοτητα, θεριευει ακομα περισσοτερο, το παραληρημα γινεται ακομα περισσοτερο ακραιο. Σημερινο παραδειγμα απο δηλωσεις του πρωθυπουργου: "... ένα μεγάλο «όχι» που θα προκαλέσει σεισμό στην Ευρώπη" και "Ο Αλέξης Τσίπρας ... προέβλεψε ότι θα έχουμε συμφωνία σε 48 ώρες μετά το δημοψήφισμα." (Μακαρι να ξερει οτι μας κοροϊδευει, και να μην τα πιστευει κι ο ιδιος.)

12 Ιουλιου

Οσο πιο κρισιμες ειναι οι ζητουμενες αποφασεις, τοσο περισσοτερο αναβουν τα αιματα. Εκει που θα ηταν αναμενομενη η μεγαλυτερη διαυγεια, επικρατει ο σφοδροτερος αναβρασμος. Ισως οφειλεται στο οτι ο καθενας απο τους παικτες θελει και την πιτα γεματη και τον σκυλο χορτατο. Η συμβιβαστικοτητα, η φιλικοτητα προς το Αλλο δεν ειναι εγγεγραμμενες στις ψυχες τους. Γι' αυτο και περιφερονται με μια ξινισμενη εκφραση σαν να δαγκανουν λεμονι.

13.08 ... and our little life is rounded by a sleep (Shakespeare, Tempest)

Μετα το μεσημεριανο τσιπουρο να ξαπλωνεις. Το μαλακο αερακι να περνα πανω απο το κορμι σου και να σε κοιμiζει. Και η ζωη να ειναι σαν νησιδες εγρηγορσης σε μια θαλασσα υπνου.

18.08 "What is the answer?"

Η Gertrud Stein πριν μπει στο χειρουργειο για καρκινο στομαχου, απο την οποια επεμβαση δεν ξυπνησε ποτε:

According to the famous version of her last moments which is commonly passed around, before having been taken into surgery, Stein asked her partner Toklas: "What is the answer?" After having replied to Stein that there was no answer, Stein countered by sinking back into her bed, murmuring: "Then, there is no question!"

20.08 Η χαρη του αχρηστου

Η θαλασσα ξεβρασε στην ακτη μας μια βαρκα. Η νεκρικη της ζωντανια. Η χαρη του αχρηστου.

20150819_224712.jpg

20150819_224747.jpg

20150819_225011.jpg

20150819_224919.jpg

21.08 "Η υγεια ειναι τα παντα"

"Η υγεια ειναι τα παντα", γραφει ο Μιλτιαδης Βαρβιτσιωτης απο το νοσοκομειο.

Και γιατι η υγεια ειναι τα παντα;

Γιατι σε κραταει ζωντανο και λειτουργικο.

Και ποτε χρειαζεται να παραμενεις ζωντανος και λειτουργικος;

Οταν εχεις ανοιχτους λογαριασμους.

13.09 δικτατορια του νεοφιλελευθερισμου

Πλεον οι πολιτικοι ειναι μονο πρωτοπαλικαρα του συστηματος. Επιδιορθωνουν εκει οπου το συστημα χαλαει, και μαλιστα με την ωραια προφαση της ελλειψης εναλλακτικων. Ομως η πολιτικη πρεπει να προσφερει εναλλακτικες. Αλλιως δεν διαφερει απο την δικτατορια. Σημερα ζουμε σε μια δικτατορια του νεοφιλελευθερισμου. (Byung-Chul Han, συνεντευξη στην ZEIT)

17.09 Μια πτωση

Ενα κρασπεδο που δεν ειδα.

Μου δηλωθηκε στην αιφνιδια προσκρουση του δεξιου ποδιου. Το ειδα οταν βρεθηκα πανω στην ασφαλτο.

Λιγα λεπτα αργοτερα ανακαλεσα την στιγμη πριν απο την πτωση - την στιγμη οπου ειχα παψει να παταω στο εδαφος, οπου ακομα δεν ειχα χτυπησει κατω, και βρισκομουνα στον αερα.

Οχι περισσοτερο απο ενα δεκατο του δευτερολεπτου, και ομως μια στιγμη διεσταλμενη, αχρονη. Η αφατη, ανεπαισθητη, φευγαλεα ευδαιμονια μιας ακουσιας, απροθετης, απροβλεπτης αιωρησης οπου με μιας ειχαν χαθει το βαρος τους σωματος και το συμπαγες του εδαφους.

Και μετα ο γδουπος κι ενας οξυς πονος στο δεξι γονατο.

28.09 Η ομορφια του χαλασματος

22.09 Yoon Chung Kim, Nobody

13.10 Εκ-σωτερικοτητα

Αγωνας τεννις. Ενας Κινεζος και ενας Κροατης. Το παιχνιδι αμφιρροπο, ποντο στον ποντο. Τους προσεχω στην προετοιμασια του σερβις, καθως τοτε ειναι που η καμερα τους δειχνει απο κοντα. https://drive.google.com/open?id=0B1Xww5eLSmkscEtmRk52c0RHa1k

Στο προσωπο του Κροατη, οπως στους περισσοτερους τεννιστες, η ενταση ειναι ζωγραφισμενη στο προσωπο του: τεντωμενο που παει να σπασει, πετρωμενο, σκοτεινο. Σε καποια επιτυχια του "πανηγυριζει": Η ενταση γινεται ακομα πιο αναγλυφη και ο αλαλαγμος βγαινει απο μια οψη αγριεμενη.

Ο Κινεζος ειναι εκπληξη. Το προσωπο του καθαρο και φωτεινο. Στις επιτυχιες και τις αποτυχιες του ευκολα βγαινει ενα γαληνιο χαμογελο. Θα ελεγες οτι ειναι σχεδον απων - διολου αφηρημενος. Απων.

Πως ειναι αυτο δυνατο; Ο Κινεζος φυσικα και ειναι απολυτα συγκεντρωμενος, φυσικα και ο αγωνας ειναι σημαντικος, φυσικα και προσπαθει με ολες του τις δυναμεις. Γιατι το προσωπο του δεν μαρτυρει τιποτα;

Η απαντηση: Το σωμα του Κροατη διαποτιζεται απο την ενταση. Παιρνει την μορφη της. Η ενταση προσωπο-ποιειται, σωματωνεται. Ο παικτης, με την αρχαια εννοια της λεξης, πασχει (οπως "παθη του λογου"). Το παθος ονομαζει την σωματωση της αναφορας στα πραγματα, στους αλλους, στον εαυτο..

Στον Κινεζο το σωμα μενει ελευθερο απο την ενταση. Δεν την οικειοποιειται. Η ενταση ειναι παρουσα στην ρακετα, στην μπαλα, στο γηπεδο, στον αντιπαλο. Κυριαρχει εκει εξω. Δεν μολυνει το σωμα, δεν βαζει στο προσωπο την σφραγιδα της. Στοιχειωνει τον τοπο α-προσωπη. Το σωμα παραμενει ελευθερο, αδεσμευτο, απαθες.

Το παιχνιδι κερδισε ο Κροατης.

12.11 … ορωμεν ανθουν πελαγος Αιγαιον νεκροις ... (Αισχυλος, Αγαμεμνων 659)

Αιγαιο.jpg


εν παροδω / ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ / 2014

17.01 Αντρας και γυναικα

Alonzo King LINES Ballet: MEYER. Maison de la Danse de Lyon, 29.11.2013.

MEYER.jpg

MEYERF~1 (2).jpg

MEYERF~12.jpg

MEYERF~13.jpg

MEYERF~14.jpg

MEYERF~15.jpg

MEYERF~16.jpg

MEYERF~17.jpg

In that open field

If you do not come too close, if you do not come too close,

On a summer midnight, you can hear the music

Of the weak pipe and the little drum

And see them dancing around the bonfire

The association of man and woman

In daunsinge, signifying matrimonie—

A dignified and commodiois sacrament.

Two and two, necessarye coniunction,

Holding eche other by the hand or the arm

Whiche betokeneth concorde.

T. S. Eliot, East Coker

24.03 Ονειρο για τον Σταυρο

Ονειρο της γυναικας μου:2.JPG


1.jpg



3.jpg







Εκδρομη με γκρουπ στο Λονδινο. Ημερα της επιστροφης. Το πουλμαν, φορτωμενο ανθρωπους και αποσκευες, φτανει στο αεροδρομιο. Ανοιγει η μπαγαζιερα, η βαλιτσα της πουθενα. Ρουχα, κοσμηματα, πανε. Στο λεωφορειο για το αεροπλανο, απελπισμενη. Συγκρατει τα δακρυα της με κοπο. Διπλα της – ο Σταυρος θεοδωρακης. Με το γνωστο απο τις σατιρικες εκπομπες υφος του, της λεει:

- Γι' αυτο εγω κουβαλαω μονο σακκιδιο.

20.04 φρεσκα κρεμμυδακια

Κοβοντας φρεσκα κρεμμυδακια. Κρεμμυδακι-κρεμμυδακι, ροδελα τη ροδελα. Αν μπεις στο τριπ "ποτε να τελειωνω", την πατησες. Χαλασες. Αν παλι ξεχαστεις και μπεις στο αλλο τριπ, σαν να ολη σου την ζωη πλεον να επροκειτο να κοβεις αυτα τα κρεμμυδακια, τοτε η αισθηση του χρονου χανεται και απορεις οταν καποτε δεις οτι τελειωσες.

26.04 Olivier Messiaen: Plainte calme

Konstantin Gemenetzis commented on κατερινα μελεμενη's link.

Ξερεις τι μου θυμησε; (Και μιλω και για την μουσικη γενικοτερα) Μια φραση του Angelus Silesius, γιατρου και μυστικου του 17ου, αν θυμαμαι καλα, αιωνα:

Μια καρδια, που στο βαθος της ο θεος ησυχαζει, κατα τη βουληση του, ευχαριστως αυτος την αγγιζει: ειναι το παιξιμο του λαγουτου του.

05.05 Με τα ματια του νεκροθαφτη

Γραφειο τελετων, οπως γραφειο μεταφορων. Το αμπαλαρισμα του επιπλου και το ντυσιμο του πτωματος. Η ρουτινα, η μεθοδικοτητα, η διαδικασια αναμεσα στην αποβιωση και την ταφη. Τα μετρημενα λογια, τιποτα λιγοτερο και τιποτα περισσοτερο απ' οσο χρειαζεται για να προχωρησει η δουλεια. Και παραδιπλα το τελετουργικο της εκκλησιας, υπερκορο σημασιων και νοηματων. Ομως αυτοι εχουν το προσταγμα. Ειναι οι αφανεις πρωταγωνιστες της υποθεσης. Και ολα τοσο εξψστρεφη. Θαβεις καποιον οπως φυτευεις πατατες.

Η σαγηνη της απλοτητας, της απουσιας νοηματος και συναισθηματων. Ο θανατος, τοσο καθημερινος και τοσο φυσικος. Μπορεις να πεθανεις αυριο και δεν εγινε τιποτα.

21.05 Αξιος ο μισθος

Το περιοδικο της Aegean. Γκλασε αστραφτερο βαρυ χαρτι. Διαφημιση για τις χαρες της ζωης μεχρι σκασμου.

Capture10.jpg

Ξενοδοχεια,

Capture1.jpg

ρουχα, κοσμηματα, αξεσουαρ.

Για τον κυριο,

Capture2.jpg

την κυρια,

Capture11.jpgCapture5.jpg

την γκομενα.

Capture8.jpgCapture9.jpg


Κομματια ζαχαρη σαν αυτα που δινουν στα αλογα οταν τελειωσουν το νουμερο.

01.06 Rafael Nadal, ο κορυφαιος τεννιστας.

Nadal2.jpg

Η τελετουργια για το σερβις - πιανει: σορτακι πισω, σορτακι εμπρος, αριστερο αυτι, μυτη, δεξι αυτι.

Σαν να σιγουρευει τα ορια του σωματος του, σαν, πιανοντας τα, να τα ξαναβαζει στη θεση τους, να επιβεβαιωνει την ολοτητα της μορφης του.

Φαινομενα και διορθωτικες κινησεις αποπροσωποποιησης.

14.06 "σε πρωτο χρονο"

Butterflies, Great Sages & Valid Cognition

Σε ομιλιες και σεμιναρια εχω συχνα μιλησει για την αναγκη, ο θεραπευτης να βλεπει και να ακουει "σε πρωτο χρονο". Κατι αντιστοιχο βρηκα κι εδω:

How Do We Learn To “See Nakedly”?

[...] First, we need to become aware of our habitual tendency to clump together into one tangled mass (or mess!), what in reality are three distinct processes: (1) perceiving an object (via the sense organs, faculties & consciousnesses), (2) assigning a name to that object, and (3) spinning off into conceptual elaboration about the object, based upon our own associational networks.[...]

To see something "nakedly" means to be able to stop, at least momentarily, after step #1, without moving automatically and almost instantaneously into steps #2 and #3. It means to perceive something as if we were seeing it for the first time (which, as it turns out, is indeed the case!), as if we had no name for it, and no past associations involving it.

Ioannis Dittopoulos Συμφωνώ με την ιδέα, η οποία είναι και ένα ζητούμενο σε κάθε 'άκουσμα' εντός / εκτός θεραπείας... Επίσης μου θυμίζει τον W. Bion, όταν αναφέρεται στον τρόπο του να ακούσει κανείς "Without memory or Desire"...

Konstantin Gemenetzis Γιαννη, εχεις υποψη καποιο κειμενο του που να μιλαει γι' αυτο;

Ioannis Dittopoulos Ναι, στο "The clinical thinking of Wilfred Bion" J&N. Symington, είναι όλο το κεφάλαιο 14 με τίτλο Without Memory or Desire. Πρόκειται για μελέτη στο έργο του Bion (απ' τις πιο αξιόλογες νομίζω). Τώρα, η ανάπτυξη της ιδέας 'χωρίς μνήμη και επιθυμία' υπάρχει διάσπαρτη στο έργο του, ωστόσο για να βρω συγκεκριμένα σημεία θα πρέπει να το δω λίγο καλύτερα και να σας πω...

N. Symington The Clinical Thinking of Wilfred Bion

Διαβασα το σχετικο κεφαλαιο. Υπαρχουν πραγματα που με ενθουσιασαν - γιατι με ενθουσιασαν; Γιατι το βρισκω συναρπαστικο να ομονοουν ανθρωποι, φτανοντας εκει μεσα απο ολοτελα διαφορετικους δρομους - κατι σαν την συναντηση απο δυο μποτιλιες ριγμενες στο πελαγος. Και παλι φοβαμαι οτι ο Bion αδικει την σκεψη του οταν επιχειρει να προσεγγισει τα φαινομενα που διαβλεπει μεσα απο απλοϊκες φιλοσοφικες θεσεις οπως "truth or ultimate reality", "Negative Capability", που φυσικα και δεν ειναι "Capability" αλλα η αποποιηση απο καθε τετοια "ιδιοτητα", η εμμονη στους ορους "Body and Mind". Ακομα βρισκω απλοϊκα τα περι της ενδομητριου ζωης, των νευροφυσιολογικων αναγωγων κλπ. Ο Bion παντα καπου με γοητευε και παντα τελικα με ξενερωναν πραγματα σαν αυτα που υπαινιχθηκα.

24.06 Φιλαθλοι

Διολου δεν ειναι καταναλωτες ενος επικοινωνιακου προϊοντος. Ουτε ταυτισμενοι με την ομαδα τους. Συνιστουν ενα φαινομενο αυτουσιο, κανουν μια δικη τους ζωη που ασυμμετρα μονο παρακολουθει (και καθοριζει) αυτην του γηπεδου και του αγωνα.

_75747576_75747575.jpg120319022705-greece-olympic-stadium-riot-story-top.jpg

Fans perform a mexican wave during a football friendly match between English Premier League, Manchester United and Kitchee at Hong Kong stadium on July 29, 2013. AFP PHOTO / Dale de la Rey        (Photo credit should read DALE de la REY/AFP/Getty Images)Algerian football fans celebrate before the Group C, first round, 2010 World Cup football match USA vs. Algeria on June 23, 2010 at Loftus Verfeld stadium in Tshwane/Pretoria. NO PUSH TO MOBILE / MOBILE USE SOLELY WITHIN EDITORIAL ARTICLE       AFP PHOTO / JEWEL SAMAD (Photo credit should read JEWEL SAMAD/AFP/Getty Images)

640x392_93252_148535.jpgFans of the Colombian national football team show their support to striker Radamel Falcao Garcia, who is recovering from surgery on ruptured cruciate ligaments, during the farewell to the squad at the Campin stadium in Bogota, on May 23, 2014. The team is heading to Argentina to play friendly matches against Senegal and Jordan as part of their preparation for the upcoming FIFA World Cup Brazil 2014 tournament.  AFP PHOTO/Luis Acosta        (Photo credit should read LUIS ACOSTA/AFP/Getty Images)

6f1f2fbb364f9e5e6ab7a3632b27f4a3-220303376-1300937819-4d8abc5b-620x348.jpgeuro2012_004.jpg

Fans-performing-a-Mexican-006.jpgFootball-Fans.jpg

images.jpgSpartak-Moscow-fans-displ-008.jpg

A Portuguese soccer fan with face painted in national flag colours smiles before their Group B Euro 2012 soccer match against Netherlands at the Metalist stadium in Kharkiv, June 17, 2012.  REUTERS/Alessandro Bianchi (UKRAINE  - Tags: SPORT SOCCER)   ORG XMIT: ZIG503

26.06 Μουντιαλ. Ελλαδα, Ακτη Ελεφαντοστου: Μυγακια στην λαμπα

Χαμενες ευκαιριες εκατερωθεν, τρια δοκαρια για την ελληνικη ομαδα, στα τελευταια δευτερολεπτα ενα αμφισβητουμενο πεναλτι, νικη. Η εκβαση ανετα θα μπορουσε να ειναι διαφορετικη.

Η Τυχη και τα παιχνιδια της. Θα επρεπε να ειχαμε χτισει εναν ναο γι' αυτην, πριν απο τον αγωνα να ειχαμε κανει δεησεις και μετα τον αγωνα  ευχαριστηριες τελετες για την ευνοια που μας χαρισε.

Και να υπηρχε κι ενας Πινδαρος που στα επινικια να μην θριαμβολογουσε, να μην αποθεωνε τον νικητη αλλα να υμνουσε την Τυχη, και να μας θυμιζε, ακριβως στην ωρα της νικης:

"Και πολλα στους ανθρωπους κατεπεσαν 'παρα γνωμαν', παρα τη γνωμη τους που περιμενε 'τερψιν'. Κι αλλοι παλι που αντιμετωπισαν 'ανιαραις', φορτικες παραζαλες, σε λιγο χρονο 'πεδαμειψαν', αμοιβαια ανταλλαξαν τη βαθια συμφορα με το 'εσλον', το καλο. [«Πολλα δ' ανθρωποις παρα γνωμαν επεσεν εμπαλιν μεν τερψιος, οι δ' ανιαραις αντικυρσαντες ζαλαις εσλον βαθυ πηματος εν μικρω πεδαμειψαν χρονω» (12ος Ολυμπιονικης)]


Η Τυχη ασκει μια σαγηνη ακατανικητη. Μας καλει να παιξουμε μαζι της. Μας καλει να την δοκιμασουμε, να την δαμασουμε. Και την αναζητουμε οπως τα μυγακια την αναμμενη λαμπα. (Χθες στο ιατρειο βρηκα μαζεμενα ενα πληθος, νεκρα.) Και η Τυχη, χωρις βια, χωρις φοβο και παθος, σαν ανεπαισθητο φυσημα του αγερα, οταν φανει, και ποτε δεν ξερουμε τον χρονο και τον τοπο, ισοπεδωνει καθε υπεροπτικοτητα, βουβαινει καθε κομπορρημοσυνη, καταλυει καθε οχυρο ασφαλειας και βεβαιοτητας, ακυρωνει καθε προθετικοτητα.

Η Τυχη, τοσο η καλη οσο και η κακη, χαλαει καθε εικονα του εαυτου μας. Μας καθιστα ανυποστατους. Η σαγηνη της εγκειται ακριβως στο οτι ανομολογητα (και με τρομο) νοσταλγουμε την καταστροφη μας, η καταστροφη μας τραβα σαν μαγνητης, οπως τα μυγακια η λαμπα (εδω πονταρουν τα ΜΜΕ και με την καταστροφολογια πετυχαινουν μεγαλυτερη τηλεθεαση). Και τι ελκυστικο, αντιμοιρα ελκυστικο εχει η καταστροφη; Μας απαλλασσει απο τον εαυτο μας. Μας καθαιρει.

10.07 Καλυψε με!

Τρεμη.PNG

Η τυπικη σταση της Ολγας Τρεμη κατα την εκφωνηση του δελτιου ειδησεων. Το αριστερο χερι εκτεταμενο, ακουμπα στο τραπεζι και ειναι στραμμενο προς τα εμπρος, προς την καμερα, προς εμας. Μοιαζει να στηριζει το υπολοιπο σωμα, και μαλιστα να του δινει ενα εφαλτηριο, μια ωθηση για να προχωρησει.

Η σκηνη μοιαζει με πολεμικη ταινια. Το υπολοιπο σωμα λεει στο αριστερο χερι "Καλυψε με!", και ξεκινα για την εφοδο στον "πολεμο της ενημερωσης".

29.07 Υστερογραφο στην ημερολογιακη καταχωρηση "25.06.2014 Μυγακια στην λαμπα"

Απο συνεντευξη του αρχηγου της εθνικης Γερμανιας Philipp Lahm στην Zeit: "Ο χαμενος τελικος στο Champions League πριν απο δυο χρονια με την Bayern εναντιον της Chelsea ηταν σημαδιακος για την καρριερα του. Αυτην τη μερα εκανε ενα απο τα καλυτερα παιχνιδια του, 'ομως παρολαυτα δεν ηταν αρκετο'. Απο την αρχικη απογοητευση βγηκε η αναγνωριση: 'Εμεις οι αθλητες βρισκομαστε σε συνεχη εξαρτηση απο συμπτωσεις πραγματων που δεν μπορουμε να επηρεασουμε – πολλα ειναι απλα και τυχη."

30.07 Η παραφροσυνη του πολεμου

Israelis in Tel Aviv 26.7.2014: "There's no school tomorrow,there's no children left in Gaza! Oleh!"

Ισραηλινοί τραγουδούν «Δεν έχει σχολείο στη Γάζα γιατί δεν έχει άλλα παιδιά».

Η παραφροσυνη του πολεμου: Το παραληρημα οτι κανεις μπορει να εξαλειψει τον εχθρο απο προσωπου γης. (Αφορα, εννοειται, και τα δυο μερη.)

05.08 Στο νησι

Παλιο νησιωτικο δωματιο. Περπατας επανω στο σανιδενιο πατωμα και τριζουν τα επιπλα τριγυρω. Αυτη η πλουσια συνεχεια με τον χωρο που σου ανταποκρινεται. Ενας χωρος που χωραει και φαντασματα.


Ο τρουλος της εκκλησιας, γαλαζιος. Η συν-ουσιαση θαλασσας και ναου.

06.08 Συναψιες (Ηρακλειτος)

Που τελειωνει ο ανεμος; Που αρχιζει το δεντρο;

25.08 Αναπαντεχο...

Απο το "Ποντικι", ενδεικτικα μονο: "Νίκολας Σόντερς: «Τα ευρήματα στην Αμφίπολη μπορεί να κρύβουν κάτι εντελώς αναπάντεχο»". Θα μπορουσαν και να μην κρυβουν τιποτα αναπαντεχο. Αυτο δεν ακουγεται πουθενα.

Η σαγηνη του αναπαντεχου, μια ανθρωποτητα που, τελικα, μαγευεται, καθηλωνεται απο φημες για τον ερχομο ενος τελειως Αλλου που θα φερει λυτρωση, η καταστροφη.

02.09 Αυτός, ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας...

'Αυτός, ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας...'


06.09 … a little dead ...

German Scientists Prove There is Life After Death

worldnewsdailyreport.com

"Clinically dead" (but not really dead) and "comatic state" ... a little dead, a little pregnant... ...


09.09 Γαϊδαροι

Καποτε στην Ελβετια εργαστηκα στην κλινικη απο οπου ξεκινησε το πρωτο αντικαταθλιπτικο. Ο διευθυντης ειχε υπαγορευσει στο προσωπικο, ποιες αλλαγες θα διαπιστωσουν στους ασθενεις και θα καταγραψουν στο σχετικο ερωτηματολογιο... Σαν το παιδικο παιχνιδι "πεταει ο γαϊδαρος; ... πεταει!" Εκτοτε ο ουρανος μας γεμισε απο σμηνη γαϊδαρων.

14,09 τσαϊ και ανθρωποι

Ο δάσκαλος Yunmen ρώτησε έναν μοναχό: "Από πού έρχεσαι;" Ο μοναχός: "Απ' το μάζεμα του τσαγιού." Ο δάσκαλος: "Οι άνθρωποι μαζεύουν το τσάι ή το τσάι μαζεύει τους ανθρώπους;"

25.09 Horror Vacui

Η οφειλη και το χρεος, το καθηκον και η υποχρεωση, η ενοχη και οι τυψεις περιοριζουν την ελευθερια με τον ιδιο τροπο με τον οποιο οι δοσεις ενος δανειου στενευουν τα περιθωρια των οικονομικων κινησεων. Το χρεος, καθε ειδους, ειναι αυτοαφαιμαξη και πλεον ζωη με λιγοτερο αιμα.

Και ποιος ο λογος μιας τετοιας αυτοκαταστροφης; Τι οδηγει καποιον στο να εκχωρει την ελευθερια του, να επιτρεπει την κατοχη σε καποια αρχη που επιτασσει, καταλογιζει, χρεωνει; Απο που αποκτα την δυναμη της; Τετοια που πολλες φορες κανεις να υποτασσεται σ' αυτην, ακομα και με χαρα;

Μηπως η ελευθερια προκαλει τρομο; Μηπως μια ζωη χωρις βαρβαρους μπορει και να ειναι δυσβασταχτη; Μηπως το δεσιμο των ανθρωπων με τα δεσμα της υποχρεωσης και της ενοχης, που τους κρατα δεσμιους τον ενα του αλλου, ειναι και λουφαγμα σ' εναν μικροκοσμο;

Μηπως αυτο ειναι που τρομαζει στην ψυχαναλυση; Η οποια, εννοημενη στα ακρα, θα μπορουσε να εχει για ζητουμενο ακριβως την ουτοπια εκεινης της ελευθεριας;

28.09 Χορος

Μια παρασταση μπαλετου:

Capture.PNG

Το περπατημα διαγραφει κατα κανονα μια γραμμικη τροχια, προσδιορισμενη απο το σημειο εκκινησης και εκεινο της αφιξης. Οταν λυνεται απο την δικτατορια της σκοπιμοτητας, χανεται η γραμμικοτητα, τα βηματα δεν ειναι πλεον εν-δυο εν-δυο, ο προορισμος δεν πιεζει, περιμενει τον χρονο του, τον δικο του χρονο, που ποτε δεν ειναι βελος κατευθυνομενο στην αποληξη του.

Η μορφη που αποκτα αυτο το βημα, το ελευθερο, ειναι ο χορος.

Ο προορισμος χαριζει στον ανθρωπο τον χορο οπως η Ιθακη στον ταξιδιωτη το ωραιο ταξιδι.

08.11 “because we can“

Η Google ενεργοποιησε την εμφανιση των Windows 8 για χρηστες των Windows 7. Το σχολιο του δημοσιογραφου:

Why would Google go to the trouble of enabling this feature for Windows 7 users? The bug for the feature enablement is hidden from public view, so the precise reasoning is unknown. My guess is that it’s partly a case of “because we can“.

Το "το κανω γιατι το μπορω" ειναι η δικαιωση, ο αποχρων λογος την υπαρξης αυτου που ειναι.

Απαντηση σε φιλο απο το FB

"οι καταστάσεις που μπορούν θεωρητικά να συμβούν θα συμβούν, αν τους δοθεί αρκετός χρόνος." Ετσι ειναι Θοδωρη. Τι σημαινει αυτο για την καθημερινη ζωη; Οτι δεν μπορω να αποκλειω κανενα ενδεχομενο, και αν το κανω, αυτο καπως καποτε θα με βρει. Αλλα και αν "δεν του δοθει αρκετος χρονος", η πιθανοτητα του, οσο ειμαι κλειστος γι' αυτην, θα με κατατρεχει. (Να εχω τροχαιο ατυχημα, να μπουνε στο σπιτι μου κλεφτες, να πτωχευσω, να πεθανουν τα παιδια, η γυναικα μου, να μεινω αναπηρος, να πεθανω κοκ) Και μια τετοια κλειστοτητα ειναι που γεννα τα περισσοτερα βασανα. Το "εργοδικο θεωρημα", η συμφιλιωση μαζι του, θα ηταν λοιπον ενα καιριο ζητουμενο της καθε ψυχοθεραπειας!

Απαντηση σε φιλη απο το FB

Ροζιτα, με τον Θοδωρη ημασταν συμμαθητες στο σχολειο και στενοι φιλοι. Το "περιεργος" πιανει και κατι απο την ιστορια μας, τις ατελειωτες συζητησεις μας κλπ. Το "Το κανω γιατι το μπορω" της Google, που βασικα εχει γινει κυριαρχο αξιωμα του κοσμου μας, ειναι η ταφοπλακα της καθε δυνατοτητας αναστοχασμου, της καθε ηθικης, του καθε μετρου. Ειναι το credo του ψυχοπαθητικου, που δεν ειναι πλεον μια ψυχοπαθολογικη μορφη μεταξυ αλλων, αλλα το προφιλ του σημερινου "επιτυχημενου". Αν θελεις ριξε μια ματια και στο " Οι Ασυνειδητοι" http://www.gemenetzis.gr/description.php?category_id=1&sec_category_id=77

03.12 Το μυστηριο

BBC, Τεταρτη 12 Μαρτιου. Αρθρο με τιτλο:

Malaysia Airlines: How is the search being carried out?

The Malaysian civil aviation chief Datuk Azharuddin Abdul Rahman has been updating relatives and the world's press at Kuala Lumpur airport..jpg

[...]

Which countries are taking part?

Malaysia has deployed 18 aircraft and 27 ships, including the submarine support vessel MV Mega Bakti which is able to detect objects in water at depths of up to 1,000m. / Huge numbers of maritime police, air force and other personnel are also taking part in the hunt.

China

A search boat carrying rescue workers is set down from the Chinese Mianyang warship / The majority of the 239 people on board flight MH370 were Chinese, and Beijing has dispatched nine warships to help in the search and rescue mission. / First to be sent was the frigate Mianyang which was diverted from the Nansha Sea to the south-east of Vietnam. It was joined by the landing craft Jinggangshan and its support vessels. / Destroyer Haikou and amphibious landing ship Kunlunshan set off on Sunday from two southern Chinese ports with a 50-strong marine corps as well as assault boats and rubber dinghies aboard, according to the People's Liberation Army ( PLA) Navy. / They are expected to arrive in the main search area early on Tuesday and Beijing said two specialised ocean rescue boats were also on standby.

Vietnam

Vietnam has set up command posts at Phu Quoc island - the closest port to the plane's last known location - and Ca Mau airport on the country's southern tip. / On board a Vietnamese search flight / It has dispatched a total of eight ships and seven aircraft and is expected to send more. / Nga Pham, reporter with the BBC's Vietnamese service said personnel from the navy, air force and coastguard were being mobilised.[...]

United States

The United States has deployed the USS Pinckney and Kidd from the Seventh Fleet, which had been on training and security operations in the South China Sea. / The Arleigh Burke-class destroyers carry MH60 Seahawk helicopters, which can operate missions lasting more than 10 hours at a time and cover a range of 245 nautical miles. / They have been flying at night over the Gulf of Thailand using Forward Looking Infra-red (FLIR) cameras. / A US P-3C Orion aircraft, normally based in Okinawa, Japan is also on the scene, bringing long-range surveillance capabilities. / Commander William Marks from the US Seventh Fleet said the P-3's search equipment was highly sensitive. / "Just from the air we can see things as small as almost the size of your hand, or a basketball. So it's not a matter of if we can see it - it's an extremely large area," he told the BBC. / "They [flight recorders] typically have a radio beacon and so for example our P-3 - if they are flying within a certain range of that - will pick up that radio beacon." / The P-3 can cover more than 1,500 square miles every hour (about 4,000 square kilometres) and on Monday is scheduled to search over the Malacca Strait to the west of Malaysia.

Other countries

Australia and New Zealand have sent a total of three P-3C Orion aircraft to join the search for the missing aircraft, which had six Australians and two New Zealanders on board. / Singapore has sent two warships, a submarine support and rescue vessel, a Sikorsky naval helicopter and a C-130 aircraft. / The submarine has divers on board who can help search for clues underwater, the Ministry of Defence said. / The Thai Navy has dispatched a Super Lynx helicopter and a patrol ship to the Andaman Sea, west of Thailand. / It has also put two other ships on standby in the Gulf of Thailand, awaiting a request for assistance from Malaysia. / Indonesia has dispatched a corvette, four rapid patrol vessels and a maritime surveillance plane after Malaysia requested assistance to scour the waters around Penang Island in the Malacca Strait. / The Philippines has also dispatched a Fokker F-27 and an Islander plane and two patrol ships. / It has also placed on alert a Hamilton-class cutter vessel and a C-130 plane to join in the mission, if needed.


Η απιστευτη κινητοποιηση ειναι υπερβολικη στο επακρο. Ξεπερνα καθε μετρο. Ο μονος λογος: Επανω σ' αυτον τον πλανητη δεν ειναι ανεκτο κανενα μυστηριο.

20.12 Schubert, Winterreise

Foto.jpg

Με το Χειμερινο ταξιδι εχω ιδιαιτερη σχεση. Ενας παλιος μου φιλος, ο ψυχιατρος-ψυχοθεραπευτης Hanspeter Padrutt, εγραψε ενα βιβλιο, Der epochale Winter, που το συζητα ως εικονα της σημερινης εποχης. Μια ομιλια μου, Κλισεις και πτωσεις του ερωτα, το αναλυει σε αναφορα με τα παθη του ερωτα.

Ηταν συγκινητικο να ζησω μια αποδοση του στην Ελλαδα, και μαλιστα απο δυο μουσικους που εκτιμω ιδιαιτερα, τον Νικολα Σπανο και τον Νικο Ζαφρανα.

10175035_10152889076696469_5088887469049083551_n.jpg

Και καθως συνηθιζω να συζητω μονο με τα εργα ανθρωπων που εκτιμω, καποιες παρατηρησεις για την παρασταση:

1. Η ελευθερη αποδοση των ποιηματων τα ζημιωσε. Σε καποια σημεια τους προσεδωσε εναν μελοδραματισμο που τους ειναι ξενος. Στο τελευταιο τραγουδι η ταυτιση του οργανοπαικτη με τον θανατο ειναι αυθαιρετη.

2. Στα τραγουδια του Schubert, ιδιαιτερα το Χειμερινο ταξιδι και η Ωραια Μυλωνου, υπαρχει μια μοναδικη συμφωνια λογου και μουσικης. Ο Θρασυβουλος Γεωργιαδης γραφει στο βιβλιο,του Schubert:

"Το ασμα του Schubert ειναι η μουσικη ηχηση της γλωσσας, ειναι η γλωσσα ως μουσικη." (21) Γι' αυτο και ο τραγουδιστης "πρεπει να τραγουδα ως μουσικος και παρολαυτα, οταν λεει το ποιημα να ξεχναει πως τραγουδα." (179)

Και αλλου:

"Η συντηξη ασματος και συνοδειας του πιανου και η αποσειση του εξωτερικου [μεμονωμενου]-ωδικου στοιχειου εχουν την κοινη τους αρχη στη μουσικη συσταση του Χειμερινου Ταξιδιου: Εδω η ταση για διαχυση [απωλεια της αυτονομης υποστασης] του μουσικου ηχου ειναι ακομα πιο εντονη, ακομα πιο περιεκτικη απ' οσο στην Ωραια Μυλωνου. Αυτη η ταση περιλαμβανει και τη συνοδεια του πιανου και το υφος του τραγουδιου ως συνολου. [Το τραγουδι του Schubert] φτανει στο οριο του μουσικα δυνατου: μια σχεδον ανεπαισθητη νυξη μουσικης υποστασης. Και παλι αυτο ειναι που κανει το Χειμερινο Ταξιδι μεγαλο εργο. Το πιανο διαχεεται ουτως ειπειν σε αϋλο λογο, ακομα και οταν πρεπει να εκτελεστει κατα γραμμα forte. Ο τραγουδιστης, εδω ιδιαιτερα, πρεπει να τραγουδα σαν να μιλαγε, και συναμα να μιλα σαν να τραγουδουσε (υπογραμμιζω εγω). Το πρωτο απελευθερωνει απο την υλικοτητα του ογκου του μουσικου ηχου, το δευτερο απο μια φορτισμενη με παθος δηλωτικοτητα: μια φαινομενικα αντιφατικη διατυπωση - το πραγματικο μονο με παραδοξολογιες μπορει να αποδοθει. Μη παραδοξο ειναι μονο το νατουραλιστικο. (361)

Η ερμηνεια του Νικολα Σπανου ειναι εμφατικα τραγουδι. Η "υλικοτητα του ογκου του μουσικου ηχου" δεν αφηνει τον λογο να αναπνευσει. Αυτο αφορα και την πληθωρικοτητα που χαρακτηριζε τη συνοδεια του πιανου.

3. Μιλαμε για τα παθη ενος νεου αρχες του 19ου αιωνα. Εδω ερωτας και πονος και νοσταλγια και θυμος και πλανη και παραιτηση και θαρρος συμβαινουν ωμα, τραχια, με μια ακαλλιεργητη, αδιαμεσολαβητη ευθυτητα. Η αισθηση μου ηταν οτι αποδοθηκαν υπερβολικα "συγχρονα".

Παραδιπλα σ' ολες αυτες τις παρατηρησεις, δεν ξεχνω οτι η παρασταση με συγκινησε!


Η απαντηση του Νικολα Σπανου

Ευχαριστώ πολύ για τις εύστοχες παρατηρήσεις

Επειδή είμαι υπεύθυνος για την, ας πούμε, σκηνική παρουσιαση του έργου, ήθελα να διευκρινήσω ότι, όσον αφορά το θάνατο, αυτός δεν αντιπροσωπεύεται από τη φιγούρα του οργανοπαίχη στο δικό μου μυαλό. Το γεγονός ότι ο οργανοπαίχτης  πιανίστας στη συγκεκριμένη περίπτωσι) καλύπτεται από το μαύρο μανδύα και φεύγει, δείχνει για μένα απλώς μια συνέχεια που μας είναι άγνωστη, αλλά όχι το θάνατο. Ισως ο συνειρμός να οδήγησε αυτόματα εκεί, και γι' αυτό αναλαμβάνω αποκλειστικά την ευθύνη.

Βρίσκω επίσης ενδιαφέρουσα την άποψι ότι ο μελοδραματισμός (έννοια ίσως με κάπως ελαστικά όρια) είναι κάτι ξένο προς ένα ρομαντικό κύκλο τραγουδιού που βασιζεται σε μια πορεία. Το Winterreise δεν έχει σαφές τέλος διαδρομής, αλλά σίγουρα εξελίσσεται από την αρχή ως το τέλος μη παραμένοντας, το κατ' εμέ, μια απλή περιγραφή των εξωτερικών καταστάσεων. Για την οποιαδήποτε πιθανή υπερβολή, ίσως να ενεπλάκη λίγο το μεσογειακό ταμπεραμέντο μας

Με ξενίζει λίγο η πρόταση "υλικότητα του όγκου του μουσικού ήχου". Θα θέλατε να μου την εξηγήσετε;

Επίσης, στην τρίτη παρατήρηση σας, δεν κατενόησα ακριβώς το πού αναφέρεται το Εδώ: στο 19ο αιώνα ή στη δική μας απόδοσι;

Σε κάθε περίπτωση, σάς ευχαριστώ και χαίρομαι που σας άγγιξε με κάποιον τρόπο αυτό το θαυμάσιο έργο.


Και η δικη μου

Εκτιμω ιδιαιτερα την αμεση και ουσιαστικη σας ανταποκριση. Δεν το κρυβω οτι, καθως δεν γνωριζομασταν προσωπικα, θεωρουσα πολυ πιθανο να αγνοηθουν οι παρατηρησεις μου, η να αντιμετωπιστουν με "σταριλικι". Η απαντηση σας ειναι μια ευχαριστη εκπληξη!

Σχετικα με τον οργανοπαικτη, παραθετω ενα αποσπασμα απο την σχετικη ομιλια μου "Κλισεις και πτωσεις του ερωτα"https://docs.google.com/.../1wFvjsRtTnVuffklFxTVAg1b.../edit#

"<Παραξενε γερο...,> τον προσφωνει ο νεος. Τι παραξενο εχει ο γερος;

<Ξυπολυτος στον παγο τρικλιζει περα δωθε ... το πιατακι του μενει παντα αδειο ... Κανεις δε θελει να τον ακουει, κανενας δεν τον κοιτα ... οι σκυλοι γρυλλιζουν τριγυρω ... Κι αυτος αφηνει ολα να παιρνουν το δρομο τους οπως το θελουν ... παιζει και τ' οργανακι του δεν σωπαινει ποτε.> Υπαρχει μια απεραντη μοναξια σ' αυτον τον γερο, που δεν ειναι καν μοναξια γιατι δεν μοιαζει να του λειπουν οι αλλοι. Και υπαρχει μια απεραντη ενδεια, που δεν ειναι καν ενδεια γιατι δεν μοιαζει να του λειπει κατι. Θυμιζει καπου εναν μοναχο του ζεν η τον τζιτζικα του μυθου, που ζει κανοντας μουσικη αδιαλειπτα, η τον Διογενη που ειχε για σπιτι του ενα πιθαρι και που στην προσφορα του μεγαλου βασιλια, να του δωσει ο,τι ζητησει, του ζητησε να φυγει απο μπροστα του γιατι του εκοβε τον ηλιο. Ειναι, οπως ανεφερα στην αρχη, κι οπως ακουσαμε στα τραγουδια <Καληνυχτα> και <Αναδρομη>, μια "πεντατονικη" παρουσια: το "αναλαφρο" και "ονειρικο" μιας "φιλιας" στασης που αφηνει ολα να παιρνουν το δρομο τους οπως το θελουν...

Ομως κι αυτο το οργανακι λεει κατι. Σε σχεση με τα παραδοσιακα οργανα, η μ' αυτα της κλασσικης μουσικης ειναι τοσο φτωχο και μιζερο. Η μουσικη που βγαζει, με το ζορι θα μπορουσε πλεον ν' αποκληθει μουσικη. Ισως ο γερος οργανιστας ειναι ο ξενος κατεξοχην. Ξενος, και παλι ισως ο πιο αληθινος κατοικος πανω σε μια γη οπου μαζι με τον χαμο του θεου εχουν στην πραγματικοτητα χαθει τα παντα ως δυνατο θεμελιο και νοημα μιας ζωης. Και η ιδια η μουσικη. Παντως ακριβως αυτος ο χαμος ανοιγει τον δρομο και στο φιλιο.

Στο αντικρισμα του οργανιστα ο νεος ησυχαζει. Τι τον ησυχαζει; Ο Γιωργος Σεφερης γραφει στο Μυθιστορημα: "Εμεις που τιποτα δεν ειχαμε θα τους διδαξουμε τη γαληνη". Τον ησυχαζει οτι συναντα εναν που ειναι ακομα πιο ξενος, ακομα πιο μοναχικος, ακομα πιο ενδεης, τοσο πολυ που ξενωση και μοναχικοτητα και ενδεια δεν ειναι καν θεμα γι' αυτον. Να για μας ενα μαθημα ακομη: Ο θεραπευτης ειναι πραγματικα θεραπευτης μονον στον βαθμο που εχει μ' εναν τετοιο τροπο λυθει απ' αυτα που κρατουν δεσμιο τον πελατη του. Που ειναι, κατα εναν παραδοξο τροπο, ακομα πιο τρελος απο τον πελατη του.

<Θελεις για τα τραγουδια μου να παιζεις τ' οργανακι σου;> Ετσι ο νεος βρισκει τον ανθρωπο που μπορει να τον συνοδευει στα τραγουδια του. Σε ποιο ανοιγμα τον φερνει η συναντηση με τον γερο οργανιστα; Τι ειναι αυτο που επιτελους, μετα απο μια τετοια δοκιμασια με τον χαμο και τον πονο και τις πλανες, του βγαζει ενα απεριφραστο "ναι" και τον ησυχαζει; Το οτι στη μορφη του οργανιστα βλεπει πως το εγω μπορει και να μην αποτελει σημειο αναφορας. Βλεπει την δυνατοτητα μιας υπαρξης αν-ιδιοτελους. Και πως αναλαμβανει μια τετοια υπαρξη; <Θελεις για τα τραγουδια μου να παιζεις τ' οργανακι σου;> Τωρα στο επικεντρο βρισκονται τα ιδια τα τραγουδια. Δηλαδη: Τωρα δεν ειναι αυτος, η αγαπημενη του και τα παθη κι οι πονοι του το σημειο αναφορας τους, αρχη και θεμελιο τους. Τα τραγουδια του μετατιθενται, με λογια απο ενα ποιημα του Paul Celan, <περαν των ανθρωπων>.

"υλικότητα του όγκου του μουσικού ήχου". Η γερμανικη διατυπωση απο τον Θρασυβουλο Γεωργιαδη ειναι das Materielle des Tonvolumens. Αναφερεται στο οτι ο τραγουδιστης "πρεπει να τραγουδα σαν να μιλαγε". Τουτο "απελευθερωνει απο την υλικοτητα του ογκου τουμουσικου ηχου" και θα πει, οπως το καταλαβαινω, δεν εκτρεπει το αδειν σε μια επιβολη επανω στο αδομενο, δεν αφηνει το τραγουδι να ειναι μονο τραγουδι. Καποτε το παρουσιασα με το παραδειγμα του I can't forget στην αποδοση του Leonard Cohen https://drive.google.com/open... και των Pixieshttps://drive.google.com/open... , η με τον Ερωτοκριτο οπως τον τραγουδα ο Ξυλουρης αρχικα https://drive.google.com/open... , και κατοπιν υπο την καθοδηγηση του Χριστοδουλου Χαλαρη https://drive.google.com/open..

Σχετικα με την τριτη παρατηρηση: <Μιλαμε για τα παθη ενος νεου αρχες του 19ου αιωνα. Εδω ερωτας και πονος και νοσταλγια και θυμος και πλανη και παραιτηση και θαρρος συμβαινουν ωμα, τραχια, με μια ακαλλιεργητη, αδιαμεσολαβητη ευθυτητα. Η αισθηση μου ηταν οτι αποδοθηκαν υπερβολικα "συγχρονα">. - Το "εδω" αναφερεται στον 19ο αιωνα. Και το "συγχρονο" αναφερεται στο οτι προχθες αποδοθηκαν περισσοτερο με τον σημερινο μας τροπο - πιο εκλεπτυσμενα, πιο εσωτερικευμενα, ας πω: ψυχολογικοποιημενα

Με την ευκαιρια να σας πω ποσο με εντυπωσιασε η μελοποιηση σας του "Επιθυμιες" του Καβαφη https://drive.google.com/open...Υπεροχο!

ψυχαναλυση / ΚΕΙΜΕΝΑ ΟΜΙΛΙΕΣ 2016- / Η αρχαια αίδώς κατα τον Heidegger, η σημερινη αν-αιδεια και η σημασια τους στην ψυχοθεραπεια

Η αρχαια αίδώς κατα τον Heidegger, η σημερινη αν-αιδεια και η σημασια τους στην ψυχοθεραπεια

Περιληψη

Ο Heidegger, ξεκινωντας απο ενα σημειο της Οδυσσειας, κανει λογο για την εκει αναφερομενη αίδώ. Συμφωνα με την τοποθετηση του η αίδώς δεν ειναι συναισθημα, και οπωσδηποτε κανενα που να παραπεμπει σε νευρωτικη συρρικνωση. Η αίδώς των Αρχαιων, λεει ο Heidegger, ειναι η ανθρωπινη ανταποκριση στην "παρουσια των παροντων". Τουτο θα πει: Η αίδώς με την εννοια της συστολης θα ηταν η βασικη διαθεση η οποια πρωτα θα αφηνε το παρον να παρειναι. Η σημερινη αν-αιδεια επιτρεπει στο παρον να εμφανιζεται μονον ως πληροφορια στην υπηρεσια αυτου που ο Heidegger αποκαλει "Machenschaft" ("καμωμα").

Η ομιλια επιχειρει να διευκρινισει τους μετασχηματισμους του συνειναι στο φως αυτων των βασικων διαθεσεων (αιδως και αν-αιδεια), προπαντων αναφορικα με την ψυχοθεραπευτικη συναντηση.

Ομιλια

Σημερα θα ασχοληθουμε με μια ελληνικη λεξη. Η λεξη ειναι η "αίδώς". Οσο γνωριζω, ο Martin Heidegger αναφερει αυτην την ελληνικη λεξη μια και μονη φορα. Ειναι σε μια διαλεξη με τον τιτλο ALETHEIA, οπου συζηταει ενα αποσπασμα του Ηρακλειτου. Σε ενα σημειο φτανει στην Οδυσσεια. Μετα την πτωση της Τροιας ο Οδυσσεας ξανοιγεται στο πελαγος για το ταξιδι της επιστροφης. Ο Ποσειδωνας ειναι δυσμενης προς αυτον και τον ριχνει σε ατελειωτες περιπετειες. Το ταξιδι κραταει ηδη 9 χρονια, οταν ο Οδυσσεας ξεβραζεται στο νησι των Φαιακων. Γινεται δεκτος στο παλατι του βασιλια Αλκινοου. Οπως συνηθιζεται στον Ομηρο, ο ξενος δεν ερωταται κατευθειαν για το ονομα και την καταγωγη του. Πρωτα τον υποδεχονται, τον περιποιουνται, τον τιμουν με δωρα και τον καλουν στο δειπνο.

Ηδη εδω συναντουμε ενα ουσιαστικο στοιχειο της αίδούς: την φιλικοτητα προς τον ξενο, ο οποιος γινεται δεκτος ως ξενος και παραμενει λανθανων στο μυστηριο της ξενοτητας του - τελειως διαφορετικα απο την δικη μας αν-αιδη εποχη η οποια σημαδευεται απο ατελειωτη δυσπιστια και απο την συνακολουθη επιταγη της απολυτης διαφανειας, του σαρωτικου ελεγχου και της ολοκληρωτικης παρακολουθησης.

Βρισκομαστε στο παλατι του Αλκινοου, στο συμποσιο προς τιμη του ξενου. Ο ραψωδος Δημοδοκος παιζει την φορμιγγα και τραγουδα τους αθλους και τα βασανα του πολεμου της Τροιας. Εδω λοιπον ο Ομηρος λεει:

ταῦτ᾽ ἄρ᾽ ἀοιδὸς ἄειδε περικλυτός: αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς

πορφύρεον μέγα φᾶρος ἑλὼν χερσὶ στιβαρῇσι

κὰκ κεφαλῆς εἴρυσσε, κάλυψε δὲ καλὰ πρόσωπα:

Αυτα τραγουδουσε ο φημισμενος Δημοδοκος. Ομως ο Οδυσσεας επιασε τον μεγαλο πορφυρο χιτωνα με τα στιβαρα του χερια, τον εφερε πανω απο το κεφαλι κι εκρυψε το ομορφο προσωπο.

Ο επομενος στιχος

αἴδετο γὰρ Φαίηκας ὑπ᾽ ὀφρύσι δάκρυα λείβων.

στην αποδοση του Heidegger:

er verbarg sich aus Scheu vor den Phäaken, (daß sie nicht die tränenden Wimpern erblickten)

Απο αιδω προς τους Φαιακες κρυβοταν (για να μην δουν τα δακρυσμενα βλεφαρα)

Και ο Heidegger προσθετει:

Dann hieße "sich scheuen": geborgen und verborgen bleiben im Verhoffen, im an-sich-Halten.

Τοτε αἴδομαι θα πει: παραμενω λανθανων ακινητωντας, μενοντας στον εαυτο μου.

Στους Αρχαιους η αιδως ως "παραμενω λανθανων ακινητωντας, μενοντας στον εαυτο μου" δεν ειναι μεμονωμενο φαινομενο που κανεις συνανταει περιστασιακα, οπως στο σημειο που αναφερθηκε. Ειναι εγγεγραμμενη στον αρχαιο κοσμο. Ας προσεξουμε τον ελληνικο στιχο. Συντιθεται απο βραχειες και μακρες συλλαβες. Αυτο ηταν σημαντικο για την απαγγελια. Στον Ομηρο, οταν η βραχεια συλλαβη εχει π.χ. την αξια του ενος τεταρτου, τοτε η μακρα συλλαβη εχει την αξια ενος παρεστιγμενου τεταρτου, εχει δηλαδη διαρκεια εναμισυ τεταρτο. Τοτε ο στιχος

Απο αιδω προς τους Φαιακες κρυβοταν (για να μην δουν τα δακρυσμενα βλεφαρα)

θα απαγγελλονταν με τον εξης ρυθμο (οι μακρες συλλαβες υπογραμμιζονται):

αιδετο γαρ Φαιηκας υπ᾽ οφρυσι δακρυα λειβων

Παρατηρουμε οτι ο στιχος εχει εναν εγγενη ρυθμο. Ειναι γλωσσα και μουσικη μαζι. Ειναι το ιδιο το κειμενο που υπαγορευει τον ρυθμο, και αρα την μουσικη. Σημερα μπορει κανεις ενα κειμενο, π.χ. "στην βρυση την βουνισια" να το μελοποιησει κατα το δοκουν.

Οπως στο μετρο των ²/₄:

Στην

|

|

βρυ

ση

|

|

την

βου

|

|

νι

σια

η, ¾:

Στην

|

|

βρυ

ση

|

|

την

βου

|

|

νι

σια

η, ¾ οπως ο Schubert:

Στην

|

|

βρυ

ση

την

βου

|

|

νι

σια

Στην Δυση γλωσσα και μουσικη ειναι αυτονομες. Ο ελληνικος στιχος ειναι γλωσσα και μουσικη μαζι. Και οχι μονον αυτο. Ο ομηρικος στιχος, που εδω μας ενδιαφερει ιδιαιτερα, συντιθεται απο ενα στοιχειο που επαναλαμβανεται εξι φορες.  Το στοιχειο καλειται "δάκτυλος" και αποτελειται απο μια μακρα συλλαβη και δυο βραχειες συλλαβες. Ενας δάκτυλος ειναι ενας ποῦς. Η αρχαια λεξη ποῦς σημαινει βημα, αλλα και μετρο. Η πρωτη μακρα συλλαβη καλειται θέσις, και οι δυο επομενες βραχειες συλλαβες ἂρσις. Αναφερονται στην κινηση των ποδιων, και μ' αυτην την εννοια ο στιχος υπαγορευει και την βασικη χορογραφια.

Αυτες τις ενορασεις στην αρχαια μουσικη τις οφειλουμε στον Θρασυβουλο Γεωργιαδη, εναν απο τους σημαντικοτερους θεωρητικους της μουσικης του 20ου αιωνα στην Γερμανια. Γραφει:

Der Sinn dieses Verses ist ebenso unberührbar, wie die griechischen Wörter unbeinflussbar durch das Subjekt und seinen Ausdruckswillen sind. Sie haben ihren eigenen Willen. Sie sind nicht fähig, einen Nachdruck zu erhalten, zu ertragen, zu äussern. Und so verhält sich auch der Vers als Ganzes, er erträgt keine Färbung, keine Abänderung, keine Deutung, keine Ergänzung durch das Erklingen. Er ist eine festgefügte Gestalt, wie die griechischen Wörter selbst.

Το νοημα του στιχου μενει τοσο ανεπαφο οσο και οι ελληνικες λεξεις καθαυτες ειναι ανεπηρεαστες απο το υποκειμενο και την εκφραστικη του βουληση. Εχουν την δικη τους βουληση. Δεν ειναι γινεται να αποκτησουν εμφαση, να την αντεξουν, να την εκδηλωσουν. Ετσι συμπεριφερεται και ο στιχος ως συνολο, δεν ανεχεται κανεναν χρωματισμο, καμια αλλοιωση, καμια ερμηνεια, καμια συμπληρωση απο την φωνηση. Ειναι μια παγιωμενη μορφη οπως οι ελληνικες λεξεις καθαυτες.

Και παρακατω:

Das vom subjektiven Willen unabhängige Körperhaft-Gegenständliche der griechischen Sprache, ihr für uns geheimnisvolles Sein und ihre uns verborgene Herkunft werden, als Körperbewegung realisiert, in erhöhtem Grad wirksam. Das nicht bloss gesprochene, sondern körperhaft verwirklichte Wort erhält eine geradezu magische Gegenwärtigkeit. In keiner der modernen abendländischen Sprachen finden wir etwas auch nur von fern damit Vergleichbares.

Το απο την υποκειμενικη βουληση ανεξαρτητο σωματικο-αντικειμενικο στοιχειο της ελληνικης γλωσσας, η για εμας μυστηριακη της οντοτητα και η σ’ εμας ληθια προελευση της, πραγματουμενες ως σωματικη κινηση, ενεργοποιουνται σε υψιστο βαθμο. Η οχι απλως απαγγελλομενη και αδομενη αλλα σωματικα πραγματουμενη λεξη αποκτα κατευθειαν μαγικη παρουσια. Σε καμια απο τις μοντερνες δυτικες γλωσσες δεν βρισκουμε κατι που να συγκρινεται μ’ αυτο, εστω και κατα προσεγγιση.

Κατα την εκτελεση του αρχαιου στιχου το υποκειμενο, με την δικη του "εκφραστικη θεληση" μενει απεξω. Χανεται απο τον οριζοντα. Μενει λανθανον. Η ελληνικα εμπειρατη αιδως ως "παραμενω λανθανων ακινητωντας, μενοντας στον εαυτο μου" δεν θα ηταν επιδοση του υποκειμενου, δεν θα ηταν σκληρα κερδισμενη αρετη αλλα, με μια λεξη του  Heidegger, ενα "Existential", ενα υπαρκτικο χαρακτηριστικο, μια ουσιακη ταση του ιδιου του αρχαιου Dasein.

Επιστρεφουμε στον Οδυσσεα στο παλατι του Αλκινιου. Μετα την περιθαλψη, τις γιορτες, τα δωρα ερχεται η ωρα που ο Οδυσσεας αποκαλυπτει ποιος ειναι. Τον καλει προς τουτο ο βασιλιας Αλκινοος (535-556):

αἶψα δὲ Φαιήκεσσι φιληρέτμοισι μετηύδα·

»κέκλυτε, Φαιήκων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες,

Δημόδοκος δ' ἤδη σχεϑέτω φόρμιγγα λίγειαν·

οὐ γάρ πως πάντεσσι χαριζόμενος τάδ' ἀείδει.

ἐξ οὗ δορπέομέν τε καὶ ὤρορε ϑεῖος ἀοιδός,

ἐκ τοῦδ' οὔ πω παύσατ' ὀϊζυροῖο γόοιο

ὁ ξεῖνος· μάλα πού μιν ἄχος φρένας ἀμφιβέβηκεν.

ἀλλ' ἄγ' ὁ μὲν σχεϑέτω, ἵν' ὁμῶς τερπώμεϑα πάντες,

ξεινοδόκοι καὶ ξεῖνος, ἐπεὶ πολὺ κάλλιον οὕτω·

εἵνεκα γὰρ ξείνοιο τάδ' αἰδοίοιο τέτυκται,

πομπὴ καὶ φίλα δῶρα, τὰ οἱ δίδομεν φιλέοντες.

ἀντὶ κασιγνήτου ξεῖνός ϑ' ἱκέτης τε τέτυκται

ἀνέρι, ὅς τ' ὀλίγον περ ἐπιψαύῃ πραπίδεσσι.

τῶ νῦν μηδὲ σὺ κεῦϑε νοήμασι κερδαλέοισιν,

ὅττι κέ σ' εἴρωμαι· φάσϑαι δέ σε κάλλιόν ἐστιν.

εἴπ' ὄνομ', ὅττι σε κεῖϑι κάλεον μήτηρ τε πατήρ τε,

ἄλλοι ϑ' οἳ κατὰ ἄστυ καὶ οἳ περιναιετάουσιν.

οὐ μὲν γάρ τις πάμπαν ἀνώνυμός ἐστ' ἀνϑρώπων,

οὐ κακὸς οὐδὲ μὲν ἐσϑλός, ἐπὴν τὰ πρῶτα γένηται,

ἀλλ' ἐπὶ πᾶσι τίϑενται, ἐπεί κε τέκωσι, τοκῆες.

εἰπὲ δέ μοι γαῖάν τε τεὴν δῆμόν τε πόλιν τε,

ὄφρα σε τῇ πέμψωσι τιτυσκόμεναι φρεσὶ νῆες.

κι ο βασιλιας ειπε στους φιλοκωπηλατες αντρες: ακουστε καλα, ηγετες και υπηρετες των Φαιακων, και ο Δημοδοκος να  παψει την καλλιφωνη φορμιγγα, γιατι τραγουδωντας τουτα δεν δινει σ' ολους χαρα. απο τοτε που καθομαστε στο τραπεζι και ο θεϊκος αοιδος επιασε το τραγουδι δεν επαψε στιγμη να θρηνει γοερα ο ξενος. φαινεται πως καποιο μεγαλο βασανο του βαραινει την καρδια. μα τωρα εκεινος να παψει, ωστε να απολαμβανουμε ολοι το ιδιο, οι ξενοδοχοι κι ο ξενος, γιατι ετσι ειναι πολυ καλυτερα. για τον σεβασμιο ξενο γινονται αυτα, ο εξοπλισμος του πλοιου και τα δωρα φιλιας που δινουμε εμεις οντας φιλοι του. σαν αδελφος γινεται ενας ξενος ικετης για τον ανθρωπο που εστω και λιγο αισθανεται η καρδια του. κι εσυ τωρα μην κρυφτεις πισω απο πονηρα λογια σε ο,τι σου πω. καλυτερο για σενα να μιλησεις. πες το ονομα που σε αποκαλουν εκει μητερα και πατερας, και οι αλλοι στην πολη κι αυτοι που ειναι τριγυρω σου. γιατι ανωνυμος δεν ειναι  κανεις μα κανεις απο τους ανθρωπους, ταπεινος η ευγενης, σαν μια φορα γεννηθει. αλλα σ' ολους μπαινουν ονοματα μολις τους γεννησει μητερα. και πες μου και την χωρα και τον λαο και την πολη σου ωστε με την σκεψη κατα κει να σε παν τα καραβια.

Σε ενα σημειο του παραθεματος ο Αλκινοος μιλα για τον "σεβασμιο ξενο". Στο αρχαιο κειμενο η λεξη ειναι ξείνοιο … αἰδοίοιο - επιθετο του αίδώς. Ο ξενος θα ηταν ο αιδημων και ο εμπνεων αίδώ, δηλαδη αυτος που λανθανει και αυτος στον οποιο αρμοζει η ληθη.

Η αίδώς μ' αυτην την εννοια εμφανιζεται περιστασιακα σε μεταγενεστερους χρονους, ακομα κι αν δεν αναφερεται με το ονομα της. Ετσι π.χ. σε ενα ριζιτικο της Κρητης:

Μάνα κι αν έρθουν οι φίλοι μας

κι αν έρθουν και δικοί μας.

Να μην τωνε πεις κι απεθανα

να τους βαροκαρδίσεις.

Στρώσε τους τάβλα να γευτούν,

και κλίνη να πλαγιαστουν.

Στρώσε και παραπέζουλα

Να θεσουν τ'άρματά τους

Και το πρωι σα σηκωθουν

και σ' αποχαιρετησουν,

πες τωνε πως απόθανα.

Ακουμε τους τρεις πρωτους στιχους.

Το ξενο, ο θανατος ειναι φιγουρες του Αλλου. Για το Αλλο, οταν το προκειμενο ειναι να διαφυλαχθει η αλλοτητα του, δεν μπορει να ειπωθει σχεδον τιποτα. Η σιγη, που χαιρετιζει το Αλλο, θα ηταν ακριβως ενα συστατικο στοιχειο της αιδους. Ετσι θα ηταν και οταν συμβαινει σε καποιον η γεννηση, ο γαμος, ο ερωτας, ο θανατος και αλλες ανατροπες στην ιστορια μιας ζωης. Παντου εδω δεσποζει ενα μυστηριακο Αλλο. Τιμαται με τελετουργιες. Η υποδοχη του Οδυσσεα μοιαζει με τελετουργια. Οι τελετουργιες ειναι απο παλια ο αρμοζων τροπος με τον οποιο λαμβανει χωρα μια συναντηση με το Αλλο.

Αλλοτητα ειναι εγγεγραμμενη και στο βασανο, καθοσον το βασανο παραμενει ασυμβατο, ασυντονο και αινιγματικο. Η "Αννα Καρενινα" του Λεοντος Τολστοϊ ξεκινα με την φραση:

Ολες οι ευτυχισμενες οικογενειες μοιαζουν μεταξυ τους. Καθε δυστυχης οικογενεια ειναι δυστυχης με τον δικο της τροπο.

Μ' αυτην την εννοια το βασανο δεν θα ειχε καμια θεση στον κοινο κοσμο - εις πεισμα ολων των ψυχιατρικων εξηγησεων και ολων των ψυχολογικων ερμηνειων. Το βασανο δεν μπορει να κοινωνηθει. Κατοικει εναν προθαλαμο της ληθης. Η αρμοζουσα ανταποκριση στο βασανο θα ηταν διατεθειμενη στην διαθεση της αιδους. Θεραπευτικες τελετουργιες σε πρωτογονους πολιτισμους βρισκονται σε οξεια αντιθεση με την μεθοδο της μοντερνας μας ψυχοεπιστημης. Σημερα η σιγη που αρμοζει στο βασανο δινει την θεση της σε μια συχνα ασιγαστη φλυαρια ολων των εμπλεκομενων.

Σε ενα αποσπασμα του Πινδαρου μιλα ο μαντης Αμφιαραως. Νουθετει τον γιο του Αμφιλοχο με τα εξης λογια:

...αλλοτριοισιν μη προφαινειν τις φερεται

μοχθος αμμιν τουτο γε τι ερεω

καλων μεν ων μοιραν τε τερπνων

ες μεσον χρη παντι λαω

δεικνυναι ει δε τις ανθρω

ποισι θεοσδοτος ατλατα κακοτας

προστυχη ταυταν σκοτει κρυπτειν εοικεν

στους αλλους δεν πρεπει κανεις να φανερωνει τι βασανα υποφερουμε. κι αυτο σου λεω: τα καλα και τις τερψεις που φερνει η μοιρα, πρεπει να δειχνονται σε ολον τον κοσμο. μα αν σ' εμας τους ανθρωπους τυχει αφορητο βασανο, τουτο αρμοζει να το κρυβει κανεις στο σκοταδι.

"Ζηλεια και περηφανια" ("Eifersucht und Stolz") ειναι ο τιτλος ενος τραγουδιου του Franz Schubert απο τον κυκλο "Η ωραια μυλωνου" ("Die schöne Müllerin"). Η ωραια μυλωνου εγκατελειψε τον νεαρο μυλωνα για χαρη ενος κυνηγου. Ο νεος καλει το ρεμα που κυλα παραδιπλα να μαλωσει την μυλωνου "για το επιπολαιο, το χαμενο, το αστατο μυαλουδακι της. Και το τραγουδι συνεχιζει:

doch sag ihr nicht,
Hörst du, kein Wort von meinem traurigen Gesicht.
Sag ihr: Er schnitzt bei mir sich eine Pfeif' aus Rohr
Und bläst den Kindern schöne Tänz' und Lieder vor.

Μα μην της πεις τιποτα, ακους, για το θλιμμενο μου προσωπο. Πες της: ειναι διπλα μου, σκαλιζει μια φλογερα απο καλαμι και παιζει στα παιδια ομορφους χορους και τραγουδια.

Το ξενο, η γεννηση, ο γαμος, ο ερωτας, ο θανατος, το βασανο ειναι φαινομενα απροσιτα στον νου. Δεν υπαρχει πλεον τιποτα στο οποιο να μπορουσαν να αναχτουν. Θα αποκαλουνταν, με μια λεξη του Goethe, "πρωτοφαινομενα" (Urphänomene). Γι' αυτα, λεει ο Goethe,

wenn sie unseren Sinnen enthüllt erscheinen, fühlen wir eine Art von Scheu, bis zur Angst.

οταν εμφανιζονται στις αισθησεις μας αποκαλυμμενα, αισθανομαστε ενα ειδος αιδους, που φτανει εως το αγχος.

Ενδεχομενως μια συναντηση, στις λιγοστες περιπτωσεις που αναπτυσσεται σε ολο το ευρος της, ειναι επισης πρωτοφαινομενο.

Ο λυρικος Αλκμαν:

τίς κα, τίς ποκα ῥᾲ ἄλλω νόον ἀνδρὸς ἐνίσποι;

Ποιος, πειτε μου, ποιος θα μπορουσε ποτε ευκολα να πει τον νου ενος αλλου ανθρωπου;

Ο Paul Celan μιλα για το "μυστηριο της συναντησης":

Begegnungen, Wege einer Stimme zu einem wahrnehmenden Du, kreatürliche Wege, Daseinsentwürfe vielleicht, ein Sichvorausschicken zu sich selbst, auf der Suche nach sich selbst... Eine Art Heimkehr.

Συναντησεις, διαδρομες μιας φωνης προς ενα αντιλαμβανομενο Εσυ, πρωτοπλαστες διαδρομες, προβολες της υπαρξης ισως, μια αυτοπροπομπη στον εαυτο, κατα την αναζητηση του εαυτου… Ενα ειδος παλιννοστησης.

Κατα την αναζητηση του εαυτου το αντιλαμβανομενο Εσυ αυτοπροπεμπεται στην ποιηση, στην τεχνη και απο αυτους τους τοπους παλιννοστει στον εαυτο του, επανακαμπτει στον εαυτο του, βρισκει τον εαυτο του. Τουτο ειναι δυνατο οταν αυτος ο ανθρωπος στην τεχνη, στο καλεσμα της τεχνης αντιλαμβανεται τον εαυτο του, δηλαδη λεξεις, ηχους, εικονες που αναγνωριζει ως τα δικα του, μαλιστα ως τα ολοδικα του που ομως ποτε μεχρι τωρα δεν ειχαν αποκτησει μορφη.

Μ' αυτην την εννοια καποτε η ψυχοθεραπεια γινεται συναντηση. Σκεφτομαι ωρες οπου ειναι ο πασχων αυτος που μιλα δια στοματος του θεραπευτη, και μαλιστα ετσι οπως ο ιδιος δεν ειχε μιλησει ποτε μεχρι τωρα. Διοτι, αποτεινομενος στον θεραπευτη, αυτοπροπεμπεται καθοσον ο λογος του δεν εξαντλειται στις λεξεις του, αλλα φερνει μαζι του ενα, συμφωνα με τον τιτλο ενος ποιηματος του Celan, "μελοποιησιμο υπολοιπο" (singbaren Rest). Το υπολοιπο που ο λογος του φερνει, θα ηταν αυτο που προπεμπεται στον θεραπευτη. Σε ευτυχεις ωρες γονιμοποιει το στομα του και γεννιουνται λεξεις. Μ' αυτην την εννοια ο θεραπευτης επιτρεπει σ' αυτο το υπολοιπο, πλεον συγκαλυμμενο σε λεξεις, για να παραφρασω τον Hölderlin, να παλιννοστησει στον πασχοντα.

Προσφατα μια γυναικα, ταραγμενη, αρχισε να κατηγορει τον αντρα της: παραμελει τα παιδια, στον νου του εχει μονο το πηδημα, τον διεγειρει καθε θηλυκο κουνουπι, ειναι ο ιδιος παιδι κλπ. Οι κατηγοριες διαρκουν καποιο διαστημα κι εγω, σαν να συνεχιζω τα λογια της, λεω: "Ομως τον αγαπω!". Γελαει με την καρδια της, η ενταση χανεται ολοτελα. Δεν το επινοησα. Το προσελαβα στον τονο των λεξεων της και απλα το αρθρωσα σε λογο. Αυτη ηταν, που μιλησε δια στοματος μου.

Διαλογοι σαν αυτον δεν αποσκοπουν να εξερευνησουν τον Αλλο ως πασχοντα, να τον ερμηνευσουν, να τον εξηγησουν, να τον κατανοησουν, να διεισδυσουν μεσα του. Ο Αλλος, θυμιζω την περιγραφη της συναντησης απο τον Celan, προπεμπεται στον εαυτο του. Αυτο το "προ…", που κοινωνειται στο αφατο της ανασας του, μετατιθεται με τις λεξεις μου, οταν ευτυχουν, στο μεταξυ μας.

Μ' αυτην την εννοια θα δινονταν μια δυνατοτητα να ιδωθει το λεκτεο, διχως εξηγησεις και αναλυσεις, ηδη κατα την συγκαλυψη του. Η τελευταια εκφραση βρισκεται σε ενα μικρο κειμενο του Heidegger με τον τιτλο Σημεια (Zeichen). Στην πληρη της διατυπωση λεει:

Das Erstaunliche der Griechen des Altertums bleibt, dass sie es vermochten, das zu Sagende schon in seiner Verhüllung aus einer zuvorkommenden Zurückhaltung her zu erblicken.

Το εκπληκτικο των Ελληνων της Αρχαιοτητας παραμενει οτι ηταν σε θεση να διειδουν το λεκτεο ηδη κατα την συγκαλυψη του μεσα απο εναν προϋπαντωντα συγκρατημο.

Δεν παρεμβαινω. Δεν βαζω τον εαυτο μου στο παιχνιδι. Ειμαι μεσολαβητης του συνομιλητη μου στον εαυτο του. Καθοσον δεν επιχειρω να τον κατανοησω, να τον συλλαβω, αφηνω την αλλοτητα του να αναδειχθει. Αυτο θα ηταν ενας τροπος εμπειριας του συγκρατημου που αναφερει ο Heidegger, της αιδους η οποια μεταμορφωνει την συνεδρια σε συναντηση. Αυτος ο συγκρατημος, αυτη η αιδως θα προϋπαντουσε, αν εμπειραθουμε την προϋπαντηση ως προπομπη με την εννοια του Celan. Η, με την εννοια της αιδους η οποια ηδη γνωριζει:

Ick bün all hier / Ειμαι ηδη εδω

λεει ο σκαντζοχοιρος στον λαγο. Ο Heidegger αγαπουσε αυτα τα λογια. Η αιδως ειναι αυτο που ειναι, οχι μεσα απο εναν εξαναγκασμενο συγκρατημο, αλλα μεσα απο μια προτερη εξοικειωση με το μυστηριο ως μυστηριο. Ειναι ηδη προδιατεθειμενη για το μυστηριο το εγγενες στα πραγματα, το λανθανον στα πραγματα, και μεσα απο αυτην την διαθεσιμοτητα προσδεχεται το ουσιακο της στοιχειο ως "παραμενω λανθανων, ακινητω μενοντας στον εαυτο μου".

Πινδαρος:

ἐν δ᾿ ἀρετάν

ἔβαλεν καὶ χάρματ᾿ ἀνθρώποισι προμαθέος αἰδώς

… αρετη και χαρα εμφυσα στους ανθρωπους η προμαθης αιδως.

Στην κωμωδια του Αριστοφανη "Αχαρνης" ο Δικαιοπολις, ενας αγροτης απο τους Αχαρνεις, εχει σιχαθει τον καταστροφικο πολεμο μεταξυ Αθηνας και Σπαρτης, που κρατα ηδη 6 χρονια. Συναπτει με την Σπαρτη μια τριαντακονταετη ιδιωτικη ειρηνη. Οι Αχαρνεις θελουν να λιθοβολησουν τον Δικαιοπολι για την προδοσια του, μα ο πονηρος αγροτης αναζητα τον Ευριπιδη για να δανειστει ρουχα απο την ιματιοθηκη και, μεσω αυτων, τον μεγαλειωδη λογο των ηρωων του για να πεισει τους διωκτες του για τα σχεδια του. Πηγαινει λοιπον στο σπιτι του Ευριπιδη, χτυπαει την πορτα και λεει (στ. 405):

ὑπάκουσον, εἴπερ τώποτ᾽ ἀνθρώπων τινί

Ακουσε με, αν ποτε σου ακουσες ανθρωπο!

Ο Δικαιοπολις ζητα απο τον Ευριπιδη να τον ακουσει. Σ' αυτο το αιτημα δεν επικαλειται την τρεχουσα κατασταση, τις παρουσες συνθηκες, την κρισιμη θεση στην οποια βρισκεται. Επικαλειται την προθυμια του Ευριπιδη να τον ακουσει, οχι επειδη η προθυμια θα προεκυπτε απο το κινητρο της στιγμης, αλλα στο ονομα ενος προτερου: της ηδη απο παντα στον Ευριπιδη και στον καθε ανθρωπο δοσμενης δυνατοτητας να τον ακουσει, επειδη ηδη απο παντα εχει ακουσει.

Ακουσε με, αν ποτε σου ακουσες ανθρωπο!

Ο λογος επικαλειται την γυμνη υπαρξη, την οποια διακρινει η ουσιακη δυνατοτητα να ακουει. Η λεξη δεν θελει να εκλιπαρησει, να πεισει, να συγκινησει, να εξαναγκασει, οπου ολα αυτα θα ισοδυναμουσαν με μια πραξη βιας, με μια αναρμοστη πιεση, με αν-αιδεια. Και θα ηταν πραξη βιας, αναρμοστη πιεση και αν-αιδεια γιατι θα ζητουσε να εκμαιευσει κατι, να τον σφετεριστει για δικη του υποθεση. Ο αιδημων λογος του Δικαιοπολι επικαλειται ενα απροσωπο: την γυμνη δυνατοτητα της ακροασης, που απο παντα καθοριζει εναν ανθρωπο ως αυτον τουτον. Στον τοπο αυτου του απροσωπου καλει τον Ευριπιδη σε συναντηση. Η φραση, η προμαθης αιδημων φραση προ-νοει εκεινο το "αν ποτε…" και μιλα μεσα απο τα βαθη του. Ειναι η ιδια αιδως που διατρεχει την προτροπη του Αλκινοου στον Οδυσσεα να φανερωσει το ονομα του:

πες το ονομα που σε αποκαλουν εκει μητερα και πατερας, … γιατι ανωνυμος δεν ειναι  κανεις μα κανεις απο τους ανθρωπους ταπεινος η ευγενης, σαν μια φορα γεννηθει.

"Ακουσε με, αν ποτε σου ακουσες ανθρωπο!" Ειναι η λιγοτερο το περισσοτερο αρρητο καλεσμα του καθενα που επισκεπτεται τον θεραπευτη. Το ακουσμα του τελευταιου συμβαινει πλεον σαν απο μονο του, καθως εχει ηδη ακουσει. Αυτο το προτερο ακουσμα ειναι το συγκεκαλυμμενο (πρβλ. το "ηδη στην συγκαλυψη του" του Heidegger) υποβαθρο, το οποιο συνακουει το ανοιχτο αυτι σε καθε τρεχοντα λογο.

Η ψυχοθεραπεια, προπαντων το ψυχαναλυτικο πλαισιο, εχει χαρακτηριστικα τα οποια, στα ευνοϊκα διατεθειμενα ματια, καλλιεργουν και διαφυλασσουν την αιδω στο πρωτοφαινομενο της συναντησης:

- Το αμοιβαια αορατο των συμμετεχοντων.  Αποσπα την επικεντρωση απο τα παροντα προσωπα και αφηνει το εκαστοτε θεμα να προβαλλει στο βλεμμα.

- Ο βασικος κανονας των λεγομενων "ελευθερων συνειρμων" για τον πασχοντα και για την "ελευθερα μετεωρη προσοχη" του αναλυτη οδηγουν σ' εναν δρομο ο οποιος δεν λαμβανει υποψη του το Εγω με τον ελεγχο, τις επιλογες, τις κρισεις, τις αξιολογησεις του κλπ., κι ετσι, απο μια αλλη οπτικη, καθιστα του ενεχομενους αορατους μεταξυ τους.

- Παρομοια λειτουργια εχει η λεγομενη "αρχη της αποχης" ("Abstinenzprinzip"), συμφωνα με την οποια στην ωρα της αναλυσης δεν εκπληρωνονται επιθυμιες. Αυτο που ακουγεται ως απαγορευση, με τον καιρο καθισταται μια διαμονη που διαγει διχως επιθυμιες, σχεδον αποκοσμα και ανοιγει την πορτα για μια δυνατοτητα ευτυχιας, συμφωνα με μια γερμανικη εκφραση: χωρις επιθυμιες, ευτυχισμενος (wunschlos glücklich).

Η αιδως, την οποια, αν δεν απατωμαι, μετα τους Αρχαιους και με την εννοια των Αρχαιων ηταν ο Heidegger που αποκατεστησε, σημαδευεται απο μια σπανια ευγενεια, μαλιστα μια διακριτικοτητα η οποια αποφευγει την μετωπικη προσβαση, δηλαδη την αξιωση για μια αμεση συλληψη. Το βλεπουμε στα λογια δυο συγχρονων Ελληνων, στις φλεβες των οποιων οι Αρχαιοι παρεχουν το οξυγονο για το εργο τους.

Ο Γιωργος Σεφερης γραφει σε ενα δοκιμιο:

Οσο για τους ναους, αν ενας πολυ στενος μου φιλος γυρευε να τους προσεγγισει με τη συντροφια παλαιων κειμενων, θα τολμουσα να τον συμβουλεψω να εξοικειωθει με κειμενα που τον φερνουν προς αυτους απο δρομους πλαγιους, οχι με αμεσες περιγραφες. [...] Να προτιμησει αυτη την ευρυχωρια. Κι αν ο πολυ στενος μου φιλος επιμενει να ειμαι πιο συγκεκριμενος, θα του ελεγα οτι τουτες τις μερες που εγραφα τις παρουσες σελιδες ειχα στο νου τους στιχους του Ομηρου για τις πενηντα βαγιες στο παλατι του Αλκινοου [...] - τοσο απομακρος ημουν.

Για να πλησιασει κανεις ενα πραγμα, εναν ανθρωπο, χρειαζεται παραδοξως να μενει απομακρος. Ο Θρασυβουλος Γεωργιαδης γραφει στον προλογο του μετα θανατον δημοσιευμενου βιβλιου του "Ονομασια και Ηχος" (Nennen und Erklingen):

Η διαφορετικοτητα της μεθοδου μου αναγνωριζεται ηδη εκ του οτι η παρουσιαση δειχνει μια προτιμηση στη χρηση αναλογιων (μεταφορες, εικονες). Ομως μια αναλογια δεν ειναι αποδειξη· το μονο που μπορει, ειναι να παραπεμπει στο μη αποδειξιμο και ομως εμφανες ενος πραγματος, ενος φαινομενου, ενος δεδομενου· μπορει απλα να βοηθησει να δουμε το φαινομενο.

Πως διαφερει τωρα αυτη η ελληνικα εννοημενη αιδως απο την αιδω με την εννοια της συστολης και της ντροπης; Η τελευταια δεν ειναι αιδως περα για περα. Ο συνεσταλμενος και ντροπαλος κρυβεται μεν απο τους αλλους, ομως για τον εαυτο του δεν μενει λανθανων, μενει ο ιδιος το ενεργητικο υποκειμενο που επιτελει αυτο το κρυψιμο. Αντιθετα ο Επικουρος ειπε: Λάθε βιώσας. Heidegger:

Griechisch gedacht sagt das Wort ["Lebe im Verborgenen"]: "bleibe als der sein Leben Führende (dabei) verborgen".

Ο λογος ["λαθε βιωσας"], εννοημενος ελληνικα, λεει: "μενε, ως ο διαγων την ζωη σου (συγχρονως) λανθανων".

Εδω η αυτοληθιωση δεν ειναι ενεργεια αλλα συμβαν οπου ο αυτολανθανων βυθιζεται στην ληθη ο ιδιος. Μ' αυτην την εννοια ο Heidegger γραφει ακομα:

Die Verborgenheit bestimmt hier die Weise, wie der Mensch unter Menschen anwesen soll.

Εδω η ληθη καθοριζει τον τροπο με τον οποιο ο ανθρωπος εχει να ειναι παρων μεταξυ των ανθρωπων.

Αυτο δεν ειναι ακριβως το παραδειγμα που εδωσε ο ιδιος ο Επικουρος - στην διαθηκη του επιθυμει να γιορταζονται τα γενεθλια του καθε χρονο απο τους μαθητες του.

Wer gross denkt, muss gross irren / Στην μεγαλη νοηση αρμοζει μεγαλη πλανη

γραφει ο Heidegger. Η ρηση θα μπορουσε να αναφερεται τοσο στον Επικουρο οσο και στον ιδιο τον Heidegger.

Παρολαυτα: Η ληθη καθοριζει τον τροπο με τον οποιο ο ανθρωπος εχει να ειναι παρων μεταξυ των ανθρωπων. Θα μπορουσε να ειναι ενας οδοδεικτης για την ψυχιθεραπεια. Θα ηθελα να το διευκρινισω καταρχην παραθετοντας την αντιθετη σταση. Στην κλασσικη ψυχαναλυση ο αναλυτης επιδιωκει παλι και παλι να βαζει τον εαυτο του στο επικεντρο - συχνα με ερμηνειες τραβηγμενες απο τα μαλλια. Καποτε ενας συναδελφος μου, ανεφερε το ονειρο μιας αναλυομενης: Ενας κολπος, αυτη καθεται στην ακτη, ενας ψαρας αρχιζει απο την βαρκα του να της πετα ψαρια. Η ερμηνεια του συναδελφου μου: θελεις να κοιμηθεις μαζι μου...

Ειναι βεβαια ενα αξιωμα του Freud, οτι η ιαση της νευρωσης επιτυγχανεται με την μεταλλαγη της σε μεταβιβαστικη νευρωση. Ο θεραπευτης προωθει τον εαυτο του στο προσκηνιο με καθε κοστος. Αν-αιδες! Το οτι οντως συμβαινουν ιασεις εγκειται στην παλια σοφια οτι πολλες φορες τα φυτα βλασταινουν παρα τα φυτοφαρμακα.

Ο ζωγραφος Robert Rauschenberg ειπε σε μια συνεντευξη:

[...] ich will meinen Körper, meinen Kopf und meine Gedanken von meinem Ego befreien.

[...] θελω να απελευθερωσω το σωμα μου, το κεφαλι μου και τις σκεψεις μου απο το Εγω μου.

Και παρακατω:

Außerdem muß ich mich von meinen Ängsten befreien. So kann sich die ganze Energie, die aus der Körperlichkeit entsteht, frei bewegen. Ich glaube, daß Ängste das gleiche sind wie Ego. Vielleicht ist beides miteinander verwandt

Κι ακομα πρεπει ν' απελευθερωθω απο τα αγχη μου. Ετσι ολη η ενεργεια που γεννιεται απο την σωματικοτητα μπορει να κινηθει ελευθερα. Πιστευω οτι τα αγχη ειναι το ιδιο οπως το Εγω. Ισως τα δυο ειναι συγγενικα μεταξυ τους.

Αν η φραση του Rauschenberg λεει οντως κατι αξιο λογου, στο οποιο εδω δεν μπορω να υπεισελθω, τοτε το ζητουμενο της ψυχοθεραπειας ακριβως και δεν θα ηταν ενα δυνατο Εγω. Λιγοτερο Εγω θα πει περισσοτερη ανοιχτοτητα στον κοσμο, θα πει περισσοτερος κοσμος. Ο Byung-Chul Han σχολιαζει εναν αφορισμο του Nietzsche ως εξης:

Tölpisch wäre die Hand, wenn sie zu rasch, überrasch griffe. Das vom Un-Willen beseelte Herz, dem die Scheu des Zurückströmens innewohnt, lehrt die Hand, zögernd, "zierlicher" und "zärtlicher" zu greifen. Das Zögern, dessen Zartheit gibt den Dingen ihr Antlitz zurück. Die Welt wird, verschont vor einem gewaltsamen Zugriff der Hand, antlitzhaft. Das herzhafte Wohnen bleibt dieses Zögerns, dieser Scheu inne.

Αδεξιο θα ηταν το χερι αν αδραχνε πολυ αποτομα, υπερβολικα αποτομα. Η καρδια η εμψυχωμενη απο την α-βουλια, στην οποια ενοικει η αιδως της ροης προς τα πισω, μαθαινει στο χερι να αδραχνει διστακτικα, "πιο λεπτα" και "πιο τρυφερα". Η διστακτικοτητα, η τρυφεροτητα της επιστρεφει στα πραγματα την οψη τους. Ο κοσμος, απαλλαγμενος απο μια βιαιη λαβη του χεριου, αποκτα οψη. Η εγκαρδια κατοικηση διεπεται απο αυτην την διστακτικοτητα, απο αυτην την αιδω.

Μια γνωστη αποστροφη του Heidegger ειναι το "βημα πισω" ("Schritt zurück"). Σε σχεση με την ψυχοθεραπεια θα σημαινε: Απο την φωνασκια των λεξεων πισω στα ψιθυρισματα των τονων και των σιωπων. Απο το επικαιρο πισω στην αφανη παρουσια της ιστοριας. Απο τα μοντελα πισω στα πραγματα. Απο την διυποκειμενικη επικοινωνια πισω στην συνομιλια μεταξυ γυμνων ανθρωπων. Απο το σκεπτομενο-παρασταινον υποκειμενο πισω στον σωματικα προσλαμβανοντα. Απο το εσωτερικο της συνειδησης και του ψυχισμου πισω στο ανοιχτο. Απο το φαντασιουμενο και το εικονικο πισω στον κοσμο. Αυτα τα βηματα πισω επιτελουνται ακριβως στην διαθεση της αιδους. Αυτο θα πει οτι πρωτιστως ο ιδιος ο το βημα πισω επιτελων ειναι που, ελευθερα κατα τον Hölderlin, "μοιαζει σχεδον να προχωρα προς τα πισω" ("scheint fast rückwärts zu gehen").

Σε ενα αποσπασμα της Σαπφους εχει παραδοθει ενας διαλογος. Ενας, πιθανον ο ποιητης Αλκαιος, λεει:

θέλω τί τ' εἴπην, ἀλλά με κωλύει

αἴδως ...

Θα 'θελα κατι να πω, ομως η αιδως μ' εμποδιζει...

Η ποιητρια απαντα:

αἰ δ' ἦχες ἔσλων ἴμερον ἢ κάλων

καὶ μή τί τ' εἴπην γλῶσσ' ἐκύκα κάκον,

αἴδως †κέν σε οὐκ† ἦχεν ὄππα-

τ' ἀλλ' ἔλεγες †περὶ τὼ δικαίω†

Αν σε κινουσε μια ευγενης, η ωραια ορμη, κι αν η γλωσσα δεν απετρεπε να ειπωθει κατι κακο, η αιδως δεν θα καταλαμβανε τη ματια σου, και ο,τι θα ηταν δικαιο να το πεις, θα το ελεγες

Στην απαντηση της Σαπφους το συγκρατημενο της αιδους συγκρατει απο την εκφορα του κακου λογου. Η αιδως απαγορευει στον Αλκαιο να πει κατι κακο, το οποιο μια αγενης, ασχημη ορμη ηθελε να περασει λαθραια απο το "ερκος οδοντων", το φραγμα των δοντιων, μια συνηθης εκφραση του Ομηρου. Στο ποιημα το κάκον, το κακο, αντιπαρατιθεται στο δίκαιον. Σε ενα αλλο πλαισιο ο Heidegger μεταφραζει την τελευταια λεξη με "αρμογη" ("Fug"). Επομενως το κακο θα ηταν αυτο που δεν αρμοζει. Δεν αρμοζει σε τι; Απαντηση: στα μετρα των πραγματων. Οταν καποιον τον κινει "μια ευγενης, η ωραια ορμη" τοτε τα λογια του ειναι σωστα, αρμοζουν, και λεγονται ελευθερα. Ο κακος λογος ειναι αν-αρμοστος: υπερβαινει το μετρο. Διαπραττει υβρη.

Το αρχαιο ελληνικο πνευμα ειναι, συμφωνα με μια εκφραση του ελληνιστη Jakob Burckhardt, "αγωνιο" ("agonal"), ουσιωνεται στον αγωνα. Τουτο θα πει: Το ευγενες και το ωραιο δεν εμφανιζονται ανεπιφυλακτα. Πρωτα η γλωσσα αποτρεπει τον κακο λογο. Ακριβως αυτην την αποτροπη επιτελει η αναστολη της αιδους. Εξαναγκαζει καποιον, οταν ο κακος λογος παει να εκφραστει, να βουλωνει το στομα. Μονον ετσι μπορει καν να πει το αρμοζον.

Σε ενα αποσπασμα του Ηρακλειτου λεει:

ἥλιος γὰρ οὐχ ὑπερβήσεται μέτρα· εἰ δὲ μή, Ἐρινύες μιν Δίκης ἐπίκουροι ἐξευρήσουσιν.

Γιατι ο ηλιος δεν θα υπερβει τα μετρα, αλλιως οι Ερινυες, επικουροι της Δικης (της αρμοζουσας αρμογης) θα τον ανευρουν.

Εαν ο ηλιος υπερβει τα μετρα, τοτε οι Ερινυες, αυτα τα τερατα της ενοχοποιησης, της εκδικησης και την προασπισης του αρμοζοντος θα τον επαναφερουν. Οι Ερινυες, οπως η αιδως, θα ηταν η αποφασιστικη αμυνα για την διαφυλαξη των μετρων, για την τελικη επικρατηση της αρμοζουσας αρμογης, της Δικης. Η σημερα ακομα υφισταμενη φαινομενολογικη συσχετιση αιδους και αισθηματων ενοχης θα μπορουσε να αναγεται σ' εκεινες τις απαρχες.

Στους επομενους χρονους, ηδη στην αρχαιοτητα, απο το μετρο δεν εκπορευεται πλεον καμια δεσμευτικη, συναρμοζουσα δυναμη. Την θεση τους καταλαμβανουν οι νομοι της εκκλησιας και του κρατους, οπως και οι αγραφοι νομοι της εκαστοτε ηθικης. Εδω η αιδως ειναι αμυνα εναντιον της παραβιασης των νομων. Η εδω εννοουμενη αιδως δεν αποτρεπει το κακο και το αναρμοστο, αλλα το νομικα, η ηθικα απαγορευμενο.

Σημερα ακομα και οι νομοι δεν εχουν πλεον καμια εγγενη δυναμη. Μονον η πανταχου παρουσα, ηλεκτρονικη πλεον, παρακολουθηση μπορει να αποτρεψει την παραβιαση τους. Η λησμοσυνη, τοσο της δεσμευτικης δυναμης των μετρων οσο και της εξουσιαστικης επιβολης του νομου, συνεπιφερει τον εξοβελισμο της αιδους, την αν-αιδεια. Ομως, οπως ειπωθηκε, η αιδως βρισκεται σε μια ενδομυχη σχεση με το λανθανον μιας ληθης. Heidegger:

Sie ist das verhaltene Verborgen-bleiben vor dem Nahen des Anwesenden.

(Η αιδως) ειναι η συνεσταλμενη παραμονη στην ληθη εμπρος στην ελευση των παροντων.

Και ακομη:

So ist denn die Scheu und alles ihr verwandte Hohe im Licht des Verborgenbleibens zu denken.

Ετσι η αιδως και καθε συγγενες της υψηλο πρεπει να εννοηθει στο φως της παραμονης στην ληθη.

Σε ενα σημειο ο Heidegger γραφει για τους Νεωτερους Χρονους και μιλα για την πανδημια την σημερινης αν-αιδειας:

Neuzeit. (...)

Daß nichts Ungesprochenes mehr bleibt und scheu verwahrt wird.

Daß alles ausgesprochen wird (...).

Daß "Indiskretion" herrscht. Nichts Diskretes - keine Scheu und keine Ehrfurcht.

Νεωτεροι Χρονοι. (...)

Το οτι τιποτα δεν μενει πλεον αφατο και δεν διαφυλασσεται με αιδω.

Το οτι τα παντα φανερωνονται (...).

Το οτι κυριαρχει "αδιακρισια". Καμια διακριτικοτητα - καμια αιδως και κανενας σεβασμος.

Τι θα πει αδιακρισια; Η διακριτικοτητα ειναι η τεχνη της διακρισης, του τι και πως και ποτε μπορει να ειπωθει, και τι οχι. Προκειται για ενα μετρο των πραγματων. Διακριτικοτητα και αιδως αλληλεχονται μυχια. Την συναντησαμε στα λογια του Αμφιαραω, οπως και σ' αυτα του νεκρου Κρητικου.

Η σημερινη αδιακρισια δεν ανεχεται καμια αιδω και κανεναν σεβασμο. Το ληθιο γενικα, της ειναι καρφος εν οφθαλμω. Ωθειται απο εναν καταναγκασμο αποκαλυψης. Στην ψυχοθεραπεια αυτος εκφραζεται με τον πλεον εντυπωσιακο τροπο στην φημισμενη φραση του  Freud:

Wo Es war, soll Ich werden. / Οπου ηταν Αυτο, πρεπει να γινει Εγω.

Το παραληρημα μιας ολοκληρωτικης αποκαλυψης. Ο Freud συνεχιζει αμεσως:

Es ist Kulturarbeit etwa wie die Trockenlegung der Zuydersee

Ειναι πολιτισμικο εργο, οπως π.χ. η αποξηρανση της Zuydersee.

Στην αιδω κυριαρχει ληθη, και στην ληθη κυριαρχει γαληνη. Το ποιημα του Hölderlin "Το Αρχιπελαγος" ("Der Archipelagus") καλει τον θεο της θαλασσας. Κλεινει με τα λογια:

… und wenn die reissende Zeit mir

Zu gewaltig das Haupt ergreift und die Not und das Irrsal

Unter Sterblichen mir mein sterblich Leben erschüttert,

Lass der Stille mich dann in deiner Tiefe gedenken.

… και αν το ρεμα του χρονου

Με υπερμετρη βια με παρασερνει και η αναγκη κι η πλανη

Των θνητων την θνητη μου συγκλονιζει ζωη

Αφησε με ν' αναλογιζομαι στα βαθη σου την γαληνη.

Για τα βαθη μιλα και ο Samuel Corrado Beck. Ειναι ενας ψαρας απο το μυθιστορημα του Gerold Späth Commedia:

Man wird es mir nicht glauben, schon gar nicht unter Fischern. Einmal habe ich eine wunderschöne, gut und gern sieben Pfund starke Regenbogenforelle wieder in den See gesetzt.

Ein andermal einen kapitalen Hecht von mindestens dreiunddreissig Pfund, und vor genau neun Jahren, im Herbst, am elften November, frühmorgens noch ganz im flachen, grauen Nebel der See und die Bucht und das Ufer wie hochgehoben, wie schwebend, da habe ich mit Müh und Not einen Wels ins Boot hineingebracht. Ein Riesenwels und im See schon seit Jahren eine grosse Seltenheit. Ein sicher über fünfzig Pfund starkes Tier. Aber auch diesen Fisch habe ich wieder in den See gegeben.

Trotzdem bin ich Fischer, das ist mein Beruf. Ich fange viel. Ich fange genügend. So viel, wie der See bei normaler Fischerei hergeben kann. Ich weiss, wo der Fisch steht, wann und wie tief, und was er annimmt oder liegen lässt, wieviel Gewicht er bringt. Ich hatte aber jedesmal das Gefühl, es bringe mir Unglück, den Fisch zu behalten. Wie beim Fischer im Märchen. Ich habe nie etwas davon erzählt bis jetzt. Es wäre aber folgenschwere Sünde gewesen, diese drei herrlichen Fische in den Fischkasten zu sperren. Ich bin sicher, dass andere Fischer manchmal auch einen Hecht oder sonst einen schönen Fisch wieder springen lassen. Man darf den Fischen die Könige und Königinnen, Prinzen und Prinzessinnen nicht wegfangen, sonst gibt die Tiefe nichts mehr her. Man muss ein Mass und ein Gespür haben für die Wirbel und Strömungen unter dem Kahnboden, Da ist viel los, wir haben keine Ahnung. Man muss wissen, dass das Leben hier zu kurz ist, um es mit kapitalen Fängen garnieren zu wollen und mit Prahlen zu vertrödeln.

Δε θα με πιστεψουν, κι οι ψαραδες σιγουρα οχι. Καποτε μια πανεμορφη ιριδοπεστροφα, τριαμισι ολοκληρα κιλα ψαρι, την εριξα παλι στη λιμνη.

Μιαν αλλη φορα εναν ξιφια πρωτης, τουλαχιστον δεκαξι κιλα, και πριν εννια χρονια ακριβως, φθινοπωρο, στις εντεκα του Νοεμβρη, νωρις το πρωι, η λιμνη ακομα μεσα στην χαμηλη γκριζα ομιχλη κι ο κολπος κι η οχθη σαν ανυψωμενα, σαν μετεωρα, κι εγω ειδα κι επαθα ν’ ανεβασω στη βαρκα εναν γουλιανο. Εναν τεραστιο γουλιανο και ηδη απο χρονια στη λιμνη σπανιοτατο ειδος. Ενα σιγουρα πανω απο 25 κιλα βαρυ ζωο. Αλλα κι αυτο το ψαρι το ξαναδωσα στη λιμνη.

Παρολαυτα ειμαι ψαρας, αυτη ειναι η δουλεια μου. Πιανω πολλα. Πιανω αρκετα. Τοσα οσα η λιμνη με κανονικο ψαρεμα μπορει να δωσει. Ξερω που εχει ψαρι, ποτε και ποσο βαθια, και τι τσιμπαει και τι αφηνει, τι ποσοτητα δινει. Ομως καθε φορα ενοιωθα πως θα μου φερει δυστυχια να κρατησω το ψαρι. Οπως ο ψαρας στο παραμυθι. Δεν εχω μιλησει γι’ αυτο ποτε μεχρι σημερα. Ομως θα ‘ταν βαρυ αμαρτημα να κλεισεις αυτα τα τρια εξαισια ψαρια στο ψαροκαλαθο. Ειμαι σιγουρος πως καμια φορα κι αλλοι ψαραδες αφηνουν εναν ξιφια η καποιο αλλο ωραιο ψαρι να φυγει παλι. Δεν πρεπει να παιρνεις απ’ τα ψαρια τους βασιλιαδες και τις βασιλισσες, τους πριγκηπες και τις πριγκιπισσες, αλλιως ο βυθος δε θα δωσει πια τιποτα. Κανεις πρεπει να 'χει ενα μετρο και μια αισθηση για τις δινες και για τα ρεματα κατω απ’ την καρινα. Πολλα συμβαινουν εκει. Ιδεα δεν εχουμε. Κανεις πρεπει να ξερει πως η ζωη εδω ειναι πολυ συντομη για να θελουμε να την γαρνιρουμε με πρωτες ψαριες και να την χαλαμε με κοκορεματα.

Η αποξηρανση της Zuydersee… Τα βαθη συρθηκαν στην επιφανεια. Το ληθιο καταφωτιστηκε. Το συνθημα του Freud ηταν ενας προπεμπομενος ισκιος της ανατροπης που οδηγησε στην σημερινη κοινωνια της διαφανειας. Κοινωνια της διαφανειας ειναι ο τιτλος ενος βιβλιου του φιλοσοφου Byung-Chul Han. Γραφει:

Distanz und Scham lassen sich nicht in die beschleunigten Kreisläufe des Kapitals, der Information und der Kommunikation integrieren. So werden alle diskreten Rückzugsräume im Namen der Transparenz beseitigt. Sie werden ausgeleuchtet und ausgebeutet. Die Welt wird dadurch schamloser und nackter.

Αποσταση και αιδως δεν μπορουν να ενταχθουν στις επιταχυμενες κυκλοφοριες του κεφαλαιου, της πληροφοριας και της επικοινωνιας. Ετσι ολοι οι μυχιοι χωροι αποσυρσης παραμεριζονται στο ονομα της διαφανειας. Καταφωτιζονται και λεηλατουνται. Ετσι ο κοσμος γινεται πιο αδιαντροπος και γυμνος.

Η αν-αιδεια αφηνει στο ορμητικο "ρεμα του χρονου" του Hölderlin, με την εννοια της επιταχυνσης ολων των ανελιξεων, ανοιχτο πεδιο. Το ρεμα του χρονου που σε παρασερνει δεν επιτρεπει καμια αποσταση, καμια ευρυχωρια, διοτι το ευρυχωρο σημαινει το διαγειν, την αναμονη, το στοχαστικο, την απουσια. Heidegger:

Was geht da vor sich, wenn durch das Beseitigen der großen Entfernungen alles gleich fern und gleich nahe steht? Was ist dieses Gleichförmige, worin alles weder fern noch nahe, gleichsam ohne Abstand ist?

Alles wird in das gleichförmig Abstandslose zusammengeschwemmt.

Τι συμβαινει εδω, οταν με τον παραμερισμο των μεγαλων αποστασεων ολα στεκουν το ιδιο απομακρα και το ιδιο κοντα; Τι ειναι αυτο το ομοιομορφο οπου τα παντα δεν ειναι ουτε απομακρα ουτε κοντινα, τροπον τινα διχως αποσταση;

Τα παντα ξεβραζονται στο ομοιομορφο της απουσιας αποστασης.

Επ' αυτου ο  Han:

Die Transparenz ist letzten Endes die "totale Promiskuität des Blickes mit dem, was er sieht", nämlich die "Prostitution". Er setzt sich permanenten Strahlungen der Dinge und Bilder aus. Die fehlende Distanz macht die Wahrnehmung taktil und abtastend. Die Taktilität bezeichnet einen berührungslosen Kontakt, ein hautnahes "Aneinanderstoßen von Auge und Bild". Aufgrund fehlender Distanz ist keine ästhetische Betrachtung, kein Verweilen möglich. Die taktile Wahrnehmung ist das Ende der ästhetischen Distanz des Blicks, ja das Ende des Blicks. Die Distanzlosigkeit ist nicht die Nähe. Sie vernichtet sie vielmehr. Die Nähe ist reich an Raum, während die Distanzlosigkeit den Raum vernichtet. Der Nähe ist eine Ferne eingeschrieben. Sie ist daher weit. So spricht Heidegger von einer "reinen die Ferne aushaltenden Nähe". Der "Schmerz der Nähe der Ferne" ist aber eine Negativität, die es zu eliminieren gilt. Die Transparenz entfernt alles ins gleichförmig Abstandlose, das weder nahe noch fern ist.

Η διαφανεια ειναι τελικα η "ολοκληρωτικη ελευθεριοτητα του βλεμματος απεναντι σ' αυτο που βλεπει", δηλαδη η "πορνεια". Εκτιθεται σε διαρκεις ακτινοβολιες των πραγματων [26] και των εικονων. Η ελλειψη αποστασης κανει την αντιληψη απτικη και ψηλαφωσα. Η απτικοτητα χαρακτηριζει μια επαφη χωρις αγγιγμα, μια "αμοιβαια προσκρουση ματιου και εικονας" που τη αισθανεσαι στο πετσι σου. Λογω της ελλειψης αποστασης δεν ειναι δυνατο κανενα αισθητικο ατενισμα, καμια παραμονη. Η απτικη αντιληψη ειναι το τελος της αισθητικης αποστασης του βλεμματος, μαλιστα το τελος του βλεμματος. Η ελλειψη αποστασης δεν ειναι η εγγυτητα. Πολυ περισσοτερο την εκμηδενιζει. Η εγγυτητα ειναι πλουσια σε χωρο, ενω η ελλειψη αποστασης εκμηδενιζει τον χωρο. Στην εγγυτητα ειναι εγγεγραμμενη μια αποσταση. Εξ ου και ειναι ευρεια. Ετσι ο Heidegger μιλαει για μια "καθαρη εγγυτητα που αντεχει το απομακρο". Ομως ο "πονος της εγγυτητας του απομακρου" ειναι μια αρνητικοτητα που πρεπει να εξαλειφθει. Η διαφανεια απο-μακρυνει τα παντα σε μια ομοιομορφη μη-αποσταση που δεν ειναι ουτε κοντα ουτε μακρια.

Φυσικα η αν-αιδεια εκανε την εισοδο της και στην Ψυχολογια. Ισως αυτη τουτη η Ψυχολογια ειναι αν-αιδης - της λειπει η αιδως. Συρει τα παντα "σε μια ομοιομορφη μη-αποσταση που δεν ειναι ουτε κοντα ουτε μακρια". Ετσι π.χ. το φροϋδικο ασυνειδητο: μια σουπα οπου ονειρο και ξυπνος, παρελθον και παρον, εαυτος και Αλλος, παθολογια και φυσιολογικοτητα σχεδον δεν διακρινονται μεταξυ τους. Το ιδιο ισχυει και για το dernier cri, την φυσιολογια του εγκεφαλου και τα παραμυθια γυρω απο το DNA. Ετσι ειναι και παντου στην θεραπεια οπου κανεις, οπως λενε, "δουλευει" το συμπτωμα, οπου η λυση επιδιωκεται στο επιπεδο του προβληματος, π.χ. στην συμπεριφορικη θεραπεια και στο Life-Coaching, οπου πλεον ουτε οι θεραπευτες ουτε οι πελατες τους δεν εχουν καμια υποψια για αλμα, τροπη και αφυπνιση.

Εαν η αιδως βρισκεται σε αναφορα προς την ληθη, και η αν-αιδεια προς την αποξηρανση των βαθων της, τοτε, αυτο που λεμε "ψυχη" ειναι μια φιγουρα του λανθανοντος εσωτερικου που πρεπει να βγει στην επιφανεια και στο φως. Η ψυχη γινεται ονομα για την εσωτερικοτητα, η οποια στους Νεωτερους Χρονους πρωτα συστηνεται και κατοπιν η ερμηνεια, αν-αιδως, της αλλαζει τα φωτα και την αποξηραινει. Υπαρχει αβυσσαλεα διαφορα απο την ψυχη που αναφερεται σε ενα αποσπασμα του Ηρακλειτου:

ψυχῆς πείρατα ἰὼν οὐκ ἂν ἐξεύροιο πᾶσαν ἐπιπορευόμενος ὁδόν· οὕτω βαθὺν λόγον ἔχει.

τα ορια της ψυχης δεν θα τα βρεις, σε οποιαν οδο κι αν πορευτεις. τοσο βαθυ λογο εχει.

Ειναι ειρωνικο πως η αρχη του αποσπασματος βρισκεται στην εισοδο του αμφιθεατρου της Ψυχιατρικης Πανεπιστημιακης Κλινικης "Burghölzli" στην Ζυριχη - μαλιστα με ελληνικα γραμματα. Ισως γι' αυτο και ο λογος του Ηρακλειτου ειναι για του περισσοτερους ακαταλαβιστικος. It's Greek to them, λεει μια αμερικανικη εκφραση.

Οι σημερινες παθολογιες, οπως οι ναρκισσιστικες διαταραχες, η καταθλιψη, οι κρισεις πανικου, το burnout, μπορουν να ιδωθουν ως αποκυηματα της επεκτεινομενης αν-αιδειας. Εμφανιζονται εκει οπου τα βαθη, οπως τα τραγουδουν ο Hölderlin, ο ψαρας, η ο Ηρακλειτος, δεν μπορουν πια να χαρισουν μια αιδημονα διαμονη στο ληθιο:

- Ο ναρκισσος βλεπει κι ακουει πλεον μονο τον εαυτο του. Αντιλαμβανεται τα παντα σε αναφορα με τον εαυτο του. Εμπρος στα ματια του ο κοσμος ξεδιπλωνεται ως μια ερημος του εαυτου. Το Αλλο, το αινιγμα του Αλλου, ο σεισμος στην αφιξη του Αλλου, του εχουν διαφυγει.

- Η ενοχη γινεται αν-αιδης οταν θεωρει πως πρεπει να λογοδοτει για τα παντα. Αναγεται σε μια υπερτροφια του Εγω, το οποιο πιστευει οτι ειναι η πρωτη αιτια, το πρωτ- και υπ-αιτιο.

- Η κριση πανικου, η οποια συχνα εκδηλωνεται ως πανικος θανατου, ανηκει σε μια αποξηραμενη ζωη επαφιεμενη στον εαυτο της και συρρικνωμενη στον εαυτο της, που εχει διαγραψει τα βαθη των μυστηριων της.

- Το burnout ειναι η εξαντληση του υποκειμενου της επιδοσης, καθως η επιδοση μπορει να κρατει οταν αμετρα και συνεχως ξεπερνα τον εαυτο της επ' απειρον.

Αν-αιδης ειναι η κατανοηση του Αλλου.  Το empathy, η ενσυναισθηση, το να μπαινεις στα εσωψυχα του Αλλου, ειναι αν-αιδες. Οταν π.χ. καποιος μου λεει πως ειναι χαλια, πως εχει αγχος, πως ειναι ερωτευμενος κι εγω θεωρω οτι ξερω το πως αισθανεται γιατι τετοιες εμπειριες μου ειναι γνωστες, τοτε εξαπατω τον εαυτο μου και εξαπατω αυτον. Η ενσυναισθηση απλα τρεφει τον ναρκισσο που βλεπει τον Αλλο κατ' εικονα και ομοιωση του εαυτου του, κι ετσι του ληστευει την αλλοτητα του. Η συναντηση δεν κρυβει ουτε βαθη ουτε μυστηρια πλεον.

Εαν ο ορος "ψυχη" σημαινει το "ψυχικο οργανο" της ψυχαναλυσης, η το "black box" της συστημικης θεωριας και της πληροφορικης, κι εαν αυτη η διαφανη, στομωμενη, αποξηραμενη ψυχη εχει καταστει η κυριαρχη παρασταση της αυτοκατανοησης μας, τοτε ζητουμενο της ψυχοθεραπειας θα ηταν να δειχθει σ' αυτον που αναζητα τον θεραπευτη ενας δρομος εξοδου απο την αν-αιδεια. Σ' αυτην την οπτικη το ιαματικο θα ηταν ακριβως η αποσυνδεση απο τα ψυχολογικα και ψυχιατρικα παραμορφωματα της ψυχης και μια αφυπνιση της αιδους.

Εδω οδηγος ειναι το εργο των μεγαλυτερων νοητων του περασμενου αιωνα, Martin Heidegger και Ludwig Wittgenstein. Αναγνωρισαν τα σημαδια της εποχης και, ο καθενας με τον τροπο του, αμφισβητησαν απαξ δια παντος τις παραστασεις της ψυχης, της συνειδησης, του υποκειμενου. Η Ψυχολογια και η Ψυχιατρικη δεν ακολουθησαν. Οφειλουν την γεννηση τους και συνεχιζουν να κινουνται στο πεδιο βαρυτητας της κοσμοθεωριας του 18ου και του 19ου αιωνα. Ο Gion Condrau, διευθυντης του τοτε Ινστιτουτου της Daseinsanalysis της Ζυριχης, ειπε καποτε οτι βασικα το θεμα δεν ειναι η ψυχολογια του βαθους, αλλα μια ψυχολογια της επιφανειας. Μονο που αυτες οι επιφανειες θα ηταν ο,τι ο Jean Baudrillard αποκαλει "abîmes superficiels" επιφανειακες αβυσσοι.

Οι διδαχες αυτων και αλλων νοητων, αλλα και των οδηγων εργων της τεχνης και της ποιησης δεν εφαρμοζονται στην ψυχοθεραπεια αμεσα, π.χ. δασκαλιστικα και κατευθυντικα. Οπως εντελλεται η αιδως, κοινωνουνται σιγαλα με το ζωντανο παραδειγμα του θεραπευτη, και μαλιστα ετσι οπως αυτος τα οικειοποιηθηκε.

Προχωρω παρομοια με τον καλλιτεχνη. Διοτι αυτο που μας μιλα στα εργα της τεχνης και της ποιησης ειναι οτι παρουσιαζουν ο,τι ηδη γνωριζαμε απο παντα, ομως ποτε δεν μπορεσαμε να το πουμε, η να το τραγουδησουμε, η να το μορφοποιησουμε. Καπως παρομοια αφηνω τον συνομιλητη μου, οπως ηδη αναφερθηκε, να μιλα δια στοματος μου. Δεν σπαταλω σκεψεις γι' αυτον. Η αλλοτητα του, το μυστηριο της συναντησης μας διαφυλαγεται.

Ειστε η φωνη μου,

μου ειπε προσφατα μια γυναικα.

Στην ψυχοθεραπευτικη εκπαιδευση υπαρχουν οι λεγομενες ωρες εποπτειας, η επιβλεψης, οπου νεωτεροι συναδελφοι μιλουν για τις θεραπειες τους - μονο που εδω διολου δεν προκειται για ενα ελεγκτικο και κριτικο βλεμμα αφ' υψηλου που επισημαινει σωστο και λαθος και τους βιαζει στην προκρουστεια κλινη του δικου μου προτυπου. Αυτη η εποπτεια θα ηταν αν-αιδης. Ακουω την αφηγηση τους, μεσα απο διευκρινιστικες ερωτησεις επιχειρω να φερω την σκηνη αναγλυφη εμπρος στο βλεμμα μου, μεταφερομαι σ' εκεινη την θεραπευτικη ωρα ως θεραπευτης και οι συμμετεχοντες στο σεμιναριο γινονται μαρτυρες της παρουσιας μου, των λογων και των σιωπων μου σ' εκεινη την ωρα. Ετσι οι νεωτεροι γνωριζουν εναν θεραπευτη. Μπαινοντας μ' εναν τετοιον τροπο σε συνομιλια μαζι του, θα βρουν με τον χρονο και θα παρουν τον δικο τους τον δρομο

Πριν χρονια σε ενα σεμιναριο μια εκπαιδευομενη μου εκανε μια ερωτηση, η οποια συνεχιζει να ηχει στ' αυτια μου παλι και παλι: "Μ' αυτα τα μυαλα, πως καταφερνετε να τα βγαζετε περα σ' αυτον τον κοσμο;" Καποτε ρωτησαν μια σαρανταποδαρουσα, πως καταφερνει περπατωντας να συντονιζει μεταξυ τους τα σαραντα της ποδια. Απο τοτε που της εγινε αυτη η ερωτηση, η σαρανταποδαρουσα δεν μπορεσε πλεον να περπατησει. Για να συνεχισω να προχωραω, θα ηθελα να μην ασχοληθω μ' αυτην την ερωτηση, αν και, οπως ειπα, με καταδιωκει συνεχεια.

εν παροδω / ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ / 2010

06.01 Ευχες

Μια συνηθισμενη πρωτοχρονιατικη ελληνικη ευχη:

- Ο,τι επιθυμεις!

Μου ευχεται κατι σαν του πουλιου το γαλα: να εξομοιωθω με την εικονα που εχω για μενα.

16.01 Παρελθον

Το παρελθον. Παρερχεται ποτε;

Συνεντευξη ενος φροϋδικου ψυχαναλυτη στην τηλεοραση.

Μια καιρια διαφορα με τη δικη μου αντιληψη:

Για τον Freud το παρελθον μενει παντα παρον. Δεν παρερχεται.

Μια αλλη εκφανση του παροντικου παρελθοντος απο τον Medard Boss: Οι "δεδομενες δυνατοτητες". Βρισκονται παντα εμπρος μας.

14.05 Ανθρωπινο, τελειως ανθρωπινο

Η ιστορια ειναι γνωστη. Για δεκαετιες οι Ελληνες ξοδευαν περισσοτερα απ' οσα παρηγαγαν. Η φουσκα της ευμαρειας εσκασε επανω στην πραγματικοτητα των οριων τους, σ' αυτο που οι Αρχαιοι αποκαλουσαν ΑΝΑΓΚΗ.

Ειναι νομος, αυτος που υπερβαινει τα μετρα να πεφτει επανω στον τοιχο της αφροσυνης του. Ετσι ζουμε, ολοι μας, ετσι παθαινουμε κι ετσι μερικες φορες μαθαινουμε.

Στην ψυχιατρικη και στην ψυχολογια το "παθολογικο" ειναι πολλες φορες η ψυχολογικοποιημενη εκφανση μια καποιας υπερβασης μετρων, και το βασανο πολλες φορες η ψυχολογικοποιημενη εκφανση της προσκρουσης στα ορια της πραγματικοτητας.

03.06 "Ελευθερη Γαζα"

ολοι τους γυρισαν πισω

αυτοι

κι αυτοι

Answer to the comment of a colleague:

My dear A,

"Free Gaza" did not intend at some political context. There were two things that moved me.

One was verses from the "Waste Land":

Phlebas the Phoenician, a fortnight dead,

Forgot the cry of gulls, and the deep sea swell

And the profit and loss.

A current under sea

Picked his bones in whispers. As he rose and fell

He passes the stages of his age and youth

Entering the whirlpool.

Gentile or Jew

O you who turn the wheel and look windward,

Consider Phlebas, who was once handsome and tall as you.

The second moment, not altogether separate from the first, was a glimpse saying that the two images, the noisy exaltation of those coming home alive and meeting their beloved ones on the one side, and those in the coffins bringing a vast silence along on the other side, somehow belong together in a way that there is a primordial intertwining between them. The photos were for me a figure of the insight that life is not exhausted in life. That was the meaning of the phrase "They all came home".

Among the numerous relative sayings, here a haiku by Sora. It is not about life and death, but about mountains and shallow waters. No big difference!

Bucht der Kieferinseln

Leih dir die Gestalt des Kranichs

du Bergkuckuck.

/

Gulf of the Pine Islands

Lend yourself the form of the crane

you mountain cuckoo

Warm regards,

31.07 Το ξενο

Απο τον προλογο του βιβλιου του Byung-Chul Han Απ-ουσια [Abwesen]:

Ειναι ιαματικο να κρατησει κανεις για τον εαυτο του εναν ελευθερο χωρο για το ξενο. Αυτο επισης θα ηταν εκφραση της φιλοτητας, η οποια καθιστα δυνατο και το οτι κανεις γινεται αλλιως ο ιδιος.

Πολλες φορες ενα κυριαρχο στοιχειο στον ανθρωπο που προσφευγει στην ψυχοθεραπεια ειναι μια εμπειρια που του ειναι ξενη. Αυτο συμβαινει οταν του τυχαινει κατι που δεν ανηκε στον μικροκοσμο στον οποιο ζουσε μεχρι τοτε.

Το ζητουμενο εδω θα ηταν, αυτος ο ανθρωπος "να κρατησει για τον εαυτο του εναν ελευθερο χωρο για το ξενο", να γινει "αλλιως ο ιδιος", ο μικροκοσμος του να διευρυνθει τοσο ωστε να εχει θεση και για το μεχρι προτινος ξενο.

13.10 Παραλλαγη μιας παλιας κινεζικης ιστοριας

Liu Xiaobo ρωτησε την κουκλα: Ποιο ειναι λοιπον τ' ονομα σου; Η κουκλα ειπε: Liu Xiaobo. Ο Liu Xiaobo ειπε: Μα εγω ειμαι ο Liu Xiaobo! Η κουκλα ειπε: Τοτε τ' ονομα μου ειναι κουκλα. Ο Liu Xiaobo γελασε με την καρδια του: Χαχαχα!"

29.11 sic transit gloria mundi

Απο ενα προσφατο τηλεοπτικο αφιερωμα στον Μικη Θεοδωρακη

Οι πομπωδεις και ασυστολες εξυμνησεις.

Ο αποδεκτης: ενας γερος, σκια πλεον του εαυτου του, βυθιζεται στη σκια ολο και περισσοτερο, βγαινει απ' τη σκια ολο και λιγοτερο.

Ποσο μακρινα εχουν γινει τα εργα κι οι πραξεις του! Με δυσκολια παριστανει, με δυσκολια πειθει τον εαυτο του οτι τον αφορουν ακομα.

Ακομα και το ονομα του χανεται στο σκοταδι.

εν παροδω / ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ / 2011

14.02 Μελωδιες και ηχοι

Μηνες 09.jpg

Σε μια συναυλια με εργα των Shostakovich, Miki, Cage, Mahler, Brahms.
Απο που ερχεται μια ιδιαιτερη ενταση που διακρινει τα εργα των παλαιοτερων απ' αυτους;
Ενδεχομενως ειναι η κυριαρχια της μελωδιας. Η μελωδια στριμωχνει τους ηχους στη στενωπο της. Ειναι μονοδιαστατη. Η μονη δυνατοτητα κινησης που εχει ειναι το παιχνιδι αντιθετικων μορφων. Η ενταση θα αφορουσε αυτο το παιχνιδι της αντιθετικοτητας.

24.02 Η επικαιροτητα μιας βαθια ριζωμενης παραδοσης

Απο τον Μαγειρα του Chuang Tzu:

Πρωτα, οταν εκοβα ενα βοδι, δεν εβλεπα παρα βοδινο κρεας. Μου πηρε τρια χρονια για ν' αρχισω να βλεπω το βοδι ολοκληρο. Τωρα το συναντω με το πνευμα μου ολο, και δεν σκεφτομαι μονο το τι συνανταει το ματι. Αντιληψη και γνωση παυουν. Το πνευμα πηγαινει εκει που θελει, ακολουθωντας τις φυσικες γραμμες, αποκαλυπτοντας μεγαλες κοιλοτητες, οδηγωντας τη λαμα μεσα απο ανοιγματα, προχωρωντας συμφωνα με την καθε μορφη - και παλι χωρις ν' αγγιζει τις κεντρικες αρτηριες, η τους τενοντες, η τους συνδεσμους, και φυσικα μην αγγιζοντας οστα.

Και απο τους New York Times, 17.02.2011, για τον Xi Jinping, τον επομενο προεδρο της Κινας, ο οποιος στην ηλικια των 15 σταλθηκε απο το Πεκινο στην επαρχια Shaanxi για να δουλεψει σε μια εργατικη ταξιαρχια. Ενας ντοπιος, ο Lü, ανακαλει εναν διαλογο:

Μου ειπε: "Εσεις απο το Shaanxi ειστε πραγματι το κατι αλλο. Μπορειτε να διακρινετε πετρες στα χωραφια, που εγω δεν μπορω." Και ειπα εγω, "Δεν κοιτας για πετρες, τις νοιωθεις."

15.03 Συνυπαρξη

2011.03.15.jpg

Στο αεροπλανο, με κλειστα ματια. Πεδιο ηχων: μια φωνη απο πισω, ο θορυβος απο τις τουρμπινες, μπροστα δυο φωνες που συνομιλουν, το θροισμα απο το γυρισμα του φυλλου μιας εφημεριδας. 
Τι καινουργιο υπηρχε; Οι ηχοι ηταν σαν απλωμενοι σ' ενα λιβαδι, σαν ποικιλλα λουλουδια, χορτα, θαμνοι και δεντρα - δεν υπηρχε απο την πλευρα μου καμια θεση προς αυτους τους ηχους (μου αρεσει, με ενοχλει κλπ.): Ημουν αυτο το λιβαδι. Η ησυχια του ησυχαζε και τους ηχους, εκανε τον καθενα διακριτο, τρισδιαστατο, τους αφηνε να συνυπαρχουν σε μια φιλικη γειτονευση.

29.09 ''never never give up!''

Never give up.jpg.jpg


Never never give up 2.jpg

(Σε εναν τοιχο του Λος Αντζελες)

Ποιος δεν παραιτειται ποτε; Η, ποιος ζει την παραιτηση ως μεγιστη απωλεια;

Εκεινος που εχει ταυτισει την υπαρξη του με αυτον τον ενα και μοναδικο δρομο. Τοτε η παραιτηση θα ισοδυναμουσε με ακρωτηριασμο.

Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,

σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μια τέτοια πόλι,

πλησίασε σταθερά προς το παράθυρο,

κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ’ όχι

με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα,

ως τελευταία απόλαυσι τους ήχους,

τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου,

κι αποχαιρέτα την, την Aλεξάνδρεια που χάνεις.

                                       Καβαφης, "Απολειπειν ο θεος Αντωνιον"

εν παροδω / ΑΚΟΥΣΜΑΤΑ / Ψυχοφαρμακα (Jean Baudrillard, Simulacres et Simulation)

Μα τι θα μπορουσε να ειπωθει για τον μοντελισμο του νου μεσω των ψυχοτροπικων μεσων και των φαρμακων; Ειναι το σκηνικο του σωματος που αλλαζει μ' αυτα. Το ψυχοτροπικο σωμα ειναι ενα σωμα που μοντελιζεται "εκ των ενδον", χωρις πλεον να περνα απο τον προοπτικο χωρο της αναπαραστασης, απο τον καθρεφτη και απο τον διαλογο. Σωμα σιωπηλο, ηδη μοριακο (και οχι πλεον κατοπτρικο), σωμα που μεταβολιζεται αμεσα, χωρις το ενδιαμεσο της πραξης, η του βλεμματος, σωμα εμμενες, χωρις αλλοτητα, χωρις να βγαινει στην σκηνη, χωρις υπερβατικοτητα, σωμα ταγμενο στους ενδορρηγνυμενους μεταβολισμους των εγκεφαλικων, ενδοκρινικων ροων, σωμα αισθητηριακο, ομως οχι αισθανομενο καθοτι συνδεδεμενο μονο με τις τελικες του εσωτερικες αποληξεις και οχι με αντικειμενα των αισθησεων (αυτος ειναι ο λογος που κανεις μπορει να το εγκλεισει σε μια "λευκη", κενη αισθητηριακοτητα, αρκει να το αποσυνδεσει απο τα ιδια του τα αισθητηριακα ακρα, χωρις να αγγιζει τον κοσμο που το περιβαλλει), σωμα ηδη ομογενες, σ' αυτο το σταδιο της πλαστικης απτικοτητας, της νοητικης ευπλαστοτητας, του ψυχοτροπισμου σε καθε κατευθυνση, ηδη κοντα στον κυτταροπυρηνικο και γενετικο χειρισμο, που θα πει στην απολυτη απωλεια της εικονας, σωμα χωρις δυνατη αναπαρασταση, ειτε για αλλους ειτε για εαυτο τους, σωματα εκπυρηνωμενα απο το ειναι τους και το νοημα τους καθως μετασχηματιζονται σε εναν γενετικο τυπο, η μεσω βιοχημικης ασταθειας: σημειο της μη επιστροφης, αποθεωση μιας τεχνολογιας η οποια εχει γινει η ιδια μεσοδιαστηματικη και μοριακη.

εν παροδω / ΑΚΟΥΣΜΑΤΑ / Pseudo Problems

[...] This self-frustrating activity is [called] samsara, the vicious circle from which the ways of liberation propose release. Release depends upon becoming aware of that primordial repression which is responsible for the feeling that life is a problem, that it is serious, that it must go on. It has to be seen that the problem we are trying to solve is absurd. But this means far more than mere resignation to fate, far more than the stoic despair of recognizing that human life is a losing battle with the chaos of nature. That would amount only to seeing that the problem has no solution. We should then simply withdraw from it and sit aloof in a kind of collective psychosis. The point is not that the problem has no solution, but that it is so meaningless that it need not be felt as a problem.

To quote Wittgenstein again: For an answer which cannot be expressed the question too cannot be expressed. The riddle does not exist. If a question can be put at all, then it can also be answered. **for doubt can only exist where there is a question; a question only where there is an answer, and this only where something can be said. We feel that even if all possible scientific questions be answered, the problems of life have still not been touched at all. Of course there is then no question left, and just this is the answer. The solution of the problem of life is seen in the vanishing of this problem.

When a psychiatrist asked a Zen master how he dealt with neurotic people he replied, "I trap them!" "And just how do you trap them?" "I get them where they can't ask any more questions".

 

(Alan Watts, Psychotherapy East and West)

εν παροδω / ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ / 2013

01.01 Ενα πρωτοχρονιατικο παρτυ

Η μουσικη.

Εδω και χρονια η παλια ισορροπια μελωδιας και ρυθμου αλλαξε. Ο ρυθμος ειναι πλεον κυριαρχος - ενας βασικα απλος, επαναλαμβανομενος ρυθμος που υπογραμμιζεται απο τα μονοτονα μπασα.

Πηγη των ρυθμων ηταν η φυση στις πολλαπλες εκφανσεις των φαινομενων της. Η πηγη του μοντερνου ρυθμου ειναι μια: ο ρυθμος της καρδιας.

Η μουσικη εφερνε εναν αποηχο της φυσης, και μετεθετε αυτον που επαιζε τη μουσικη, αυτον που την ακουγε και την χορευε εκει εξω, στον κοσμο. Η μοντερνα μουσικη, αποηχος του καρδιακου ρυθμου, του σφυγμου, καταβυθιζει καποιον στο ιδιο το σωμα του.

Το ανοιγμα στον κοσμο, που επιτελουσε η  μουσικη, ηταν και ανοιγμα προς τους αλλους: Ο χορος ηταν ζευγαρικος, και μαλιστα, ακομη παλιοτερα, κυκλιος.

Η σημερινη μουσικη, καταβυθιζοντας καποιον στο σωμα του, λικνιζοντας τον στον ρυθμο των σπλαγχνων του, στους βιολογικους του ρυθμους, τον κλεινει στον εαυτο του, τον εγκλειει στην εσωστρεφεια.

Γι' αυτο και κανεις πρεπει πλεον να χορευει σε μια αυτοερωτικη μοναχικοτητα. Η κινηση του θυμιζει αυτην των αυτιστικων παιδιων.

09.02 Mick Jagger

Ντοκιμαντερ για τους Rolling Stones. Η σκηνικη παρουσια του Mick Jagger.

Η ανορεκτικη, ντοπαρισμενη του απισχναση. Η αλλη οψη της: η αποψιλωση καθε εσωτερικοτητας (βαθος, στοχαστικοτητα, συναισθαντικοτητα). Το κενο των ματιων του.

Οπως τα επισης αποσκελετωμενα μοντελα, αγαθο αμιγως για επιδειξη και καταναλωση. Χαρισματικο ζομπι.

Το απο την υπερενταση συσπασμενο προσωπο. Θυμιζει το προσωπο του συνουσιαζομενου την ωρα της εκσπερματωσης, που εδω συμβαινει στο μικροφωνο και στους ακουστικους πορους του ακροατηριου. Ο γυναικειος πληθυσμος της αρενας αναλαμβανει τον ρολο του οργασμικου ντελιριου.

10.02 Νεοελληνικη γραμματεια

Απο το μαθημα της νεοελληνικης γλωσσας στο γυμνασιο:

"Πρωτοπροσωπη αφηγηση, ομοδιηγητικη και αυτοδιηγητικη ... Με κριτηριο τα επιπεδα αφηγησης και τη συμμετοχη του αφηγητη στα δρωμενα ειναι εξωδιηγηματικη-ομοδιηγητικη και ο τυπος του αφηγητη εξωδιηγηματικος-ομοδιηγητικος ... Αφηγηση με εσωτερικη εστιαση."

Σαν μαθημα ανατομιας. Εμπρος στο ζωντανο, το παλλομενο, ειμασταν αμηχανοι, απορημενοι, αβοηθητοι, αναλφαβητοι, αγροικοι. Ομως δεν καναμε πισω. Το σκοτωσαμε και τωρα μπορουμε να κανουμε κατι μ' αυτο: το μελεταμε.

Η εκδικηση του αξεστου.

26.02 Γνωση

Μια περιγραφη της γνωσης, οπως αυτης που αποκταται στην ψυχαναλυση:

Η ιδιομορφη κινηση της γνωσης. Για καιρο παραμενει ακινητη, σαν πετρα η σαν ζωη σε νεκροφανεια. Κατοπιν αποκτα ξαφνικα και απροσμενα χαρακτηρα φυτου. Κοιταζεις προς τα εκει τυχαια: δεν κουνηθηκε μεν απ' τη θεση της, ομως βλαστησε. Μεγαλη στιγμη, ομως οχι ακομη το θαυμα. Γιατι μια μερα βλεπεις κατ' αλλου, κι εκεινη η γνωση ειναι εκει οπου μεχρι τωρα σιγουρα δεν ηταν, αλλαξε τον τοπο της, εκανε αλμα. Αυτην την αλματωδη γνωση περιμενει ο καθενας. Στη νυχτα, απο την οποια εχεις γεμισει, αφουγκραζεσαι το γρυλλισμα των νεων αρπακτικων και στο σκοταδι τα δοντια τους φωτιζουν επικινδυνα και αχορταγα. (Elias Canetti, Die Provinz des Menschen)

28.02 Κατω κοσμος

Στον σταθμο του μετρο, Συνταγμα, μερα-μεσημερι. Οι περισσοτεροι φορουν μαυρα. Αν κανεις τους επαιρνε φωτογραφια με τις παλιες μηχανες, στο αρνητικο θα εβλεπες λευκες θαμπες φιγουρες. Απο τον γκριζο σταθμο θα εβγαιναν εξω στην πολη, μεταφερμενα απο τις κυλιομενες σκαλες, σαν επανω σε βιομηχανικους ιμαντες, ορδες τα φαντασματα.

01.03 Απο τον ανω βυθο των ακαταληπτων πραγματων

Το πιανο παιζει. Ο μουσικος ειναι το οργανο του.

10.03 Τα περιστερια ξερουν

Από την ταμπέλα με την ένδειξη Είσοδος. Εδώ, μια ομάδα περιστεριών μοιάζει να παρακολουθεί τις δραματικές εξελίξεις στην Ευελπίδων της τελευταίες ημέρες, όπως φαίνεται στα φωτογραφικά στιγμιότυπα των ημερών.

Σε αυτές τις φωτογραφίες της Τατιάνας Μπόλαρη από την Eurokinissi, δεν κυριαρχούν οι αστυνομικοί ή οι οργισμένοι φίλοι της Χρυσής Αυγής ή οι συλληφθέντες, αλλά οι βουβοί, διαφορετικοί μάρτυρες όσων συμβαίνουν εκεί: τα πανταχού παρόντα περιστέρια των Αθηνών.

Πηγή: Tα περιστέρια στην Ευελπίδων που βλέπουν τα τζιπ με τους συλληφθέντες Χρυσαυγίτες να περνούν| iefimerida.gr


Δημοσιογραφοι και φωτορεπορτερ εξω απο τα δικαστηρια. Οι ατελειωτες ωρες της αναμονης, η πληξη, η κουραση, η εξουθενωση. Καποιες φορες, ακριβως τοτε, εμπρος στα ματια, απροσμενα, ανοιγεται μια αλλη θεα. Η φωτορεπορτερ Κατερινα Μπολαρη στρεφει το βλεμμα της προς τον ουρανο και προσεχει τα περιστερια επανω απο την εισοδο των δικαστηριων. Η εικονα τους προφανως την σαγηνευει. Την συγκρατει στον φακο της, την παραδιδει στο πρακτορειο της, και απο εκει η φωτογραφια φτανει σε διαφορα μεσα ενημερωσης.

Τι σαγηνευει την Κατερινα Μπολαρη στην εικονα των περιστεριων που στεκουν ακινητα και σιωπηλα πανω απο την ταμπελα; Πιστευω οτι για μια στιγμη βλεπει τις "εξελιξεις" με τα ματια τους. Μα τι βλεπουν αυτα τα ματια;

Αυτα τα ματια βλεπουν. Γι' αυτα τα ματια, και μονο γι' αυτα, το "βλεπω" ειναι κυριολεκτικο. Φωλιαζει στη λεξη του. Εμεις συνηθως δεν μενουμε στο "βλεπω", διοτι βλεπουμε ακριβως οπως το υπαγορευει η γραμματικη - ως ενεργητικο ρημα: Βλεπουμε και παραυτα σχεδον ενεργουμε: αναγνωριζουμε, συσχετιζουμε ο,τι βλεπουμε με αναφορες στον τοπο και στον χρονο. Το ανθρωπινο βλεμμα θαβεται κατω απο τις αφηγησεις που το συνοδευουν. Το ανθρωπινο βλεμμα διασκορπιζεται σε αφηγησεις. Ειναι φλυαρο.

κι ητανε μεσημερι και η σιωπη μεγαλη του ζωου (Georg Trakl, Ανοιξη της ψυχης)

Το βλεμμα του ζωου σωπαινει. Ομως αυτη η σιωπη δεν ειναι καποια ενεργεια, διοτι η ενεργεια προϋποθετει ενα Εγω ως φορεα της. Πισω απο αυτο το βλεμμα δεν υπαρχει τιποτα – κανενα Εγω, καμια ψυχη. Το ανθρωπινο βλεμμα προσδενεται στις παραστασεις του βλεποντος, και γι' αυτο ειναι περιορισμενο, καθηλωμενο σ' αυτες τις παραστασεις, φυλακισμενο μεσα τους. Ο ανθρωπος βλεπει, και συναμα αλλοιθωριζει προς τα ποικιλλα νοηματα οσων βλεπει. Δεν βλεπει ολοκληρος.

Ο προσωκρατικος Ξενοφανης λεει για τον θεο:

ουλος ορα, ουλος δε νοει, ουλος δε τ' ακουει.

Ολος βλεπει και ολος εννοει και ολος ακουει. Καθως δεν φυλακιζεται μεσα σ' ενα Εγω, το βλεμμα του ειναι σαν των περιστεριων: ο κοσμος ολος. Αυτο ειναι που αποκλειει την φλυαρια του βλεμματος τους και κανει τη σιωπη τους μεγαλη. Ειναι η σιωπη του Κομφουκιου που, στην παροτρυνση των μαθητων του να μιλησει για να κρατησουν σημειωσεις, απαντησε:

Αληθεια, μιλαει ο ουρανος; Οι τεσσερεις εποχες παιρνουν τον δρομο τους, ολα τα πραγματα γινονται. Αληθεια, μιλαει ο ουρανος;

Αν μπορουσαμε να παρακολουθησουμε το βλεμμα μας σε αργη κινηση, θα αναγνωριζαμε οτι σε κατι εκατομμυριοστα του δευτερολεπτου ετσι βλεπουμε, και οτι μονο κατοπιν ειναι που εισβαλλουν οι παραστασεις. Ετσι καπου υποψιαζομαστε, λιγοτερο η περισσοτερο ευδιακριτα, οτι οι εξελιξεις στα δικαστηρια της Ευελπιδων, και τουτο φυσικα διολου δεν αφορα μονο τουτο το γεγονος, οτι οι εξελιξεις στα δικαστηρια της Ευελπιδων δεν καλυπτονται, δεν ικανοποιουνται ολοτελα απο τις αποψεις μας, τις ερμηνειες μας, τις πραξεις, τις αναταραξεις και τις συγκρουσεις μας. Καπου μενει αδιορατο ενα ιχνος σιγης, καπου απλωνεται ενα βλεμμα σιγαλινο, αταραχο, ενα ολοτελα βλεμμα. Για τουτο μιλα μια βουδιστικη παροιμια:

Ο ουρανος ξερει, και η γη ξερει επισης, εγω ξερω, και οι αλλοι ξερουν.

Τα περιστερια ξερουν. Ειναι η αχνη, περιφρονημενη, σμπαραλιασμενη φωνη της συνειδησης μας, που μας κανει να τα προσεξουμε.

Παντου μαζι μας, παντου μαζι μας (Σεφερης, Ο βασιλιας της Ασινης)

Σε τουτο το αρχαϊκο βλεμμα το πραγματα δεν εχουν νοημα. Ομως τωρα τουτο δεν ειναι στερητικο. Αντιθετα, το νοημα που επιφορτιζει το βλεμμα με παραστασεις ειναι αυτο που στερει στα πραγματα τον εγγενη πλουτο τους, τον κοσμο τους.

Σαγηνευτικο ειναι ακριβως αυτο που δεν εχει νοημα (βλ. Jean Baudrllard, Περι σαγηνης, κεφ. Θανατος στη Σαμαρκανδη). Σαγηνευτικα ειναι τα περιστερια που κοιτανε, εκει στην ταμπελα που δειχνει την εισοδο του δικαστηριου. Ξερουν. Οταν τα προσεχουμε, ξερουμε κι εμεις. Κι εκει ειναι, απο εκει ειναι, που ειμαστε ο ενας για τον αλλο φιλοξενοι, μια φιλικη κοινωνια, ενας φιλικος κοσμος.

ξέρω, / ξέρω και ξέρεις, ξέραμε, / δεν ξέραμε, / άλλωστε εδώ είμασταν κι όχι εκεί, / και κάποτε, όταν / μόνο το τίποτα έστεκε ανάμεσα μας, βρίσκαμε / ο ένας τον άλλο ολότελα. (Paul Celan, Τοσα αστρα)

Τα περιστερια στα δικαστηρια φερνουν τη μεγαλη ανατροπη. Οχι οι δικαστικες και οι κοινωνικες διαμαχες. Ανατροπη που τρεπει οχι προς κατι νεο, αλλα προς το λανθανον αρχαϊκο, ανατροπη λοιπον που επιτελειται με ενα "βημα πισω" (MartinHeidegger). Ανατροπη σιγαλινη και πελωρια.

Σκεψεις που ερχονται πανω σε ποδια περιστεριων, κατευθυνουν τον κοσμο. (Friedrich Nietzsche, Ταδε εφη Ζαρατουστρα, κεφ. Η σιγαλινοτερη ωρα.)

11.04 Faces

Στο τρενο. Μια παρεα νεαρων Ισπανων, μαλλον μαθητων του λυκειου. Τα προσωπα τους. Ολοκαθαρα. Δεν μαρτυρουν καμια εσωτερικοτητα, καλυτερα, καμια πολυσημαντοτητα. Ειναι μονοσημαντα. Σκεφτομαι τα πλασματα στο Facebook. Το βλεμμα που κοιταζει και. κοιταζοντας σε, σε νεκρωνει. Αυτα τα λογια που εξαντλουνται σε ο,τι λενε, που σβυνουν με την αποφωνηση τους, σαν σφυριες. Με κανουν σχεδον  να ντρεπομαι να τους αντικρυσω.

26.04 Φωτιση

Ο προηγουμενος προεδρος των Ηνωμενων Πολιτειων George Bush ξεκινησε να ζωγραφιζει. Δηλωσε σε μια συνεντευξη: Η ζωγραφικη "has been eye-opening for me. [...] I look at colors differently and I see shadow."

Υπεροχο! Καποιος ανακαλυπτει πως απο τοτε που δεν ειναι πλεον master of the universe προσεχει τα χρωματα και αντιλαμβανεται τις σκιες!

25.07 ''Να την θυμαστε...''

Ειναι η καθιερωμενη ευχη στις κηδειες και στα μνημοσυνα. Ομως η πεθαμενη δεν το θελει αυτο. Η θυμηση της δεν την αφηνει να ησυχασει. Την βασανιζει γιατι την κρατα αναμεσα στους ζωντανους, χωρις να ανηκει σ' αυτους. Μονο οταν ξεχαστει μπορει να πεθανει ολοτελα, να χαθει μεσα στον θανατο της, να λυτρωθει. Για το δικο της χατηρι λοιπον, συγγενεις και φιλοι εσεις, "Να την ξεχασετε".

Αυγουστος 2013, Λονδινο

►Οι οικοδομες.

Πολλες απ' αυτες τεραστιων διαστασεων, με τις προσοψεις διατρητες απο τα παραθυρα σε ενα απολυτα ομοιομορφο, συνηθως τελειως απλο γεωμετρικο σχημα του τυπου

Σκεφτομαι πως οι ανθρωποι εδω καπως ετσι εννοουν τον εαυτο τους απο την αποψη της κοινωνικης τους συνυπαρξης. Καθε ψυχη κι ενα παραθυρο...